To jest artykuł z cyklu
Historia PolskiHistoria Polski od czasów najdawniejszych do współczesności. prehistoria ziem polskich okres przedpaństwowy w historii Polski powstanie państwa polskiego Polska Piastów - panowanie dynastii Piastów monarchia wczesnopiastowska Polska w okresie rozbicia dzielnicowego zjednoczona monarchia piastowska Polska Andegawenów (lata 1370 - 1386) Polska Jagiellonów - panowanie dynastii Jagiellonów Rzeczpospolita Obojga Narodów przywileje szlacheckie Polska okresu wolnej elekcji Polska w XVI wieku Polska w X...
[click for more] |
| Prehistoria |
| Okres przedpaństwowy |
| Początki
państwa |
| Polska Piastów |
| Polska Jagiellonów |
| Wolna
elekcja |
| Polska pod zaborami |
| I wojna światowa |
| Druga Rzeczpospolita |
II wojna
światowaWojna w Polsce - rok 1939 Wydarzenia poprzedzające 23 sierpnia - podpisanie paktu Ribbentrop-Mołotow między III Rzeszą a Związkiem Radzieckim o podziale stref wpływów w Europie Środkowej. ...
[click for more] |
| PRL
(1945-1989) |
| Trzecia Rzeczpospolita |
Trzecia Rzeczpospolita to nieformalne określenie państwa polskiegoPolska - państwo położone w środkowej części Europy nad Morzem Bałtyckim, należące do Unii Europejskiej oraz NATO. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją....
[click for more] po
przemianach ustrojowych, jakie zaszły po 1989...
[click for more] roku.
1989 - 1995
Powstanie
Zazwyczaj przyjmuje się, że przegłosowanie przez Sejm
kontraktowy przywrócenie nazwy Rzeczpospolita Polska i godła w postaci
orła w koronie zapoczątkowało symbolicznie w 1990 powstanie tak zwanej III
Rzeczypospolitej. Według innych opinii za początek III Rzeczypospolitej uznaje się zakończenie obrad Okrągłego Stołu, lub
powołanie rządu Tadeusza
Mazowieckiego.
Wybory prezydenckie 1990
Pierwsze w pełni wolne wybory prezydenckiePrezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest zgodnie z Konstytucją jest: najwyższym przedstawicielem polskich władz gwarantem ciągłości władzy państwowej najwyższym organem państwa w zakresie władzy wykonawczej. Prezydent:...
[click for more] miały miejsce w listopadzie 1990.
Były one wynikiem popularności koncepcji prezydentury sprawowanej z woli narodu, czyli pochodzącej z wyborów powszechnych.
Kandydatami do fotela prezydenckiego byli: Roman Bartoszcze, Włodzimierz
Cimoszewicz, Tadeusz Mazowiecki, Leszek Moczulski, Stanisław Tymiński i Lech Wałęsa.
Pozornie, dwoma najbardziej liczącymi się kandydatami byli przedstawiciele obozu solidarnościowego Lech Wałęsa i urzędujący
premier Tadeusz Mazowiecki. Tadeusz Mazowiecki odpadł jednak w I turze, a do drugiej nieoczekiwanie dostali się Lech Wałęsa i
"czarny koń" tych wyborów Stanisław Tymiński, który został pokonany przez przywódcę "Solidarności".
Po zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na Prezydenta RP Ryszard
Kaczorowski, ostatni prezydent na wychodźstwie, przekazał mu oficjalnie insygnia władzy prezydenta II RP, co dla wielu było symbolem
ciągłości trwania Rzeczypospolitej i zakończeniem okresu braku systemu demokratycznego w Polsce.
