Królestwo Tonga
Pule'anga Tonga
Kingdom of Tonga
|
|
Dewiza: Ko e Otua mo Tonga ko hoku tofi'a
(Bóg i Tonga są moim dziedzictwem) |
 |
| Współrzędne geograficzne |
10° 00' S, 175° 00' E |
| Język urzędowy |
tonga, angielski |
| Stolica |
Nuku'alofa |
| Ustrój polityczny |
monarchia konstytucyjna |
Głowa państwa
|
król
Taufa'ahau Tupou IV |
Szef administracji
|
premierPremier (z franc. premier - "pierwszy", od łac. primus, pierwszy) - w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczpospolitej w użyciu był również termin: Prezydent Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler)....
[click for more]
książę Lavaka Ata Ulukalala |
Powierzchnia
- całkowita
- wód śródląd. |
171.
748 km²
4% |
Liczba ludności
- ogółem (2003...
[click for more])
- gęstość zalud. |
194.
108 141
144/km² |
| Uzyskanie niepodległości |
od Wielkiej BrytaniiWielka Brytania, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Great Britain, The United Kingdom of Great Britain and the Northern Ireland) jest wyspiarskim państwem położonym w zachodniej Europie. W skład Wlk. Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Wyspy Normandzkie i wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej. Terytoriami zależnymi od Wielkiej Bryt...
[click for more]
4 czerwca 1970 |
| Waluta |
pa'anga (TOP) |
Strefa czasowaWszystkie punkty położone na tym samym południku mają ten sam czas lokalny (miejscowy). Każda zmiana położenia powoduje zmianę lokalnego czasu - w okresie, gdy ludzie zaczęli przemieszczać się coraz częściej i szybciej, stawało się to bardzo niewygodne. Całą Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe o szerokości 15 stopni długości geograficznej. Na całym obszarze takiej strefy obowiązuje ten sam czas strefowy - średni czas słoneczny południka środkowego - różniący się o całkowit...
[click for more] |
UTC +13 |
| Hymn państwowy |
Koe Fasi Oe Tui Oe Otu Tonga |
| Domena internetowa |
.to |
Kod samochodowyLista międzynarodowych kodów samochodowych Pogrubieniem oznaczono kody oficjalne stosowane obecnie. Kursywą oznaczono kody nieoficjalne lub nieużywane powszechnie. A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż ...
[click for more] |
TON |
| Kod telefoniczny |
+676 |
|
|
Tonga – państwo leżące na archipelaguArchipelag (z gr. Archipélagos - nazwa prowincji bizantyjskiej obejmującej główne wyspy Morza Egejskiego) - grupa wysp położonych blisko siebie, najczęściej o wspólnej genezie i podobnej budowie geologicznej. Ze względu na ułożenie wysp można wyróżnić roje wysp - archipelagi składające się z bezładnie rozmieszonych niedużych wysp oraz łańcuchy wysp, w których wyspy rozmieszczone są rzędem obok siebie....
[click for more] o tej samej nazwie na południowym Pacyfiku, położone w jednej trzeciej drogi pomiędzy Nową Zelandią...
[click for more] a Hawajami, na południe od SamoaSamoa (pełna nazwa Niezależne Państwo Samoa) – państwo w Oceania, obejmujące zachodnią część Wysp Samoa (pozostałe stanowią terytorium Stanów Zjednoczonych jako Samoa Amerykańskie). Do 1997 znane było jako Samoa Zachodnie....
[click for more], na zachód od Fidżi.
Historia
Znaleziska archeologiczne dowodzą, że pierwsi osadnicy na Tonga pojawili się ok. 6000 lat temu. Znajdowały się tam najprawdopodobniej najstarsze osady ludzkie na terenie PolinezjiPolinezja (z gr. "wiele wysp") - wschodnia część Oceanii, położona w środkowej części Oceanu Spokojnego. Wyspy Polinezji są pochodzenia wulkanicznego lub koralowego. Klimat wysp jest gorący i wilgotny; porasta je bujna roślinność międzyzwrotnikowa....
[click for more]. Ok. XII wiekuXI wiek XII wiek XIII wiek Lata 1100-1109 Lata 1110-1119 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] Tongijczycy tworzyli silną i znaczącą na terenie Pacyfiku cywilizację, określaną przez niektórych historyków jako "Imperium Tongijskie". W wieku XVXIV wiek XV wiek XVI wiek Lata 1400-1409 Lata 1410-1419 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more], a potem w XVIIXVI wiek XVII wiek XVIII wiek Lata 1600-1609 Lata 1610-1619 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] trwały na Tonga wojny domowe. W tym oto czasie przybyli na wyspy pierwsi Europejczycy - holenderscyHolandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) - państwo w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba....
