Fajnie tu
i tutaj (http://www.kapliczki.tc.pl) też.
Wikipedysta:Mzopw/Brudnopis
Jan AbramowiczJan Abramowicz albo też Abrahamowicz herbu Jastrzębiec (zm. 19 czerwca 1602), wojewoda smoleński, jeden z przywódców kalwinizmu w Wielkim Księstwie Litewskim....
[click for more], Mikołaj Abramowicz, Agesandros z
RodosAgesandros z Rodos. Grecki rzeźbiarz z II wieku p.n.e. Wywodził się z tak zwanej szkoły rodyjskiej będącej od czasów Lizypa jednym z głównych ośrodków rzeźby hellenistycznej. Uważany jest za przedstawiciela kierunku nazywanego antycznym barokiem....
[click for more], aguna, AleksjadaAleksjada to kronika panowania cesarza Aleksego I Komnena, stanowiąca również cenne źródło do dziejów pierwszej wyprawy krzyżowej. Napisana archaiczną greką przez córkę cesarza - Annę Komnenę. Obejmuje lata 1069-1118 i stanowi kontynuację kroniki Nikefora Bryenniosa....
[click for more], Albierz, Leonard Andrys, Andrzej del AquaAndrzej del Aqua, wł. Andrea dell'Aqua (ur. 1584, zm. 1656), architekt i budowniczy pochodzenia weneckiego, działający w XVII wieku w Polsce....
[click for more], Anna
KomnenaAnna Komnena (ur. 1 grudnia 1083 – zm. po 1148), autorka Aleksjady, dzieła opisującego panowanie jej ojca, cesarza Bizancjum Aleksego I Komnena....
[click for more], archidiakonArchidiakon (gr. arche - pierwszeństwo) – urząd kościelny, który pojawił się pod tą nazwą około IV wieku. Początkowo był to powoływany przez biskupa przełożony diakonów. Prawdopodobnie osoba taka wyznaczana była już wcześniej, a od IV wieku przybrała tytuł archidiakona. Powoływana była zasadniczo spośród kapłanów, później wyłącznie spośród kapłanów. Z czasem archidiakon stał się zastępcą biskupa do spraw administracji i dyscypliny. O wzroście znaczenia urzędu świad...
[click for more], Aron (arcybiskup), Asklepiades z
Samos, Piotr BeberPiotr Beber - budowniczy i architekt Jana III Sobieskiego. Ślązak z Wrocławia. Przebudowywał po pożarze wieżę ratuszową we Lwowie. Przebudowywaną przez siebie renesansową Wieżę Korniaktowską czyli dzwonnicę Cerkwi Wołoskiej, uwieńczył barokowym hełmem i lukarnami. Wzorowana na włoskich kampanillach zyskała sobie miano najpiękniejszej wieży renesansowej w środkowej Europie....
[click for more], bejt
dinBejt din (hebr. dom sądu), sąd dajanów, żydowski trybunał religijny. Prawo obowiązujące żydów było nierozerwalnie związanie z religią. Dlatego bejt din oprócz spraw typowo religijnych jak nadzorowanie przestrzegania koszerności, przyjmowanie prozelitów, decydował również w kwestiach rozwodów, spraw cywilnych i karnych....
[click for more], bermyca, Biskup
tytularny, biskupi chełmscy, biskupi łomżyńscy, biskupi tarnowscyBiskupi tarnowscy. Diecezja tarnowska powstała epizodycznie w 1783 roku, ostatecznie w 1822 jako biskupstwo tynieckie przeniesiona po 1823 roku do Tarnowa. Należy do Archidiecezji Krakowskiej....
[click for more], biskupi
wileńscy, bliższość do dowodu, Bodzanta (biskup krakowski), Bolesław Zapomniany, Boratynka, Bossuta Stefan, Bnej IzraelBnej Israel (hebr. Synowie Izraela), grupa uważających się za Hebrajczyków mieszkańców okolicy Mumbaju w Indiach. Posługują się językiem miejscowej ludności – marati....
[click for more], Michał Boym, Jan Klemens Branicki...
[click for more], Brok (rzeka), Paweł Bryliński, cheder, chronostychChronostych, chronogram – jeden ze sposobów zapisywania dat rocznych stosowany w okresie baroku. Jest to coś w rodzaju łamigłówki wykorzystującej fakt, że w alfabecie łacińskim litery I, V, X, L, C, D, M pełnią jednocześnie funkcje cyfr rzymskich. Do zapisania w ten sposób daty używano cytatów z Pisma świętego lub wierszy. Aby odczytać datę, należy zsumować wartości liczbowe liter będących jednocześnie cyframi. Dla ułatwienia litery te wyróżniano odmiennym modułem....
[click for more], Albrecht CiechanowieckiWojciech Konstanty Ciechanowiecki herbu Dąbrowa podpisujący się niemiecką wersją swego imienia - Albrycht (Albrecht) (zm. 1675), oboźny wielki litewski, wojskowy i polityk....
[click for more], Krzysztof Ciechanowiecki, Mikołaj Ciechanowiecki, czapka frygijska (czapka
wolności), Teodor Kazimierz
Czartoryski, damnatio memoriae, defenestracja praska...
[click for more], dekurion, denar krzyżowy, diakonatDiakonat – pierwotnie najniższy stopień w trójstopniowej hierarchii kapłaństwa urzędowego, w skład której wchodzili diakoni, prezbiterzy (kapłani) i biskupi. // ...
[click for more], diecezja augustowska,
diecezja chełmska
prawosławna, diecezja chełmska
katolicka,Dukat powstańczy, DybukDybuk (hebr. dibbuk, czepiający się), „naga dusza”, zmora, duch w folklorze żydowskim. Dusza zmarłego, która nie może zaznać spoczynku czy też, wśród zwolenników kabały, reinkarnacji z powodu popełnionych grzechów i szuka osoby żyjącej aby wtargnąć w jej ciało....
[click for more], Erinna z TelosErinna z Telos (IV wiek p.n.e.). Zmarła w wieku dziewiętnastu lat liryczna poetka grecka. Tworzyła głównie epigramaty. Dzięki Meleagrowi z Gadary, który kilka z nich zamieścił w swojej stworzonej około 60 roku p.n.e. antologii epigramatów, zachowało się z nich do dzisiaj cztery. Dwa na śmierć przyjaciółki Baukis, na śmierć konika polnego i pochwała portretu Agatarchis. Podobnie jak Safona sławiła wyższość uczuć między kobietami....
[click for more], Eryk z WinsenEryk z Winsen (zm. 8 września 1391), biskup przemyski, franciszkanin, organizator katolickiej diecezji przemyskiej....
[click for more], Jakub FrankJakub Josef Frank, Jaakow ben Juda Lejb Frank (ur. 1726 w Korolówce na Podolu – zm. 10 grudnia 1791 w Offenbach koło Frankfurtu nad Menem) – twórca żydowskiej sekty frankistów....
[click for more], frankiści, Gerward, Ludwik GeyerLudwik Geyer (urodzony 7 stycznia 1805 w Berlinie – zmarł 21 października 1869 w Łodzi) – przemysłowiec, jeden z pionierów rozwoju przemysłu włókienniczego w Łodzi i w Polsce, właściciel pierwszej fabryki włókienniczej o napędzie parowym w Królestwie Polskim....
[click for more], Grosz
krakowskiGrosz krakowski, srebrna moneta polska, wprowadzona przez Kazimierza Wielkiego w 1367 roku. Moneta była wzorowana na groszu praskim zarówno co do wartości jak i typologii. Na awersie widniała korona i napis w podwójnym otoku: KAZIMIRVS PRIMUS DEI GRATIA REX POLONIE. Rewers zdobił piękny orzeł otoczony napisem GROSSI CRACOVIENSSES....
[click for more], Grosz praskiGrosz praski, srebrna moneta czeska wprowadzona przez Wacława II w 1300 r. Była bita do 1547 r. Stała się najpopularniejszą monetą obiegową i przeliczeniową w średniowiecznej, środkowej Europie. W Polsce nazywany również groszem czeskim lub groszem szerokim....
[click for more], Harmonia (mitologia), HarpastumHarpastum - w starożytnym Rzymie dyscyplina sportowa, uprawiana przez legionistów, uznawana za przodka dzisiejszego rugby. Piłka nożna też przyznaje się do pochodzenia od harpastum....
[click for more], hibernaHiberna, w starożytnym Rzymie zimowy obóz legionów. Hiberna, chleb zimowy w I Rzeczpospolitej to obowiązek zapewnienia wojsku zimowych leży (kwater). Ciążył on na królewszczyznach i majątkach kościelnych. W latach 1649-1652 ciężar ten zamieniono na podatek celowy na zimowe utrzymanie wojsk będący w dyspozycji hetmanów. Wypłacany był w formie dodatku do żołdu. Płaciły go jesienią dobra królewskie i duchowne. Podstawą wymiaru była ilość gruntu. W 1775 roku sejm zniósł hibernę za...
[click for more], Hipolit (arcybiskup gnieźnieński), Hipolit (mitologia), kabalistyczny zapis dat, Kaduk, Kallimach z KyreneKallimach z Cyreny (ur. około 310 p.n.e. w Cyrenie, zm. około 240 p.n.e.). Uważany jest za największego poetę tzw. epoki aleksandryjskiej. Twórca pierwszej historii literatury. Był bibliotekarzem Biblioteki Aleksandryjskiej. Sporządził jej dokładny katalog rzeczowy składający się ze 120 ksiąg i obejmujący całe właściwie znane wówczas piśmiennictwo nazwany Pinakes (Tablice). Starał się przy tym badać autentyczność katalogowanych dzieł literackich. Pomimo pewnej schematyczności jego...
[click for more], Kamień milowy, KarakolKarakol (franc. caracole) - taktyka walki jazdy w drugiej połowie XVI i do połowy XVII wieku. Rozwój broni palnej doprowadził do zmniejszenia znaczenia kawalerii w zachodnioeuropejskich armiach XVI wieku. Jej udział liczbowy spadł w połowie wieku do 1/10 liczebności armii polowych. Tradycyjny szyk uderzeniowy ciężkiej jazdy tzw. "w płot", prowadzony kłusem, nie mógł doprowadzić do przełamania czworoboków uzbrojonej w arkebuzy, muszkiety i piki piechoty. W kawalerii zaczęły dominować lże...
[click for more], Święty Kazimierz, Kocz (zakład), Koźniewo Wielkie, księga elbląska, Kwarta (jednostka wagowa), KwartnikKwartnik to srebrna moneta bita w średniowieczu na Śląsku, w Wielkopolsce, w królestwie Polskim, w państwie krzyżackim i na Pomorzu Zachodnim. Kwartnik był monetarnym odpowiednikiem kwarty, stanowiącej 1/4 skojca....
[click for more], Lauda sejmikowe, Leonidas z Tarentu, Libertacja, Linia Mołotowa, Tomasz Łubieński (generał), mamzer, Papież Marcin I,
Gajusz Cilniusz Mecenas, Metryka KoronnaMetryka Koronna, pełna nazwa Metryka Królestwa Polskiego (Metrica Regni Poloniae), w dawnej Polsce księgi wpisów akt, dokumentów i listów wychodzących z kancelarii monarchy prowadzone od początków XV wieku do 1795 roku....
[click for more], Meleager z GadaryMeleager z Gadary w Palestynie, grecki poeta z I wieku p.n.e. Autor między innymi epigramów, z których sto dwadzieścia osiem zachowało się. Około 60 r. p.n.e. stworzył pierwszą antologię zatytułowaną Wieniec, zawierającą epigramy jego własne i czterdziestu ośmiu najsłynniejszych poetów greckich, między innymi Safony, Leonidasa z Tarentu, Erinny z Telos, Asklepiadesa z Samos, Kallimacha z Cyreny, Simonidesa z Keos, Antypatra z Sydonu....
[click for more], mila rzymska, mila wrocławska, Maciej Moraczewski, Bernardo MorandoBernardo Morando, Bernardino, Morandi (urodzony około 1540 w Padwie lub Wenecji - zmarł w 1600 w Zamościu). Włoski architekt od 1569 roku pracujący w Polsce. Twórca projektu i do swojej śmierci wykonawca idealnego miasta twierdzy, Padwy północy, perły renesansu - Zamościa....
[click for more],
Morasko, NabuccoNabucco - opera w czterech aktach Giuseppe Verdiego, wystawiona po raz pierwszy w La Scali 8 marca 1842 roku. Twórca libretta Temistocle Solera umieścił akcję w Jerozolimie i Babilonie około roku 587 p.n.e.. Tytułowy Nabuchodonozor podbija Judeę. Perypetie sercowe córek króla i walki stronnictw dworskich o wpływy, są tłem dla przedstawienia wydarzeń będących początkiem "niewoli babilońskiej" Żydów. Mediolańska publiczność, rozemocjonowana dodatkowo wspaniałą, momentami podniosłą mu...
[click for more], nagana sędziego, Ołobok (wieś), Napoleon OrdaNapoleon Orda (urodzony w lutym 1807 roku w Worocewiczach koło Pińska, zmarł 26 kwietnia 1883 roku w Warszawie), polski rysownik i malarz, również pianista i kompozytor....
[click for more], oprawcaOprawca, justycjariusz, maleficorum iudices. W XIV i XV wieku w Polsce urzędnik powołany do ścigania, przeprowadzenia śledztwa i sądzenia zawodowych złodziei oraz rabujących na drogach bez względu na ich przynależność stanową....
[click for more], ordalia, Ostrów Mazowiecka, Gajusz PetroniuszGajusz Petroniusz z przydomkiem Arbiter, właściwie Titus Petronius Niger. Zmarł śmiercią samobójczą w 66 roku. Rzymski pisarz (poeta), filozof i polityk. Przypisuje się mu autorstwo Satyryk (Satiricon libri)....
[click for more],
Piątkowo, Wojciech PiekarskiWojciech Piekarski - XVI-wieczny budowniczy i architekt. Zatrudniany przez krakowskich mieszczan do budowy ich kamienic....
[click for more], Pijany jak PolakPijany jak Polak (franc. soûl comme un Polonais lub ivre comme un Polonais) — popularne powiedzenie francuskie. Oznacza kogoś, kto mimo spożycia większej ilości alkoholu zachowuje sprawność fizyczną i trzeźwe myślenie, czyli człowieka z tzw. "mocną głową", ewentualnie kogoś, kto charakteryzuje się nadprzeciętną odwagą i brawurą. Pierwotne znaczenie o zabarwieniu neutralnym, czy nawet odnośnie niektórych sytuacji pozytywnym, zostaje w miarę upływu czasu (wraz z zapomnieniem etymolog...
[click for more],
Piramida w RapiePiramida w Rapie. W niewielkiej mazurskiej wsi Rapa (gmina Banie Mazurskie, powiat gołdapski, województwo warmińsko-mazurskie), położnej tuż przy granicy z Rosją (obwód kaliningradzki), znajduje się budowla rodem ze starożytnego Egiptu. Wybudowana w 1811 roku piramida....
[click for more], Pobór (podatek), Początek, Podczaszy, Pomerium, Bolesław Podczaszyński, Podlesie (Reichau), Podział terytorialny Rzeczpospolitej Obojga Narodów, pojedynek sądowy, Pokój w Polanowie, Polscy
biskupi katoliccyPolscy biskupi katoliccy Listy chronologiczne biskupów ordynariuszy poszczególnych diecezji według podziału administracyjnego Kościoła katolickiego obowiązujacego od roku 2004 na ziemiach Rzeczpospolitej Polskiej....
[click for more], Izrael Poznański, PN-EN 1457PN-EN 1457 - podstawowa norma dla wypalania ceramicznych przewodów kominowych z pełnymi ściankami, ewentualnie przewodów kominowych z pustką powietrzną. Norma określa wymogi przewodów kominowych stosowanych w kominach. Dotyczy kominów służacych do odprowadzania produktów spalania z palenisk (innych urządzeń grzewczych) na zasadzie podciśnienia lub nadciśnienia. Stosuje się ją również w kominach wolnostojących....
[click for more], Prawo XII
tablic, Prawo pierwszej nocy, PrebendaPrebenda – uposażenie duchownych nie połączone zasadniczo ze sprawowaniem obowiązków duszpasterskich. Prebendy powstały w średniowieczu, w celu zapewnienia utrzymania duchownym nie posiadającym dochodów z działalności duszpasterskiej. Dotyczyło to przede wszystkim kanoników kapituł katedralnych sprawujących funkcje administracyjne w diecezji. Prebendy zastąpiły wcześniejszą wspólnotę dochodów członków kapituły. W Polsce już w XIII wieku każdy kanonik miał swoje odrębne uposaż...
[click for more], Tomasz Pryliński, PufferPuffer - typ pistoletu kawaleryjskiego powstały w drugiej połowie XVI wieku. Puffer był pistoletem olstrowym małego kalibru z kołowym zamkiem. Chwyt pistoletowy (kolba) był prosty lub lekko odchylony ku dołowi. Miał kształt zwężającego się ku końcowi kolby stożka. Charakterystyczne było zakończenie chwytu w postaci dużej, kulistej głowicy. Ułatwiało to wyciąganie puffera z olster. Jeździec miał na wyposażeniu dwa puffery, stąd zawsze wytwarzane były w parach (lewy i prawy). Zastos...
[click for more], Radojewo, Radzim GaudentyGaudenty (pol. Radzim, czes. Radim) – (urodzony pomiędzy rokiem 960 a 970 - data śmierci jest również niepewna (różne źródła podają lata 1006, 1011, 1016, 1020). Syn Sławnika, brat przyrodni św. Wojciecha, pierwszy arcybiskup gnieźnieński....
[click for more], RajtariaRajtaria, rajtarzy ( od niem. reiter - jeździec) - polskie określenie jazdy używającej w walce pistoletów. Rajtaria powstała wraz z kirasjerami i arkebuzerami w połowie XVI wieku, w związku z rozwojem broni palnej i związaną z tym utratą znaczenia ciężkiej jazdy. Oddziały kawaleryjskie stały się jednostkami pomocniczymi w stosunku do piechoty i artylerii. Znacznie zmniejszyła się liczebność jazdy w armiach....
[click for more], Rozejm andruszowski, Rozejm w Dywilinie, Rozejm w
Niemieży, RuszycaRuszyca, rucha – dodatkowa kara publiczna stosowana w dawnym prawie polskim za zabójstwo lub zranienie kobiety. Karą główną za zabójstwo była w średniowieczu główszczyzna płacona rodzinie zabitego (kara prywatna). W przypadku zabójstwa kobiety, niezależnie od jej przynależności stanowej, dodatkową karą publiczną była płacona na rzecz królowej, a na Mazowszu księżnej - ruszyca....
[click for more], Skarb
rawski, Pałac w Sieniawie, Nicolas Jean de Dieu SoultNicolas Jean de Dieu Soult, książę Dalmacji (ur. 29 marca 1769 w Saint-Amans-Soult, Francja - zm. 26 listopada 1851 w Saint-Amans-Soult, Francja), marszałek napoleoński, najwyższy marszałek Francji, polityk francuski....
[click for more], Statut Kazimierza Jagiellończyka,
Statuty litewskie, Stopień pokrewieństwa, Marian StraszakMarian Straszak (9 kwietnia 1863 - 31 lipca 1927). Polski architekt i budowniczy. Szkołę średnią ukończył w Warszawie. Uprawnienia inżyniera cywilnego nabył w Petersburgu (1904). Praktykował najpierw w Moskwie a od 1905 r. w Warszawie. Po opuszczeniu przez Rosjan Warszawy w 1915 r. był kuratorem kilku gmachów publicznych z ramienia Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, m.in. Banku Polskiego. W 1919 r. został kierownikiem wydziału budowlanego w Kaliszu. W czasie wojny sowiecko-polskiej pracował w z...
[click for more], Suchet Louis
GabrielLouis Gabriel Suchet, książę D'Albufera da Valencia (urodzony 2 marca 1770 w Lyonie - zmarł 3 stycznia 1826 w Marsylii), francuski wojskowy, marszałek napoleoński....
[click for more], Szarwark, Szeląg (Poznań), szlak bursztynowySzlak bursztynowy W szerszym znaczeniu określenie powiązań handlowych pomiędzy europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Bałtyku. W znaczeniu węższym przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I wieku naszej ery. Początkowo bursztyn był przedmiotem wymiany handlowej, w której pośrednikami byli Celtowie. Pierwsze zorganizowane wyprawy po elektron odbywały się w V wieku p.n.e.. Nie docierały one jednak do wybrzeży Bałt...
[click for more],
Szmita, Szos, Sztynort, Szwoleżerowie Gwardii,
Święta Anna, TefilinTefilin, filakterie – dwa czarne skórzane pudełeczka, w które żydzi wkładają cztery ustępy Biblii, ręcznie przepisane w języku hebrajskim przez sofera....
[click for more],
Trybunał Koronny, Urzędy senatorskie, Święty
Wawrzyniec, Wenus z Milo, WiardunekWiardunek - średniowieczna jednostka wagowa stosowana w Niemczech i w Polsce. Wiardunek (około 49 g) odpowiadał 1/4 grzywny i dzielił się na 4 łuty....
[click for more], Województwo
czernihowskie, województwo
mścisławskie, Województwo połockie, Województwo smoleńskie, województwo witebskie, Wojsko komputoweWojsko komputowe - formacja wojskowa w Polsce w XVII i XVIII wieku. Do połowy wieku XVII stosowano podział sił zbrojnych na wojska zaciężne o charakterze stałym (tzw. wojska kwarciane ) oraz na oddziały suplementowe (nazywane również komputowymi), powoływane doraźnie w okresie zagrożenia wojennego. W roku 1652 zniesiono ten podział, tworząc jednolitą formację stałego wojska zaciężnego zwaną wojskiem komputowym. Nazwa pochodzi od komputu, czyli etatu armii uchwalonego przez sejm. Wyraz ko...
[click for more], Wywołanie
monety,