Stefan Zygmunt Czarnowski (ur. 1 września 1879...
[click for more] w Kroczewie, powiat Płońsk, zm. 29 grudnia 1937 w Warszawie Warszawa jest miastem w centralnej Polsce, od 1596 stolicą Polski, a także ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. W Warszawie mieści się siedziba parlamentu, prezydenta i władz centralnych. Warszawa jest największym miastem Polski....
[click for more]), polski socjologSocjologia to nauka badająca w systematyczny sposób funkcjonowanie i zmianę społeczeństwa. Socjologowie badają społeczne reguły, procesy i struktury, które łączą i dzielą ludzi, tworzą lub są przejawem więzi między ludźmi, a także proces ich zmian. Socjologowie badają zarówno jednostki, jak i relacje między ludźmi (np. podziały społeczne), grupy społeczne, instytucje czy całe społeczeństwa. Narodziny socjologii wiążą się z zachodzącymi w XIX wieku gwałtownymi zmianami spo...
[click for more] i historyk kultury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Warszawski jest jedną z ważniejszych uczelni państwowych Polski. Jego władze, część administracyjna i niektóre z wydziałów urzędują w zabytkowych gmachach przy Krakowskim Przedmieściu, wśród których wyróżnia się pałac Tyszkiewiczów z końca XVIII wieku oraz klasycystyczny Pałac Kazimierzowski, wzniesiony w XVII wieku jako letnia rezydencja króla Władysława IV (obecnie siedziba rektoratu). Na terenie uniwersytetu znajduje się "Szkoła Główna", budynek w którym do nie...
[click for more].
Pochodził z rodziny ormiańskiej, przybyłej do Polski w XVIII wieku; był synem ziemianina Kazimierza i Teresy ze Zbyszewskich. Ukończył gimnazjum realne w Warszawie (1897), następnie studiował ekonomię w Wyższej Szkole Handlowej w Lipsku oraz filozofię i psychologię na tamtejszym uniwersytecie (1898-1901...
[click for more]). Kontynuował studia w dziedzinie socjologii, teorii i historii sztuki na uniwersytecie berlińskim (1901-1902); za działalność w polskich stowarzyszeniach młodzieżowych "Zet" i "Techne" został wydalony z Prus. Udział w manifestacji politycznej przypłacił krótkim pobytem w więzieniu w Cytadeli Warszawskiej (1902). Wkrótce wyjechał na dalsze studia do Paryża; zgłębiał malarstwo w Conservatoire National des Arts et Metiers (1902-1903), socjologię i religioznawstwo na uniwersytecie paryskim oraz w Ecole Pratique des Hautes Etudes i College de France (1903-1911). W gronie jego wykładowców był m.in. Emile Durkheim (uniwersytet paryski). W 1911...
[click for more] obronił pracę Le culte des heros et ses conditions sociales. Saint Patrick, l'heros national de l'Irlande w Ecole Pratique des Hautes Etudes; publikacja ta ukazała się w polskim tłumaczeniu w 1956 (Kult bohaterów i jego społeczne podłoże. Święty Patryk, bohater narodowy Irlandii).
Od 1911 działał w Stronnictwie Narodowa Demokracja, redagował organ partii "Tygodnik Polski" (1912-1914). W 1916...
[click for more] wstąpił do Legionów Polskich...
[click for more], był jednym z organizatorów obozu prolegionowego przy Naczelnym Komitecie Narodowym (NKN) oraz Ligi Państwowości Polskiej (związanej z NKN). Służył w WP w okresie wojny polsko-radzieckiejWojna polsko-bolszewicka (zwana również wojną polsko-rosyjską 1919-1921,wojną 1920 r., wojną bolszewicką i - niepoprawnie - wojną polsko-sowiecką) to określenie wojny pomiędzy nowo powstałą Drugą Rzecząpospolitą Polską a znajdującą się w środku wojny domowej bolszewicką Rosją, przekształcającą się w ZSRR....
[click for more], dowodził kompanią (w stopniu kapitana). W latach 1920...
