Encyklopedia to kompendium ludzkiej wiedzyWiedza to dość niejednoznaczny termin który oznacza: W filozofii, zagadnienie wiedzy sprowadza się do pytania jak poprawnie i wiarygodnie weryfikować zgodność zawartości fenomenów umysłowych (czyli wszelkie struktury informacyjne - głównie spostrzeżenia, teorie i przekonania) z zewnątrzną wobec tego umysłu rzeczywistością. W filozofii europejskiej, dość powszechny jest bowiem sąd, że wiedzą można nazwać tylko te fenomeny umysłowe, które można jakoś zweryfikować z zewnętrzną r...
[click for more] zapisane w formie zbioru haseł (słów kluczowych) z
wyjaśnieniem ich znaczenia. Hasła są ułożone w pewnym logicznym
porządku, zazwyczaj alfabetycznymAlfabet (nazwa pochodzi od pierwszych liter alfabetu greckiego: alfa i beta) - zestaw znaków: liter lub piktogramów (a czasem także innych symboli graficznych), ułożonych w ustalonym porządku, z których każdy znak (lub ich zbitka) odpowiada jakiejś cząstce mowy - głosce lub sylabie, lub też nawet całemu wyrazowi lub wyrażeniu. Za pomocą liter alfabetu można utrwalić język mówiony w postaci pisanej (pismo fonetyczne)....
[click for more], dzięki czemu możliwe jest szybkie
odnalezienie właściwej informacji. Słowo "encyklopedia" pochodzi z
greckiego enkykliopaideia (εγκύκλιος - tworzący krąg,
całkowity; παιδεία - wykształcenie).
Encyklopedia może być powszechna, tj. starająca się ująć całą
ludzką wiedzę (taka jak np. Encyklopedia
Powszechna PWN), lub może być encyklopedią specjalistyczną z
danej dziedziny (np. Encyklopedia Odkryć i Wynalazków
PWN).
Często przyjmuje się, że pomysł księgi składającej się z
alfabetycznie ułożonej listy haseł wraz z wyczerpującym
wyjaśnieniem ich znaczenia pochodzi od Johna Harrisa, który w 1704 roku opublikował swój Lexicon
technicum, aczkolwiek terminu encyklopedia w znaczeniu
"całokształt wiedzy" użył po raz pierwszy w 1532 roku Francois Rabelais. W tytule dzieła
encyklopedia pojawiła się w 1559 r. w pracy humanisty chorwackiego P. Skalicia
(Encyclopediae seu orbis disciplinarum... epistemon). Prace
mające charakter encyklopedyczny pojawiły się już dwa tysiące lat
temu i powstawały w następnych wiekach:
- Terencjusz Warron -
Disciplinarum libri IX (ok. 50 p.n.e. ...
[click for more])
- Pliniusz StarszyGaius Plinius Secundus zwany Starszym (Maior) (23-79 r. n.e.) - erudyta, pisarz. Urodzony w Comum Novum (dziś Como w Lombardii), kształcił się w Rzymie. Należał do stanu ekwitów i pełnił różne funkcje wynikające z tej przynależności. Za czasów Wespazjana był prokuratorem (zarządcą) kolejno w Hiszpanii, Germanii, Galii i Afryce. Zginął w czasie wybuchu Wezuwiusza, gdy jako dowódca eskadry rzymskich okrętów spieszył na pomoc ludności. Chciał także przyjrzeć się z bliska skutkom ak...
[click for more] - Historia naturalna w
37 księgach (I w.
n.e.)
- Izydor z Sewilli -
Etymologiarum seu originum libri XX (początek VII w.VI wiek VII wiek VIII wiek 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700...
[click for more])
- W ChinachIstnieją dwa państwa, których oficjalna nazwa zawiera wyraz "Chiny". Są to: Chińska Republika Ludowa czyli Chiny kontynentalne Republika Chińska czyli Tajwan Podział taki utrzymuje się od 1949 roku, kiedy to członkowie Kuomintangu pod przewodnictwem Czang Kaj-szeka po przegranej wojnie domowej 1945-1949 z komunistami Mao Zedonga wraz z 2 milionami zwolenników uciekli na wyspę Tajwan, gdzie ustanowili rząd kontynuujący tradycję Republiki Chińskiej powstałej w 1912. Od 1949 aż do swojej śmie...
[click for more] -
Huanglan (Zwierciadło dla władzy) (ok. 220 r.)
- W krajach arabskich - Al-Dżahiz (7-tomowa Kitab al-chajwan -
księga zwierząt IX
w.)
- W Indiach -
Semadewa (XII
w.XI wiek XII wiek XIII wiek Lata 1100-1109 Lata 1110-1119 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more]), Hemadri (XIII w.XII wiek XIII wiek XIV wiek Lata 1201-1209 Lata 1210-1219 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more])
Pierwszą encyklopedią powszechną była francuska EncyclopédieWielka encyklopedia francuska (tytuł oryginału to Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers) to prekursorskie dzieło encyklopedyczne, które ukazało się we Francji w XVIII-tym wieku. Encyclopédie powstała z incjatywny paryskiego księgarza Le Bretona, ale ostateczną koncepcję i kształt dziełu nadali redaktorzy Denis Diderot i Jean d'Alembert....