Wybory parlamentarne 1991
Pierwsze po drugiej wojnie światowej w pełni wolne wybory parlamentarne w Polsce odbyły się 27 października 1991. Przy
stosunkowo niskiej frekwencji wyborczej (43%) na około 100 ugrupowań uczestniczących w wyborach mandaty poselskie uzyskali
reprezentanci 29 z nich. Zwycięstwo osiągnęła postsolidarnościowa Unia Demokratyczna uzyskując 12,31% głosów (62 mandaty poselskie i 21 senatorskich). Kolejne miejsca w
pierwszej dziesiątce zajęły: Sojusz Lewicy Demokratycznej z 11,98% głosów (60 mandatów poselskich i 4
senatorskie), Wyborcza Akcja Katolicka z 8,73 % głosów (49 posłów i 9 senatorów), Polskie Stronnictwo Ludowe - Sojusz ProgramowyPolskie Stronnictwo Ludowe, PSL, partia polityczna powstała w maju 1990 r. z połączenia będącego kontynuacją ZSL PSL Odrodzenie i wilanowskiego PSL....
[click for more] z 8,67 %
głosów (48 posłów i 8 senatorów), Konfederacja Polski Niepodległej z 7,5% głosów (46 posłów i 4 senatorów), Porozumienie Obywatelskie Centrum z 8,71
% głosów (44 posłów i 9 senatorów), Kongres Liberalno-Demokratyczny z 7,48% (37 posłów i 6 senatorów), Porozumienie Ludowe z 5,46%
głosów (28 posłów i 7 senatorów), NSZZ
"Solidarność" z 5,05% głosów (27 posłów i 11 senatorów) i, ku zaskoczeniu wielu obserwatorów, Polska Partia Przyjaciół Piwa z 3,27%
głosów i 16 posłami. Tak duże rozproszenie mandatów spowodowało kłopoty z utworzeniem stabilnej większości parlamentarnej i
rządu. Po dwóch miesiącach konsultacji został utworzony rząd koalicyjny z Janem Olszewskim (PC) jako premierem. Marszałkiem Sejmu
został Wiesław Chrzanowski (ZChN), a Senatu August Chełkowski (NSZZ "Solidarność"). Wybory te zakończyły proces
formowania się demokratycznych władz w Polsce. Wskazały równocześnie na rosnącą siłę ugrupowań postkomunistycznych: SLD i
PSL.
Mała Konstytucja 1992
Zmiany polityczne i ustrojowe, które zaszły w Polsce po 1989 wymagały uchwalenia nowej
konstytucji. Nie zrealizowano tego w latach 1989 - 1991 ze względu na to, że
większość ugrupowań wywodzących się z Solidarności uważała, że konstytucja powinna być przegłosowana przez w pełni demokratycznie
wybrany parlamet, którym Sejm Kontraktowy z całą pewnością nie był. Dopiero SejmSejm to nazwa parlamentu lub jedna z jego izb w niektórych krajach. Zobacz: Sejm w I Rzeczpospolitej, Sejm w Polsce, Sejm na Litwie (Seimas), Sejm na Łotwie (Saeima). Zobacz też: Sejm walny, Sejm Czteroletni, Sejm kontraktowy...
[click for more] kadencji
1991-1993 utworzył Komisję Konstytucyjną i podjął działania zmierzające do rozwiązania tego problemu. Jednak udało mu się tylko
uchwalić Małą Konstytucję - Ustawę konstytucyjną
z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o
samorządzie terytorialnym. Na jej mocy zostały uchylone przepisy Konstytucji PRL z
1952 roku dotyczące ustroju socjalistycznego i wprowadzone nowe, stanowiące podstawę ustroju politycznego i gospodarki
rynkowej. Stanowiła ona, że "organami Państwa w zakresie władzy ustawodawczej są Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej, w
zakresie władzy wykonawczej - Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, w zakresie władzy sądowniczej - niezawisłe
sądy".
Wcześniejsze rozwiązanie parlamentu (1993) przez prezydenta Lecha Wałęsę uniemożliwiło zakończenie prac nad nową konstytucją i
spowodowało przełożenie tego zadania na nowy parlament.
