Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska
(Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) to
państwo w Europie ZachodniejEuropa Zachodnia - nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy. W węższym znaczeniu obejmuje ona takie państwa jak: Niemcy, Austria, Szwajcaria, Holandia, Belgia, Luksemburg, Francja, Wielka Brytania i Irlandia. Zajmują one powierzchnię ponad 1,4 mln km2, a liczba ludności przekracza 240 mln mieszkańców (1995). Wielu geografów zalicza jednak Niemcy, Austrię i Szwajcarię do Europy Środkowej.... [click for more]. Jest jednym z niewielu
państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria
jest od wielu lat państwem neutralnym. Do
Narodów Zjednoczonych
przystąpiła dopiero 10 września 2002 roku po przegłosowaniu tej decyzji w referendum.
Schweizerische Eidgenossenschaft
Confédération Suisse
Confederazione Svizzera
Confederaziun Svizra
|
|
DewizaDewiza (fr. devise - "godło, zawołanie") - krótka sentencja, mająca wyrazić cel lub sposób zachownia spajający jakąś społeczność lub przyświecająca poczynaniom danej osoby.... [click for more]: Unus pro omnibus,
omnes pro uno
(łac. Jeden za
wszystkich, wszyscy za jednego) |
 |
| Język urzędowy |
niemiecki, francuski,
włoski, romansz |
| Stolica |
Berno |
| Ustrój polityczny |
republika związkowaRepublika federalna, republika federacyjna, państwo złożone, które swoim częściom składowym daje znaczny zakres swobody pod względem prawnym, gospodarczym, aministracyjnym i innym, lecz pozbawia je możliwości odłączenia. Organy władzy są wybierane przez ogół lub grupy obywateli w wyborach (republika).... [click for more] |
| Głowa państwa |
prezydent Samuel SchmidSamuel Schmid (ur. 8 stycznia 1947), polityk szwajcarski. Z ramienia Szwajcarskiej Partii Ludowej został wybrany 6 grudnia 2000 do szwajcarskiej Rady Związkowej (rządu) w miejsce Adolfa Ogi'ego, gdzie kieruje departamentem obrony, praw obywatelskich i sportu. W 2004 sprawuje funkcję wiceprzewodniczącego Rady (wiceprezydenta Szwajcarii), 8 grudnia 2004 został wybrany na prezydenta na 2005.... [click for more] |
| Szef rządu |
prezydent Samuel Schmid |
PowierzchniaPowierzchnia to dwuwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Także potoczne określenie pola powierzchni (np. mówiąc o "powierzchni w km²" mamy na myśli właśnie pole powierzchni). Obecnie przyjmowana jest następująca definicja matematyczna powierzchni w dowolnej przestrzeni metrycznej:... [click for more]
- całkowita |
132. na
świecie
41 290 km² |
Liczba ludności
- całk. (2003... [click for more])
- gęstość zalud. |
94. na
świecie
7 318 638
177 mieszk./km² |
Niepodległość
|
1 sierpnia 1 sierpnia jest 213. (w latach przestępnych 214.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 152 dni. Święta imieniny: Alfons, Justyn, Justyna, Konrad, Konrada, Leontyn, Piotr i Wiercisław. Szwajcaria - święto narodowe, rocznica utworzenia konfederacji 1291 Benin - Święto Niepodległości (1960) Chińska Republika Ludowa - Święto Armii Demokratyczna Republika Konga - Dzień Rodziców Barbados, Dominika, Trynidad i Tobago, Gujana - Dzień Wyzwolenia Rastafarianizm - Obchody wyzwol... [click for more]
1291 |