[click for more] podróżnicy Willem Schouten i Jacob Le Maire w 1616 r., a następnie James CookJames Cook (ur. 27 października 1728, zm. 14 lutego 1779), angielski kapitan, żeglarz i odkrywca. Wsławił się: zbadaniem dróg wodnych Kanady (1759, 1763-1768) trzema udanymi ekspedycjami na Ocean Spokojny (1768-1771, 1772-1775, 1776-1779), w trakcie których zbadał wybrzeża Antarktyki, Cieśninę Beringa, wybrzeża Ameryki Północnej, Australię i Nową Zelandię odkryciem Hawajów (w czasie trzeciej podróży) wprowadzeniem do języka angielskiego słowa tabu (ang. taboo) W czasie swych wypraw kap...
[click for more] w latach 1773...
[click for more], 1774...
[click for more] i 1777, misjonarze z LondynuLondyn (ang. London) - miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii. Londyn położony nad Tamizą, jest jednym z dwu największych miast Europy (obok Moskwy), jest także jednym z większych miast świata zarówno w skali samego miasta jak i aglomeracji. Liczba mieszkańców Londynu (w granicach tzw. Greater London) wynosi około 7,1 miliona (2001) na obszarze 1607 km²; cała zaś aglomeracja londyńska, łącznie ze wszystkimi przyległymi mia...
[click for more] w 1794...
[click for more] i misjonarz kościoła metodystów Walter Lawrey w 1822.
W 1845...
[click for more] Tonga zostało zjednoczone w Królestwo Polinezji przez wodza Taufa'ahau, który został ochrzczony i przyjął imię George. W 1875 ogłosił on Tonga monarchią konstytucyjną, wprowadzając kodeks prawny, emancypację kobiet, prawo własności ziemi, wolność prasy oraz ograniczając swobodę lokalnych wodzów. W obliczu próby obalenia drugiego króla przez europejskich kolonizatorów i miejscowych kacyków, na mocy Traktatu o przyjaźni z 18 maja18 maja jest 138. (w latach przestępnych 139.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 227 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka....
[click for more] 1900 Tonga stało się protektoratem brytyjskim. Status ten zmienił się w 1970, kiedy to Tonga uzyskało niepodległość i przystąpiło do Wspólnoty Narodów. W 1999...
[click for more] wstąpiło w poczet krajów zrzeszonych w ONZ.
Polityka
Tonga jest jedyną monarchią na Pacyfiku, a władza królewska jest znacznie większa niż w monarchiach europejskich. Szacunek dla króla jest tak samo duży jak przed stuleciami i jest ściśle powiązany z tongańską tradycją. Bespośredni dziedzic pierwszego monarchy, Taufa'ahau Tupou IV wraz z rodziną, wpływowymi członkami szlachetnych rodów oraz wzrastającą w siłę nową elitą, żyją w dobrobycie i przepychu, podczas gdy reszta mieszkańców doświadcza biedy. Skutki tego rozdziału są niwelowane przez trzy główne czynniki: edukację, lecznictwo i posiadanie ziemi.
Tonga ma znakomity system szkolnictwa, które jest darmowe i obowiązkowe dla dzieci do dwunastego roku życia, oparte na symbolicznych opłatach za edukację średnią i systemie stypendiów zagranicznych na studia wyższe. Tongijczycy są narodem dobrze wykształconym, ze wskaźnikiem analfabetyzmu ok. 2%.
Dostęp do opieki medycznej jest nieograniczony. Jeśli chodzi o prawo posiadania ziemi, jest ono konstytucyjnie chronione - zakazana jest sprzedaż ziemi cudzoziemcom (choć może ona być im dzierżawiona). Na zurbanizowanych terenach głównej wyspy archipelagu, Tongatapu, gdzie zamieszkuje 60% populacji tongijskiej, ziemi jest stosunkowo niewiele. Ziemia uprawna jest jednak dostępna na innych wyspach, o charakterze bardziej rolniczym. Większość ludności utrzymuje się z produkcji żywności - rolnictwa, rybołówstwa i hodowli, co pokrywa ok. połowy potrzeb żywnościowych kraju. Kobiety i mężczyźni mają równy dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej. Stosunkowe równouprawnienie występuje także w sferze zatrudnienia, jednak kobiety są dyskryminowane w kwestii posiadania ziemi i polityki, często ma też miejsce przemoc domowa. Wskaźniki przestępczości są dość niskie, lecz wzrastają, co jest przypisywane powrotowi rodowitych Tongijczyków z zagranicy, np. w wyniku deportacji.
