Stopnie wojskowe - są tytułami żołnierzy oznaczającymi miejsce danego żołnierza w hierarchii wojskowej1. Określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa. Armia może być: z poboru - bazująca na powszechnym obowiązku odbywania służby wojskowej przez obywateli, głównie mężczyzn (w Izraelu również kobiety są objęte poborem); zawodowa - żołnierze dobrowolnie zgadzają się na służbę na określony okres czasu w zamian za wynagrodzenie. Takie rozwiązanie stosują m.in. Wielka Brytania, Francja, USA; ochotnicza; najemna. Armie utrzymywane są w celu realizowania polityki międzynarodowej - w ...
[click for more] oraz warunkują zajmowanie stanowiska służbowego o określonym stopniu etatowym. Stopnie wojskowe mają swoje oznaki składające się najczęściej z gwiazdek, tzw. diamentów, belek i krokiewek. Oznaki stopni umieszcza się na mundurze. W Wojsku Polskim oznaki stopni nosi się na naramiennikachNaramiennik (potocznie także pagon, dawniej epolet, galon) element odzieży (zwłaszcza mundurów), który stanowi pasek materiału wszyty z jednej strony między górny koniec rękawa kurtki mundurowej a samą kurtkę, a drugim końcem przypinany, najczęściej guzikiem, w pobliżu kołnierza, tak że nakrywa ramię wzdłuż obojczyka osoby ubranej w tę kurtkę. Naramienniki stanowią element umundurowania, na których są umieszczane różnego rodzaju naszywki (paski, gwiazdki, wężyki, prostokąty - t...
[click for more], nakryciu głowy (czapce garnizonowej, berecie...
[click for more] czy furażerce), rękawach mundurów (w Marynarce Wojennej Marynarka Wojenna - jeden z trzech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych....
[click for more]) lub na lewej piersi kurtki mundurowej. Hierarchia stopni w wojsku często bywa powielana w innych służbach mundurowych danego kraju (policji, służbach granicznych, straży pożarnej itp.).
Stopnie wojskowe w Wojsku Polskim
W Wojsku Polskim żołnierze noszący określone stopnie wojskowe wchodzą w skład Korpusów Kadry Sił Zbrojnych RP. Korpusami tymi są korpusy: szeregowych, podoficerów i oficerów. Stopniami wojskowymi są następujące stopnie:
Korpus szeregowych:
|
oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
|
 |
 |
|
nazwa stopnia
skrót
kod NATO
|
szeregowy
szer.
OR-01
|
starszy szeregowy
st. szer.
OR-02
|
Korpus podoficerów:
|
oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
|
 |
 |
 |
 |
 |
nazwa stopnia
skrót
kod NATO |
kapral
kpr.
OR-03
|
starszy kapral
st. kpr.
OR-04
|
plutonowy
plut.
OR-05
|
sierżant
sierż.
OR-06
|
starszy sierżant
st. sierż.
OR-07
|
zniesiono
1 lipca Święta imieniny: Aaron, Bogusław, Halina, Klarysa, Marian, Namir, Niegosława i Otton. W Kanadzie Canada Day ...
[click for more] 2004
|
 |
|
starszy plutonowy
st. plut.
|
Uwaga - reformą pragmatyczną z 1 lipca 2004 zniesiono następujące stopnie wojskowe: starszy plutonowy, sierżant sztabowy, starszy sierżant sztabowy, młodszy chorąży sztabowy, chorąży sztabowy. Żołnierze zawodowi i rezerwy posiadający jeden z ww. stopni zachowują go dożywotnio. Żołnierze rezerwy mający jeden z ww. stopni są powoływani do służby czynnej w stopniu bezpośrednio niższym, nie zniesionym (np. st. sierż. sztab - st. sierż., chor. sztab. - st. chor.). Dodatkowo zniesiono korpus chorążych i przeniosiono żołnierzy z tego korpusu do korpusu podoficerów.
Korpus oficerów:
|
oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
|
 |
 |
 |
nazwa stopnia
skrót
kod NATO |
podporucznikPodporucznik, najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki. Oznaczenie stopnia na czapce garnizonowej składa się z wąskiego galonu umieszczonego na całej długości łuku daszka oraz z dwóch gwiazdek umieszczonych na środku otoku....
[click for more]
ppor.
OF-01 jak por.
|
porucznikOficerski stopień wojskowy, występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki....
[click for more]
por.
OF-01 jak ppor.
|
kapitan
kpt.
OF-02
|
Uwaga - oficerowie młodsi na pagonach nie noszą belek.
|
oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
|
 |
 |
 |
nazwa stopnia
skrót
kod NATO |
majorMajor - stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik....