WalutaJednostka monetarna - nazwa pieniądza (waluty) obowiązującego w danym państwie. Współcześnie w prawie wszystkich państwach świata istnieje tylko jedna podstawowa jednostka monetarna, oraz jakaś jednostka mniejsza (prawie zawsze jest to jedna setna, rzadko tysięczna, inne stosunki praktycznie się nie zdarzają), i wszystkie banknoty i monety są "okrągłymi" wielokrotnościami tych jednostek — 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 (czasem występują też "półokrągłe" 3, 15, 25) itd.... [click for more] |
frank szwajcarskiFrank szwajcarski, waluta Szwajcarii i Liechtensteinu, oznaczenie literowe CHF. Jeden frank szwajcarski dzieli się na 100 centymów.W części niemieckojęzycznej zamiast 100 centymów używa się 100 rappów (po niemiecku rappen). Obok dolara amerykańskiego, euro, jena japońskiego i funta szterlinga jedna z podstawowych walut wymienialnych świata.... [click for more] (CHF) |
| Strefa
czasowa |
UTC +1 |
| Hymn państwowy |
Schweizer PsalmSchweizer Psalm (niem.) Psalm Szwajcarów to hymn państwowy Szwajcarii. Tekst hymnu powstał w 1843 roku, jego autorem był Leonhard Widmer. Melodia została zapożyczona z religijnego hymnu Diligam, te Domine, popularnego w okresie renesansu. Na podstawie różnych wersji utworu w 1841 roku adaptacji dokonał Alberik Zwyssig.... [click for more] |
| Domena internetowa |
.ch |
Kod
samochodowyLista międzynarodowych kodów samochodowych Pogrubieniem oznaczono kody oficjalne stosowane obecnie. Kursywą oznaczono kody nieoficjalne lub nieużywane powszechnie. A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż ... [click for more] |
CH |
| Kod telefoniczny |
+41 |
 |
-
- Powierzchnia lądowa: 39 770 km2
- Powierzchnia wód: 1 520 km2
- Całkowita granica lądowa: 1 852 km
- Długość wybrzeża: nie ma dostępu do morza
- Długość granic z sąsiadującymi państwami:
- AustriaAustria, Republika Austrii (Österreich, Republik Österreich) - kraj położony w Europie środkowej, federacja dziewięciu landów. Graniczy od zachodu ze Szwajcarią (164 km) i Liechtensteinem (35 km), Włochami (430 km) i Słowenią (330 km) od południa, Węgrami (366 km) i Słowacją (91 km) od wschodu i Niemcami (784 km) oraz Czechami (632 km) od północy. Łączna długość granic lądowych wynosi 2 562 km. Nie ma dostępu do morza. Stolica Austrii znajduje się na wschodzie kraju w Wiedniu....
[click for more] 164 km
- Francja Francja, Republika Francuska (France, République Française) - państwo położone w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Graniczy z Hiszpanią, Andorą, Monako, Włochami, Szwajcarią, Niemcami, Luksemburgiem i Belgią....
[click for more] 573 km
- LiechtensteinLiechtenstein, Księstwo Liechtenstein (Fürstentum Liechtenstein) – państwo w Europie Zachodniej, leżące pomiędzy Austrią i Szwajcarią. // ...
[click for more] 41 km
- Niemcy 334 km
- Włochy 740
km
- Najwyższy punkt: DufourspitzeDufourspitze (wł. Punta Dufour), 4634 m n.p.m. - szczyt w masywie Monte Rosa w Alpach Pennińskich w pobliżu granicy szwajcarsko-włoskiej. Jest to drugi co do wysokości szczyt Alp i jednocześnie najwyższy szczyt Szwajcarii. Nazwa ("szczyt Dufoura") na cześć na szwajcarskiego kartografa Guillaume'a Henriego Dufoura....
[click for more] 4634 m n.p.m.
- Najniższy punkt: Jezioro Maggiore 195 m n.p.m.
Ludność
W Szwajcarii są cztery języki narodowe: niemiecki, francuski,
włoski i romansz (ten ostatni to jeden z języków retoromańskich).