Na Tonga występują tendencje prodemokratyczne, kładące nacisk na potrzebę reform i lepszej reprezentacji większości w parlamencie. Mimo to, monarchia nadal cieszy się poparciem społecznym.
Dotychczasowi monarchowie Tonga
- George Tupou I (1875-1893)
- George Tupou II (1893-1918)
- Salote Tupou III (królowa) (1918-1965)
- Taufa'ahau Tupou IV (1965- )
| Australia i Oceania |
|
Australia | Fidżi | Kiribati | Mikronezja | Nauru | Nowa Zelandia | Palau | Papua-Nowa Gwinea | Samoa | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wyspy Marshalla | Wyspy SalomonaWyspy Salomona (Solomon Islands) – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Oceanii, na wschód od Nowej Gwinei. Wchodzi w skład brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Państwo Wysp Salomona obejmuje wschodnią częsć archipelagu o tej samej nazwie....
[click for more]
Terytoria zależne: GuamTerytorium Guam - terytorium zamorskie USA leżące na wyspie Guam w archipelagu Marianów w Oceanii. // ...
[click for more] | Hawaje | Mariany Północne | Midway | MolukiMoluki (Maluku; Wyspy Korzenne) - grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji. Otoczone są wodami mórz Banda, Seram, Moluckiego i Halmahera. Największe wyspy to: Halmahera, Seram, Buru, Aru, Tanimbar. Wnętrza wysp są górzyste, występują tu także czynne wulkany....
[click for more] | NiueNiue (ang. Niue Island) - wyspa koralowa na Oceanie Spokojnym, w Polinezji. Nazywana niekiedy "Skałą Polinezji" (Rock of Polynesia). Położona jest około 2400 kilometrów na północny-wschód od Nowej Zelandii, w trójkącie utworzonym przez Wyspy Cooka, Tonga oraz Samoa. Niue posiada status państwa stowarzyszonego z Nową Zelandią....
[click for more] | Norfolk | Nowa KaledoniaNowa Kaledonia (Nouvelle Calédonie) - wyspa w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Melanezji, około 1400 km na wschód od Australii. Wnętrze wyspy jest górzyste, najwyższy szczyt osiąga 1628 m n.p.m....
[click for more] | PitcairnPitcairn, Pitcairn Islands Group to grupa 4 wysp leżących na Oceanie Spokojnym w Polinezji między Australią a Ameryką Południową (położenie geograficzne: 25°04' S, 130°05' W). Do Pitcairn Islands Group należą wyspy Pitcairn (4,53 km²), Henderson, Ducie, Oeno (te trzy ostatnie są niezamieszkane) o łącznej powierzchni 47 km²....
[click for more] | Polinezja FrancuskaPolinezja Francuska - zbiorowość zamorska Francji obejmujące 5 archipelagów i ponad 150 wysp na Oceanie Spokojnym, we wschodniej części Polinezji. Łączna powierzchnia wysp to 3521 km², a ludność - 245,5 tys. mieszk. (2002). Stolicą tego terytorium jest Papeete (26,2 tys., 2002) na wyspie Tahiti. Językiem urzędowym jest język francuski....
[click for more] | Samoa Amerykańskie | TokelauTokelau - terytorium zależne Nowej Zelandii, położony na trzech atolach koralowych, noszących nazwę Wysp Tokelau. ...
[click for more] | Wallis i Futuna | Wyspa Wake | Wyspy Cooka | Wyspa WielkanocnaWyspa Wielkanocna (hiszp. Isla de Pascua, polinez. Rapa Nui, ang. Easter Island) – wyspa na południowym Oceanie Spokojnym. Współrzędne: 27°10' S, 109°25' W. Ok. 2000 mieszkańców (70% stanowią Polinezyjczycy). Należy do Chile. Znajduje się w odległości ponad 2000 km od najbliższej zamieszkanej wyspy....
[click for more]
|