Wybory parlamentarne 1993
Kolejne w III RP wybory parlamentarne odbyły się 19 września 1993 w oparciu o nową ordynację ustalającą progi wyborcze dla partii politycznych (5%) i koalicji (8%). Przy 53% frekwencji w
parlamencie znaleźli się przedstawiciele sześciu ugrupowań politycznych i mniejszości niemieckiej (nie obowiązywał ich próg
wyborczy). Były to w kolejności: SLD z 20,41% głosów (171 posłów i 37 senatorów), PSL z 15,40% głosów (132 posłów i 36 senatorów), Unia Demokratyczna (Unia Wolności) z 10,49%
głosów (74 posłów i 3 senatorów), Unia Pracy // Program polityczny UP głosi tradycyjny program socjaldemokratyczny (wielosektorowa gospodarka, rozbudowany system opieki społecznej, progresja podatkowa, sprzeciw wobec reprywatyzacji i organiczenie prywatyzacji), postuluje równouprawnienie kobiet i mężczyzn, popiera dopuszczalność aborcji (inicjatywa referendum w sprawie ustawy antyaborcyjnej - odrzucona przez Sejm), domaga się rozdziału Kościoła od państwa....
[click for more] z 7,28% głosów (41 posłów),
KPN z 5,77% głosów (22 posłów) Bezpartyjny Blok Wspierania Reform z 5,42% głosów (16 posłów i 2 senatorów) i Mniejszość
Niemiecka z 4 posłami. Wyniki wyborów były sukcesem ugrupowań postkomunistycznych, które zawarły umowę koalicyjną i powołały
rząd z Waldemarem Pawlakiem (PSL) jako premierem. Rząd ten utrzymał
się do lutego 1995 r. i został zastąpiony przez rząd Józefa Oleksego
(SLD), a następnie Włodzimierza Cimoszewicza (SLD). Marszałkiem Sejmu został Józef Oleksy (SLD) zastąpiony później przez Józefa Zycha (PSL), a marszałkiem Senatu Adam StruzikAdam Struzik (ur. 1957) r. Absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Łodzi. Specjalista z zakresu chorób wewnętrznych, studia podyplomowe z zakresu organizacji i ekonomiki ochrony zdrowia. W wyniku konkursu w 1990 roku został dyrektorem naczelnym Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku, funkcję tę pełnił do 1997 roku. W latach 1986-1990 radny gminy Duninów. Od 1990 roku piastował funkcję radnego miasta i gminy Gąbin....
[click for more] (PSL).
Wybory prezydenckie 1995
Do wyborów prezydenckich w
1995 zgłoszono 17 kandydatur. Był to bardzo szeroki wachlarz kandydatów, m.in. Aleksander Kwaśniewski, Waldemar Pawlak, Lech Wałęsa, Jacek Kuroń,
Jan OlszewskiJan Olszewski ur. 20 sierpnia 1930 w Warszawie, adwokat, polityk polski, publicysta, bronił w procesach polskich opozycjonistów z lat PRL-u, premier Polski w latach 1991-1992....
[click for more], Lech Kaczyński, Hanna
Gronkiewicz-Waltz, Tadeusz Zieliński, Adam Strzembosz, Leszek Moczulski, w
wyborach startował także monarchista (Leszek Wierzchowski), artysta kabaretowy
(Jan Pietrzak) i Stanisław Tymiński. Wybory odbyły się 5 listopada 1995 i do drugiej tury przeszli Aleksander Kwaśniewski (35,11%) i Lech
Wałęsa (33,11%).
Zwyciężył Kwaśniewski (51,72%), któremu w dużym stopniu pomogły dwie debaty telewizyjne i hasło "Wspólna Polska" rozumiane
jako kraj normalności i bez podziałów politycznych.
1996 - 1999
Konstytucja 1997
Zgromadzenie Narodowe II Kadencji uchwaliło 2 kwietnia 1997 Konstytucję Rzeczypospolitej PolskiejKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - najważniejszy akt prawny Rzeczpospolitej Polskiej, uchwalony 2 kwietnia 1997 roku, zatwierdzony w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 roku....