Według spisu powszechnego ludności z 2000... [click for more] roku struktura ludności ze względu na język
ojczysty przedstawia się następująco:
- Niemiecki - 4.639.762 (63,7%)
- Francuski - 1.484.411 (20,4%)
- Włoski - 470.961 (6,5%)
- Serbsko-chorwacki - 103.350
(1,4%)
- Albański - 94.937 (1,3%)
- Portugalski - 89.527 (1,2%)
- Hiszpański - 76.750 (1,1%)
- Angielski - 73.422 (1,0%)
- Turecki - 44.523 (0,6%)
- Romansz - 35.072 (0,5%)
Inne - 175.295 (2,4%)
Kultura i sztuka
Literatura
Literatura szwajcarska powstaje w języku niemieckim, francuskim,
włoskim i retoromańskim, lecz największe znaczenie mają dzieła
literackie w pierwszych dwóch językach.
Znani pisarze szwajcarscy:
Znane miasta
- BazyleaBazylea (niem. Basel, franc. Bâle, wł./retorom./hiszp. Basilea, łac. Basilia, ang. Basle lub Basel) - miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen półkanton Bazylea-miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüninge...
[click for more]
- Berno
- Fryburg...
[click for more]
- Genewa
- Interlaken
- LozannaLozanna (Lausanne) - miasto we francuskojęzycznej części Szwajcarii, położone nad brzegiem Jeziora Genewskiego (fr.: Lac Léman), około 60km na północny-wschód od Genewy. Stolica kantonu Vaud. Ludność: 126,8 tys. mieszk. (2003). Leży w samym środku regionu słynącego z produkcji wina....
[click for more]
- Lucerna
- Montreux
- Szafuza...
[click for more]
- Solura...
[click for more]
- Zurych...
[click for more]
Zobacz też: wojny
austriacko-szwajcarskie, GryzoniaGryzonia (GR) - szwajcarski kanton w Alpach, na pograniczu Włoch, Austrii i Liechtensteinu. Używane języki to niemiecki, włoski i romansz. Stolica - Chur, najstarsze miasto Szwajcarii z XII-wieczną katedrą i muzeum retromańskim. Inne znane miasta to Davos i St. Moritz. W Gryzonii znajdują się źródła Renu.... [click for more], Linie Lotnicze SWISSSWISS (oficjalna nazwa: Swiss International Air Lines, kod linii IATA: LX) – szwajcarskie linie lotnicze. Powstały w 2002 roku w wyniku przejęcia części majątku upadłego Swissair przez dokapitalizowaną regionalną linię Crossair. Obsługują 72 połączeń do 44 krajów świata. Flota składa się z 83 samolotów. Zatrudnienie - 6884 osób.... [click for more], polskie
odpowiedniki niemieckich nazw geograficznychObejmuje nazwy w Niemczech, Austrii i Szwajcarii. Wiele z poniżej wymienionych nazw wyszło obecnie z użycia. Zobacz też: Niemieckie nazwy polskich miejscowości Obcojęzyczne odpowiedniki polskich nazw geograficznych ... [click for more].
|
EuropaEuropa (gr. i łac. Europa, może związane z gr. europos, 'łagodnie wznoszący się', względnie od asyr. ereb 'zachód') – część świata (a według niektórych kontynent), która rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie, do gór Ural włącznie na wschodzie, oraz od Morza Śródziemnego, Morza Czarnego i obniżenia Kumsko-Manyckiego na południu do Morza Arktycznego na północy. Dokładny przebieg wschodniej granicy geograficznej przedstawiony jest w haśle granica Europa-Azja.... [click for more] |
|
AlbaniaAlbania (Shqipëria, Republika Albanii - Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) i Serbią i Czarnogórą (287 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, ponadto państwo posiada 362 km wybrzeża morskiego.... [click for more] | Andora | Austria | Białoruś | BelgiaBelgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) - państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Graniczy od zachodu z Francją (620 km), od południa z Luksemburgiem (148 km), od wschodu z Niemcami (167 km) i od północy z Holandią (450 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1 385 km, ponadto istnieje 64 km fragment wybrzeża Morza Północnego. Podzielona jest na dwie strefy językowe: francuską i flamandzką. Bruksela, stolica... [click for more] | Bośnia i Hercegowina | Bułgaria | ChorwacjaChorwacja – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną, od wschodu z Serbią i Czarnogórą oraz Węgrami i Słowenią od północy. Niepodległość odzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.... [click