Definicja Torpedownia (Szukaj)

"Formoza", torpedownia w Gdyni - Oksywiu
"Formoza", torpedownia w Gdyni - Oksywiu



Torpedownia

– polska nazwa zwyczajowa centralnego obiektu niemieckich ośrodków badawczych torped, budowanych na terenie Polski w czasie II wojny światowej. Torpedownia była to hala montażowa torped wraz z urządzeniami do próbnych strzelań, wybudowana na wodzie, w odległości kilkuset metrów od brzegu. Połączona z brzegiem molo, po którym odbywał się transport podzespołów torped, ostatecznie montowanych w hali. W niemieckiej nomenklaturze budynek ten nazywano Schießstand.

Pierwszą torpedownię wybudowano w Niemczech na krótko przed wybuchem I wojny światowej; była jednym z obiektów Cesarskich Warsztatów Torpedowych.

Na terenie okupowanej Polski funkcjonowały dwa hitlerowskie ośrodki badawcze torped. Obydwa zlokalizowano w GdyniGdynia jest portowym miastem nadmorskim położonym nad odnogą Morza Bałtyckiego, Zatoką Gdańską w województwie pomorskim, wchodzące w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Jest jednym z najmłodszych polskich miast, zbudowano ją w celu zapewnienia Polsce morskiego okna na świat....
[click for more]
(wówczas - Gotenhafen): Torpedowaffenplatz Hexengrund w Babim Dole (dziś Babie Doły) oraz Torpedo Versuchs Anstalt Oxhoft na Oksywiu. TWP było ośrodkiem badawczym LuftwaffeLuftwaffe (niem. "broń powietrzna") to wojskowa organizacja zrzeszająca siły lotnicze w Niemczech. Jej zadaniem jest prowadzenie walki powietrznej, bombardowanie sił nieprzyjaciela oraz prowadzenia desantu powietrznego i zwiadu....
[click for more]
(hitlerowskie lotnictwo), TVA - Kriegsmarine (hitlerowska marynarka wojenna). Oba ośrodki badawcze, choć niezależne formalnie od siebie, połączone były kolejką wąskotorową (przezwaną przez samych Niemców złośliwie Kaszubskim Ekspresem) - biegnącą wzdłuż plaży od portu na Oksywiu do ośrodka w Babich Dołach. TWP pracował głównie nad torpedami lotniczymi, TVA - akustycznymi. Ośrodki korzystały także z jednego wspólnego poligonu na zatoce Gdańskiej, na wysokości Jastarni, oddalonego 12 kilometrów od TWP. Torpedownię posiadały również warsztaty torpedowe Gereitenwerke Pomeren Madüsee, położone nad jeziorem Miedwie (w okolicach SzczecinaSzczecin (niem. Stettin) - największe miasto i stolica województwa zachodniopomorskiego. Główny ośrodek gospodarczy regionu (stocznia, port morski, różnorodny przemysł maszynowy, spożywczy, włókienniczy, stalowy). Centrum turystyczne (muzea, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie), rezerwat ptactwa w dolinie Odry. W granicach miasta znajduje się Jezioro Dąbie....
[click for more]
).

Torpedownie w Gdyni są identycznej konstrukcji. Budynek oprócz hali montażowej i pomieszczeń techniczno-inżynierskich, posiadał także wieżę obserwacyjną, z której urządzenia skierowane w głąb Zatoki Gdańskiej śledziły tor wystrzelonej torpedy. Na dnie zatoki wydrążony był specjalny korytarz, którym poruszała się torpeda. Wystrzelone testowe torpedy były wyławiane przez okręty i poddawane analizie w zakładach. W skład TWP wchodziło kilkanaście budynków (warsztaty, magazyn głowic i torped, hamownia silników, elektrownia itp.), torpedownia wraz z drewnianym portem oraz lotnisko z dwoma pasami startowymi. TWP, jako ośrodek badawczy Luftwaffe, równolegle przeprowadzała próby odpalania torped bezpośrednio z samolotów. Zrzut następował nad zamkniętym akwenem, wzdłuż którego ulokowano dwa punkty obserwacyjno-pomiarowe. Znajdowały się w nich urządzenia nazywane po niemiecku kinotheodolit, rejestrujące proces zrzutu torpedy z samolotu.

Torpedownię na Oksywiu oddano do użytku już w 1940...
[click for more]
roku. Rozkaz powołujący ośrodki badawcze torped Luftwaffe podpisano w listopadzie 1940. TWP uroczyście otwarto 4 lipca4 lipca jest 185. (w latach przestępnych 186.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 180 dni. // ...
[click for more]
1942. Z obszaru Gdyni Niemcy ewakuowali się w początkach kwietnia 1945r.