[click for more], której
edytorami byli Jean d'Alembert i Denis Diderot.
Encyklopedia ta została ukończona w 1772...
[click for more] roku. Liczyła ona 28 tomów, 71818 artykułów i 2885 ilustracji. Jej
współautorzy są często nazywani kręgiem francuskich
encyklopedystów, z których wielu zostało później
współorganizatorami Wielkiej Rewolucji
Francuskiej. Równolegle z encyklopedią francuską, zaczęła
powstawać Encyclopaedia BritannicaEncyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) to najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa angielskojęzyczna encyklopedia. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie za wiarygodne i dokładne. Wydawana od XVIII wieku w Edynburgu w Szkocji. W przeciwieństwie do Wielkiej Encyklopedii Francuskiej była bardzo zachowawcza, późniejsze wydania były zwykle dedykowane monarchii panującej. W 1870 roku wydawnictwo zostało przeniesione do Londynu. 11 edycja encykloped...
[click for more], której
pierwsze trzytomowe wydanie opublikowano w latach 1768-1771...
[click for more]. Obecnie Encyclopaedia Britannica jest
największym na świecie tego rodzaju wydawnictwem. Liczy ona obecnie 32 tomy (12
Micropaedii, 17 Macropaedii, 2 Indeksu i 1 Propaedii) i ponad 65
000 artykułów
zawierających ok. 44 000 000 słów. W niemieckim obszarze językowym
dużym uznaniem cieszą się wydawnictwa encyklopedyczne Brockhaus. W Polsce
dominującą pozycję na rynku wydawnictw encyklopedycznych od
dziesięcioleci zajmuje PWN.
Encyklopedia jest bardzo wygodną formą wiedzy do
zaimplementowania jej w formie elektronicznej. W związku z tym,
olbrzymia większość wydawnictw encyklopedycznych przechodzi powoli
z wersji papierowych na wersje rozprowadzane na płytach CD-ROM lub innych tego rodzaju
nośnikach. Dodatkową
zaletą takiej formy rozprowadzania jest możliwość dodawania do
haseł plików multimedialnych, które nie mogłyby się znaleźć w
papierowej wersji. Elektroniczne wersje encyklopedii nie muszą już
w zasadzie posiadać alfabetycznego układu haseł. Hasła wyszukuje
się w nich zwykle przez rozmaite automatyczne systemy
wyszukiwawcze, w których można często stosować zaawansowane metody
wyszukiwania za pomocą rozbudowanych wyrażeń (np. koniunkcji lub
alternatywy wyrazów kluczowych). Przeszukiwanie takich encyklopedii
ułatwia mechanizm hipertekstu, łączący pokrewne treściowo hasła.
Bardzo obszerną paletę elektronicznych wydawnictw
encyklopedycznych, ogólnych i specjalistycznych, publikuje PWN -
dzięki szybko rosnącej liczbie komputerówKomputer (z ang. computer, dawne nazwy: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) to w najszerszym znaczeniu maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego. Najpopularniejszym obecnie rodzajem komputera jest stacjonarny komputer osobisty, z tego powodu potocznie traktowany jako synonim komputera w ogóle....
[click for more] i niskich cenach tego rodzaju wydawnictw
publikacje encyklopedyczne stają się powszechnie dostępne. Dużą
popularnością cieszy się też wydawana przez Optimus Pascal
Multimedia encyklopedia WIEM.
Ten artykuł stanowi część WikipediiWikipedia to encyklopedia internetowa tworzona w oparciu o wolną licencję wspólnie przez wielu ochotników-internautów. Projekt ten powstał w styczniu 2001 roku i obecnie (2005) składa się z 195 niezależnych wersji językowych, których działanie umożliwia organizacja non-profit pod nazwą Fundacja Wikimedia (Wikimedia Foundation). Celem Wikipedii jest stworzenie i udostępnianie na całym świecie bezpłatnej encyklopedii w maksymalnie dużej ilości różnych języków. Serwis internetowy stał ...
[click for more], która jest także encyklopedią.
Największą encyklopedią elektroniczną na świecie jest anglojęzyczna
Wikipedia (http://en.wikipedia.org).
Zobacz też
- polskie encyklopediePolskie encyklopedie wydane w formie książkowej: Nowe Ateny Benedykta Chmielowskiego, 1745-1756 Zbiór potrzebniejszych wiadomości, Ignacy Krasicki, 1781, nakładem Michała Grölla w Warszawie Encyklopedia powszechna Samuela Orgelbranda, 28 tomów, Warszawa, 1859-1868; reprint 1984-1985 S. Orgelbranda Encyklopedyja powszechna, 12 tomów, Warszawa, trzy wydania: 1872-1876; 1877-1879; 1883-1884 S. Orgelbranda Encyklopedja powszechna, wydanie ilustrowane, 18 tomów, Warszawa, 1898-1904 (16 tomów podstawow...
[click for more]
- polskie encyklopedie
internetoweLista encyklopedii w języku polskim udostępnionych w sieci: Encyklopedia firmy Fogra w ramach Portalu wiedzy na serwisu onet.pl Encyklopedia Interii encyklopedia PWN Encyklopedia PWN w Wirtualnej Polsce Polska Wikipedia - część projektu Wikipedii w języku polskim ...
[click for more]