for more] | CzechyCzechy (Republika Czeska, po czesku Česko; Česká republika (ČR), łac. Bohemia, Tzechia, Czechia) - państwo w środkowej Europie. Graniczy od zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, od wschodu ze Słowacją i od północy z Polską. Od 1918 do 1993 wchodziło w skład Czechosłowacji.... [click for more] | DaniaDania, Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.... [click for more] | Estonia | FinlandiaFinlandia, Republika Finlandii (Suomen Tasavalta) - państwo w północnej Europie, członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.... [click for more] | Francja | Grecja | Hiszpania | HolandiaHolandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) - państwo w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba.... [click for more] | Islandia | Irlandia | Liechtenstein | LitwaLitwa (Lietuva, Republika Litewska, Lietuvos Respublika) - państwo w północno-wschodniej Europie, jedna z republik nadbałtyckich. Graniczy od zachodu z Rosją, od południa z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą. Jest członkiem Unii Europejskiej.... [click for more] | Luksemburg | Łotwa | Macedonia | MaltaMalta, Republika Malty (Repubblika ta' Malta, Republic of Malta) – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii. // ... [click for more] | Mołdawia | MonakoMonako, Księstwo Monako (Monaco, Principauté de Monaco) – niewielkie państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery francuskiej. Po Watykanie jest to drugie najmniejsze niezależne państwo świata.... [click for more] | Niemcy | NorwegiaNorwegia, Królestwo Norwegii - norw.(bokmål) Norge, Kongeriket Norge, norw.(nynorsk) Kongeriket Noreg - państwo położone w Europie północnej na Półwyspie Skandynawskim.... [click for more] | Polska | Portugalia | Rumunia | RosjaFederacja Rosyjska ( оссийская Федерация, Rossijskaja Federacija), lub Rosja ( оссия, Rossija), państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie, jej powierzchnia jest prawie dwa razy większa od Stanów Zjednoczonych czy Chin. Pod względem liczby ludności jednak zajmuje dopiero 7. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie)... [click for more] | San MarinoSan Marino, Republika San Marino (Repubblica di San Marino) – niewielkie państwo w Europie Południowej stanowiące enklawę na obszarze Włoch. Nie ma dostepu do morza. Stolica też nazywa się San Marino.... [click for more] | Serbia
i Czarnogóra | Słowacja | Słowenia | Szwecja | Szwajcaria | Turcja | UkrainaUkraina (ukr. Україна) jest państwem położonym w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od wschodu zaś z Rosją. Ukraina uzyskała niepodległość w 1991 po rozpadzie ZSRR.... [click for more] | Wielka BrytaniaWielka Brytania, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Great Britain, The United Kingdom of Great Britain and the Northern Ireland) jest wyspiarskim państwem położonym w zachodniej Europie. W skład Wlk. Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Wyspy Normandzkie i wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej. Terytoriami zależnymi od Wielkiej Bryt... [click for more] | Watykan | Węgry | Włochy
|
| Terytoria zależne:
GibraltarGibraltar (z arabskiego Gebr-al-Tarik – skała Tarika) — skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki.... [click for more] |
GuernseyGuernsey (Baliwat Guernsey) (fr. Guernesey) – terytorium zależne Korony brytyjskiej (nie stanowi jednak części Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) przy francuskim wybrzeżu na Kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey. Guernsey podobnie jak Jersey, co prawda są terytoriami zależnymi Wielkiej Brytanii, jednak nie należą do Unii Europejskiej. Kwestią obrony oraz spraw zagranicznych zajmuje się Wielka Brytania... [click for more] | Jan
Mayen | Jersey |
SvalbardSvalbard (z norweskiego svalbard = 'zimny brzeg'), grupa wysp arktycznych położonych na północ od Półwyspu Skandynawskiego ( 74°-81° N, 10°-34° E).... [click for more] | Wyspa Man | Wyspy Owcze
|
|