Charakterystyka

Torpedownia na Babich Dołach [N 54°35,26'/E 18°32,75' (WGS84)]

Babie Doły
Powiększ
Babie Doły

wybudowana na kesonach zatopionych w odległości trzystu metrów od brzegu. Nie remontowana i nie wykorzystywana po wojnie popadła w ruinę, a basen portu uległ zamuleniu. Po wojnie zniszczono ostatni odcinek molo przy torpedowni, aby utrudnić dostęp do budynku. Urządzenia z samej torpedowni i całego TWP w większości przejęte zostały przez Armię Czerwoną i zostały wywiezione do ZSRR, gdzie prawdopodobnie nigdy nie były ponownie zmontowane i uruchomione. Pomost i zabudowania portu były do lat 80. XX wieku regularnie wykorzystywane przez wojskowych płetwonurków jako akwen do ćwiczeń. Również - przez amatorów jachtingu i latem przez wypoczywających na plaży. Ostatecznie molo wysadzono w powietrze w połowie lat 90. Torpedownię, dzielnie opierającą się upływowi czasu, zmogły srogie zimy z przełomu lat 70. / 80. - wtedy zawaliła się frontowa ściana, poważnie nadwyrężając konstrukcję budynku. (na fotografii obok)

Torpedownia na terenie portu wojennego na Oksywiu (tzw. Formoza)

Oksywie
Powiększ
Oksywie

zbudowana na podstawie skrzyni ze ścianek Larsena wypełnionej piaskiem, na końcu 500 m mola. Eksploatowana jest do dzisiaj, chociaż w innym od pierwotnego charakterze. Po wojnie rozebrano - zbędną - wieżę obserwacyjną. Nadal mogą do niej przybijać mniejsze jednostki pływające Marynarki Wojennej RP (maksymalnie trałowce bazowe). Molo, początkowo drewniane, po pożarze w czerwcu 1979 prowizorycznie naprawione, następnie zastąpiono betonowym pomostem. Przezwana "Formozą" - ze względu na skojarzenie "przycupnięcia" budynku przy potężnych zabudowaniach portu wojennego na Oksywiu z ulokowaniem Tajwanu (dawniej - Formosa) wobec Chin.

Aktualnie na Formozie stale przebywają żołnierze Poligonu Kontrolno-Pomiarowego Logistyki DMW, Oddziału specjalnego płetwonurków "Formoza", obsługa radiolatarni lotniska Babie Doły. Ćwiczą nurkowie z Ośrodka Szkolenia Nurków, a od czasu do czasu pomiary wykonują pracownicy AMW i CTM. Na krótkim fragmencie starego mola stałe miejsce mają próbki lakieru.(na fot. obok i górze strony)

Wieża obserwacyjna na Zatoce Gdańskiej
Powiększ
Wieża obserwacyjna na Zatoce Gdańskiej

Wieże obserwacyjne na zatoce Gdańskiej

w czasie wojny zbudowano trzy (dwie dotrwały do XXI wieku). Wzdłuż nich wytyczono korytarz do zrzutu torped lotniczych przez samoloty z eskadry Luftwaffe wchodzącej w skład ośrodka TWP (na potrzeby eskadry zbudowano pas startowy, istniejący do dziś - tzw. "czarny pas"). Jedną z wież w latach 90. XX wieku zakupił od Urzędu Morskiego prywatny przedsiębiorca, który planował wykorzystać obiekt komercyjnie i założyć w niej restaurację, co ostatecznie nie udało się.

Torpedownia na jeziorze Miedwie

Miedwie
Powiększ
Miedwie

ośrodek po wojnie znalazł się na terenie bazy Armii Czerwonej. Dziś torpedownia na Miedwiu nie ma żadnego zastosowania militarnego. Wciąż znajduje się na terenie jednostki wojskowej i nie ma do niej swobodnego dostępu. Nieduży budynek, ulokowany sto metrów od brzegu. Były w nim tylko urządzenia do odpalania torped i obserwacyjno-pomiarowe.

Literatura

Friedrich Lauck, Der Lufttorpedo. Entwicklung und technik in Deutschland 1915-1945, Monachium 1981.

Obiekty podwodne i militaria Zatoki Gdańskiej, praca zbiorowa, Gdynia 2001.

Zobacz w Internecie

Zdjęcia artystyczne:

Linki zagraniczne:

Artykuł ten, po głosowaniu na stronie "propozycje do artykułów na medal" został uznany za godny umieszczenia na liście artykułów na medal.
Torpeda rakietowa
Torpedownia
Torpeda
Torpedo (motoryzacja)
Torpedowiec
Torpedo
Tresc udostepniana na licencji 'GNU Free Documentation License'.

Cache: OK - (Cache Hit) | Exec Czas: 0.166 | INTLinks: 36

Contakt: info AT definicja DOT com

"BABIE DOŁY+II WOJNA ŚWIATOWA"
"formoza babie doły"
"Torpedownia w Babich Dołach"
"Torpedowaffenplatz Hexengrund"
"hexengrund torpedownia"
"torpedowaffenplatz"
"jezioro dąbie akwen"
"torpedownia oksywie"
"torpedownia babie doły"
"pracownicy torpedowni w gdyni 1935 1945"