[click for more]
mjr
OF-03
|
podpułkownik
ppłk
OF-04
|
pułkownik
płk
OF-05
|
1 zgodnie z aktualnie obowiązującym tekstem jednolitym ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, po ostatniej reformie z 2004, jest to najwyższy stopień generalski (generał, a nie występujący wcześniej generał armii)
Pełne zestawienie wszystkich oznak w Marynarce Wojennej od roku 1920 - patrz stopnie wojskowe w Polskiej Marynarce Wojennej.
Korpus szeregowych:
|
oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
|
 |
 |
nazwa stopnia
skrót
kod NATO |
marynarz
mar.
OR-01
|
starszy marynarz
st. mar.
OR-02
|
Korpus podoficerów:
Uwaga - reformą pragmatyczną z 1 lipca 2004 zniesiono następujące stopnie wojskowe: starszy bosmanmat, bosman sztabowy, starszy bosman sztabowy, młodszy chorąży sztabowy marynarki, chorąży sztabowy marynarki. Żołnierze zawodowi i rezerwy posiadający jeden z ww. stopni zachowują go dożywotnio. Żołnierze rezerwy mający jeden z ww. stopni powoływani są do służby czynnej w stopniu bezpośrednio niższym, nie zniesionym (np. st. bosm. sztab. - st. bosm., chor. sztab. mar. - st. chor. mar.). Dodatkowo zniesiono korpus chorążych i przeniosiono żołnierzy z tego korpusu do korpusu podoficerów.
Korpus oficerów:
- Najwyższy stopień wojskowy dla całości Sił Zbrojnych RP. Na stopień ten mianuje Prezydent RP na wniosek Ministra Obrony Narodowej generała albo admirała za szczególne zasługi dla Sił Zbrojnych. Ostatnim Marszałkiem Polski był Michał Rola-Żymierski; obecnie żaden żołnierz nie nosi stopnia marszałka. Zwyczajowo powołuje się marszałków jedynie podczas wojny lub w obliczu zagrożenia wojną.
|
oznaka
stopnia wojskowego
na kurtce
mundurowej
|
 |
nazwa stopnia
skrót
kod NATO |
marszałek
Polski
marsz.
OF-10
|
Czy wiesz że:
- Żołnierze mogą być dla siebie ze względu na posiadany stopień przełożonymi, podwładnymi, starszymi lub młodszymi, a także równymi stopniem. W zasadzie tylko bezpośredni przełożeni mogą podwładnym wydawać wiążące polecenia, czyli rozkazy. W sprawach nadzwyczajnych oraz w wypadku naruszania przez żołnierzy młodszych dyscypliny żołnierz starszy stopniem może wydać rozkaz żołnierzowi młodszemu stopniem.
- Stopnie wojskowe są dożywotnie, ale żołnierz może stopień wojskowy stracić w wyniku zastosowania przez sąd środka karnego degradacji albo przez przełożonego kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia wojskowego. (W związku z wprowadzeniem w życie z dniem 01 lipca 2004 roku ustawy o zawodowej służbie wojskowej kara dyscyplinarna obniżenia stopnia wojskowego przestała obowiązywać).
- Tradycyjnie, w niektórych rodzajach wojsk używano innych nazw dla niektórych stopni wojskowych:
- w artylerii:
- kanonier (kan.) - szeregowy
- bombardier (bomb.) - starszy szeregowy
- ogniomistrz (ogniom.) (także w Państwowej Straży Pożarnej) - sierżant
- starszy ogniomistrz (st. ogniom.) - (także w Państwowej Straży Pożarnej) - starszy sierżant
- w kawaleriiJazda (Kawaleria (wł.), Konnica) Historycznie: wojsko walczące, lub poruszające się na koniach // ...
[click for more] (a także w wojskach pancernych w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, w dużej części sformowanych z byłych kawalerzystów):
- ułan (uł.) - szeregowy,
- starszy ułan (st. uł.) - starszy szeregowy,
- wachmistrz (wachm.) - sierżant,
- starszy wachmistrz (st. wachm.) - starszy sierżant,
- rotmistrz (rotm.) - kapitan.
- legiony:
- legionista (leg.) - szeregowy
- starszy legionista (st. leg.) - starszy szeregowy
- W okresie PRL-u stopnie nadane przez Narodowe Siły Zbrojne były podawane oddzielnie i różnie traktowane, ale przez społeczeństwo uznawane. Sprawa formalnie została uregulowana w 1988. Od tego czasu wg przepisów są uznawane za stopnie nadane przez Polskie Siły Zbrojne.
Zobacz też:
Linki zewnętrzne:
