Urojenia - zaburzenia treści myślenia polegające na fałszywych przekonaniach, błędnych sądach, odpornych na wszelką
argumentację i podtrzymywane mimo obecności dowodów wskazujących na ich nieprawdziwość. Obecne w wielu psychozachPsychoza (gr. psyche - umysł i osis - szaleństwo) - zaburzenie psychiczne definiowane w psychiatrii jako stan umysłu, w którym doznaje się silnych zakłóceń w percepcji rzeczywistości. Osoby które doznają stanu psychozy mogą doświadczać halucynacji, paranoidalnych urojeń i obsesji, nagłych zmian osobowości, a ich sposób myślenia ulega zwykle całkowitej dezorganizacji. Bardzo często osoba w stanie psychozy nie ma jej świadomości i wydaje się jej, że funkcjonuje normalnie....
[click for more], w tym w przebiegu schizofrenii.
Szczególnie rozbudowany system urojeń charakteryzuje schizofrenię paranoidalnąSchizofrenia paranoidalna to podtyp schizofrenii, który charakteryzuje się rozbudowanym i złożonym systemem urojeń (najczęściej prześladowczych, wielkościowych, urojeń odsłonięcia i oddziaływania zewnętrznego, urojeń nasyłania i wykradania myśli, ksobnych, czasem także urojeń zdrady, pochodzenia, hipochondrycznych) oraz niekiedy nasilonymi halucynacjami (najczęściej słuchowymi, praktycznie nigdy wzrokowymi). Częstokroć urojenia przybierają tak skomplikowaną formę, iż stają zrozu...
[click for more]. Treść urojeń często nie odpowiada poziomowi wiedzy chorego.
Urojenia, podobnie jak m.in. omamy, zalicza się do tak zwanych objawów
pozytywnych (wytwórczych), gdyż stanowią wyraźne odchylenie od normalnych procesów poznawczych, w przeciwieństwie do
objawów negatywnych, które wyrażają brak lub obniżenie normalnych reakcji u chorego.
Podstawowe kategorie urojeń (podział według treści):
- wielkościowe - przekonanie o szczególnej ważności własnej osoby;
- urojenia oddziaływania (wpływu) - przekonanie, że myśli i zachowanie danej osoby są kontrolowane z zewnątrz
(np. za pomocą hipnozy albo telepatii); (zbliżone do tego typu są urojenia owładnięcia - przekonanie, że chory został
owładnięty przez jakąś siłę, która kieruje jego myślami, zachowaniami itp.)
- prześladowcze - (najczęstsze) przekonanie o nieustannym zagrożeniu ze strony mniej lub bardziej sprecyzowanych wrogich
choremu sił, przekonanie, że jednostka jest ofiarą prześladowań. Zwykle poprzedzaja je urojenia ksobne;
- ksobne (odnoszenia) - przekonanie, że chory jest przedmiotem szczególnego zainteresowania otoczenia, jednostka
uważa, że niewinne uwagi i zachowania innych osób odnoszą się do niej, np. ludzie na ulicy rozmawiają właśnie o niej, spiker w
radio czyni aluzje na jej temat etc.
Ponadto obserwujemy:
- urojenia depresyjne, obecne w zespołach
depresyjnych o różnej etiologii, które obejmują urojenia grzeszności i winy, samoponiżania,
pokrzywdzenia, zubożenia, samooskarżające, nihilistyczne (chory uważa, że jego ciało znika, że jest
martwy itp.);
- urojenia hipochondryczne;
- urojenia zdrady;
- urojenia zniekształcenia ciała (dysmorfofobia) - najczęściej są to przekonania o zniekształceniu własnej
twarzy.
Urojenia można klasyfikować także według budowy - stopnia usystematyzowania. Wyróżniamy wtedy urojenia:
- proste - pojedyncze lub rozwinięte o charakterze syntymimicznym lub katamimicznym, które są jedynie prostą
interpretacją lub rozwinięciem innych objawów takich jak omamy bez tendencji do ich
systematyzowania bądź dezintegracji;
- paranoiczne - usystematyzowane, tworzące zwarty konstrukt myślowy; charakterystyczne przede wszystkim dla paranoi;
- paranoidalne - nieusystematyzowane, wielowątkowe;
- niespójne - wypowiedzi chorego nie wiążą się ze sobą, jego twierdzenia są uderzająco absurdalne; typowe dla porażenia
postępującego;
- oniryczne - niekonsekwentne, zmienne i silnie angażujące emocjonalnie chorego urojenia w stosunku do których, pomimo
poczucia aktywnego udziału pacjent zachowuje się stosunkowo biernie (szczególnie, że treścią ich są zazwyczaj wydarzenia
dramatyczne). Całość pzypomina marzenie senne. Ten nietypowy typ urojeń stanowi formę przejściową między omamami a typowymi urojeniami.
Zobacz też: podstawowe zagadnienia z zakresu psychologii...
[click for more], parafreniaParafrenia - choroba psychiczna w której występują urojenia i omamy, ale nieobecne są jakościowe zaburzenia myślenia, np. rozkojarzenie, rozszczepienie struktury osobowości czy zaburzenia życia emocjonalnego. W systematyce chorób psychicznych parafrenia mieści się między schizofrenią paranoidalną a paranoją. Oprócz przewlekłej parafrenii pochodzenia endogennego wyróżnia się zespoły parafreniczne, spowodowane przez infekcję, intoksykację (zatrucie), lub choroby (np. niewydolność krą...
[click for more], psychiatria