[click for more]. W jej świetle ustrój polityczny RP opiera się
na podziale i równowadze władzy ustawodawczej (Sejm i Senat), władzy wykonawczej (Prezydent RP i Rada Ministrów) i władzy
sądowniczej (sądy i trybunały). Podstawą ustroju gospodarczego jest gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności
gospodarczej i własności prywatnej.
Wybory parlamentarne 1997
Wybory parlamentarneParlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej. Zasiadają w nim przedstawiciele obywateli danego kraju, wybrani w drodze wyborów parlamentarnych, którzy wybierani są na kadencję trwającą zazwyczaj ok. 3-5 lat....
[click for more] z 21
września 1997 zakończyły się sukcesem Akcji Wyborczej Solidarność, która zdobyła
33,83% głosów (201 posłów i 51 senatorów). Kolejne ugrupowania, które znalazły się w parlamencie to: SLD z 27,13% głosów (164
posłów i 28 senatorów), UW z 13,37% głosów (60 posłów i 8 senatorów), PSL z 7,31% głosów (27 posłów i 3 senatorów), Ruch Odbudowy
Polski z 5,56% głosów (6 posłów i 5 senatorów), Mniejszość Niemiecka 2 mandaty poselskie, a kandydaci niezależni 5 mandatów
senatorskich. Zwycięstwo Akcji Wyborczej Solidarność, która uzyskała 1/3 głosów potwierdza zdobycie nowej wiedzy o demokracji
przez społeczeństwo polskie. Głosowało ono na duże ugrupowania polityczne, a odrzuciło niewielkie efemerydy nie dające nadziei na
polepszenie sytuacji politycznej i gospodarczej. Akcja Wyborcza utworzyła rząd wraz z Unią Wolności. Na jego czele stanął
Jerzy Buzek. W późniejszym czasie UW wycofała się z koalicji.
Wstąpienie Polski do NATO
12 marca12 marca jest 71. (w latach przestępnych 72.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 294 dni. // ...
[click for more] 1999 roku po wielu latach starań
i zabiegów dyplomatycznych Polska została przyjęta do NATOOrganizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, mniej poprawnie Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego (ang. North Atlantic Treaty Organisation, NATO, fr. Organisation du Traité de l'Atlantique Nord, OTAN), w skrócie NATO, potocznie Pakt Północnoatlantycki, organizacja polityczno-wojskowa powstała w wyniku podpisania 4 kwietnia 1949 roku Traktatu Północnoatlantyckiego przez 10 krajów europejskich: państw-członków Unii Zachodniej (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania) wraz z pi...
[click for more].
2000...
Wybory prezydenckie 2000
W 2000...
[click for more] Aleksander Kwaśniewski ponownie wygrał wybory prezydenckie.
Wybory parlamentarne 2001
W wyborach parlamentarnych z 23 września 2001...
[click for more] wygrała koalicja SLD/UP uzyskując 41% głosów. Do parlamentu weszły ponadto Platforma Obywatelska // Program polityczny Program Platformy opiera się na założeniach liberalizmu i konserwatyzmu. PO opowiada się za likwidacją etatyzmu i ograniczeniem ingerencji państwa w gospodarkę; wysuwa propozycję wprowadzenia podatku liniowego. Platforma popiera wprowadzenie zasady wyborów większościowych do Sejmu i przekształcenie Senatu w izbę samorządową lub jego likwidację....
[click for more] 12,7%, Samoobrona...
[click for more] 10,2
% Prawo i Sprawiedliwość 9,5%, Liga Polskich Rodzin 7,9 %, Polskie Stronnictwo Ludowe 9%. Klęskę poniosły AWSAkcja Wyborcza Solidarność to koalicyjne ugrupowanie polityczne sprawujące władzę w Polsce w latach 1997 - 2001, którego założycielem był Marian Krzaklewski. W jej skład wchodziło wiele ugrupowań, które stopniowo łączyły się. Oto one:...
[click for more] (5.6%) i Unia Wolności (3.2%), które
nie dostały się do parlamentu. Porażka ugrupowań sprawujących władzę spowodowana była nieudolnym wprowadzaniem 4 reform: służby
zdrowia, edukacji, podziału terytorialnego oraz ubezpieczeń społecznych. SLD/UP i PSL utworzyły rząd, na czele którego stanął
Leszek MillerLeszek Miller (urodzony 3 lipca 1946 w Żyrardowie) polski polityk lewicowy, długoletni lider SLD, premier rządu RP w latach 2001-2004. Zobacz skład rządu premiera Leszka Millera....
[click for more]. W późniejszym czasie PSL wycofał się z koalicji.
Wejście Polski do UE (2004)
13 czerwca 2003 Polacy w referendum
wyrazili zgodę na wstąpienie Polski do Unii EuropejskiejUnia Europejska (UE) jest to gospodarczo-polityczny związek dwudziestu pięciu, w chwili obecnej, krajów europejskich, będący efektem wieloletniego zbliżania się krajów z Europy Zachodniej. Filary Unii Europejskiej Unia Europejska opiera się na trzech filarach:...
[click for more]. 1 maja // Święta imieniny: Aniela, Filip, Jakub, Jeremi, Jeremiasz, Józef i Lubomir. Święto Pracy (w języku potocznym nazywane po prostu pierwszego maja) Kazachstan - Dzień Ludu Samoa - Dzień Ludu Wyspy Marshalla - Święto Konstytucji Kościół katolicki - Święto Świętego Józefa Robotnika ...
[click for more] 2004 rząd Leszka Millera wprowadził Polskę do UE, a następnego dnia podał się do dymisji. 13 czerwca 2004 odbyły się pierwsze wybory do
Parlamentu Europejskiego, które wygrała Platforma
Obywatelska przed Ligą Polskich Rodzin, Prawem i
Sprawiedliwością, Samoobroną, Sojuszem
Lewicy Demokratycznej/Unią Pracy Unia Pracy, UP, lewicowa partia polityczna założona w czerwcu 1992 przez działaczy kilku organizacji lewicowych - zarówno postsolidarnościowych (Solidarność Pracy, Ruch Demokratyczno-Społeczny, część PPS), jak i postkomunistycznych (Polska Unia Socjaldemokratyczna, część Ruchu 8 Lipca)....
[click for more], Unią Wolności, Polskim Stronnictwem Ludowym i Socjaldemokracją PolskąSocjaldemokracja Polska, SDPL, polska lewicowa pozaparlamentarna partia polityczna założona 26 marca 2004 r. przez część działaczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, niezadowolonych z sytuacji w SLD oraz działań jego ówczesnego kierownictwa. Zarejestrowana sądownie 19 kwietnia 2004 roku....
[click for more]. Polska otrzymała w Parlamencie Europejskim kilka stanowisk takich jak: vice-przewodniczący (Jacek Saryusz-Wolski z PO i Janusz Onyszkiewicz z UW), kwestor (Genowefa Grabowska z SDPL) oraz przewodniczących i
wiceprzewodniczących komisji (między innymi szefem komisji budżetu został Janusz Lewandowski z PO). Deputowany UW Bronisław Geremek mógł przewodniczyć Parlamentowi UE, ale przegrał batalię z Hiszpanem Josepem Borellem...
[click for more].
Powołano rząd Marka Belki Marek Belka (ur. 9 stycznia 1952 w Łodzi), profesor ekonomii, polityk, premier Rzeczypospolitej Polskiej (od 2 maja 2004). Zobacz skład rządu Marka Belki...
[click for more], znanego finansisty i polityka, który dopiero w
drugiej próbie dostał votum zaufania.