[click for more]-1923 wykładał geografię wojskową w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Po odejściu z wojska (1923) podjął pracę w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie, gdzie kierował Katedrą Regionalistyki. W 1926 habilitował się i został docentem w Katedrze Historii Kultury UW; od 1930 był profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Historii Kultury (od 1934 Katedry Socjologii i Historii Kultury), od 1936 profesorem zwyczajnym. Gościnnie prowadził wykłady w Ecole Pratique des Hautes Etudes w Paryżu (1928-1929). Odszedł od narodowej demokracji, w latach 1929-1931 był członkiem PPSPolska Partia Socjalistyczna, PPS - najstarsza polska partia polityczna, o jednoznacznie lewicowej orientacji, ale zarazem tradycyjnie wielonurtowa (frakcje, secesje). Założona w 1892 roku podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948 r. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji. Od 1987 r. próby odrodzenia PPS w Polsce. Po 1989 r. kilkakrotnie miała własną niewielką reprezent...
[click for more], potem zwolennikiem rewolucyjnego ruchu robotniczego. W ramach Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego wygłosił serię odczytów dla robotników warszawskich w 1932.
W 1929 został członkiem PAU, głównie dzięki staraniom Stanisława Kota; ten sam uczony zabiegał o katedrę religioznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim dla Czarnowskiego, ale bez powodzenia. Od 1931 Czarnowski należał również do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Do jego uczniów zaliczali się m.in. Stanisław Arnold, Nina Assorodobraj-Kula, Henryk Jabłoński. Był zaprzyjaźniony m.in. z Antonim Dobrowolskim oraz MariąMaria Ossowska (1896-1974) - etyk, teoretyk i socjolog moralności. Uczennica Tadeusza Kotarbińskiego. 1945-48 profesor Uniwersytetu Łódzkiego, od 1948 r. Uniwersytetu Warszawskiego. 1952-62 kierownik Zakładu Historii i Teorii Moralności Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. W 1972 r. otrzymała nagrodę państwową I stopnia. Żona Stanisława Ossowskiego....
[click for more] i Stanisławem Ossowskimi. Za udział w wojnie z Rosją został odznaczony Krzyżem Walecznych (1920).
W pracy badawczej zajmował się socjologią kultury, metodologią badań socjologicznych, historią kultury celtyckiej i irlandzkiej...
[click for more] oraz religioznawstwem i socjologią religii. Podał własną definicję pojęcia kulturaKultura (z łac. cultura = "uprawa ziemi") to termin wieloznaczny, interpretowany w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako pozagenetyczny przekaz danych, czyli całość społecznego dorobku ludzi, czyli zarówno wszystkie wartości duchowe (takie jak wzory myślenia i zachowania), jak i wszelkie wytwory materialne....
[click for more], określając ją jako całokształt zobiektywizowanych elementów dorobku społecznego, wspólnych szeregowi grup i z racji swej obiektywności ustalonych i zdolnych rozszerzać się przestrzennie. Badał ideologię ruchów społecznych. Do badań socjologicznych wprowadzał metodę analizy marksistowskiej. Uchodził za jednego z najwybitniejszych znawców Celtów w Europie; na podstawie sylwetki św. Patryka opracował klasyfikację bohaterów narodowych i przedstawił teorię heroizacji jako procesu społecznego i historycznego.
Niektóre prace:
- Filozofja społeczna w Polsce w końcu XVIII i początku XIX wieku (1904)
- Zjawisko religijne (1912)
- Dawna literatura irlandzka (1915)
- Herkules gallijski (1925)
- Idee kierownicze ludzkości 91928)
- Tłumaczenie tekstów literackich celtyckich (1930)
- Literatury celtyckie (1932, w: Wielka literatura powszechna)
- Literatura walijska (1932, w: Wielka literatura powszechna)
- Ludzie zbędni w służbie przemocy (1935)
- Podłoże ruchu chłopskiego (1935)
- Związki mityczne bajki o kozie, kózce i wilku (1936)
- Kultura (1938)
- Społeczeństwo. Kultura (1939)
- Dzieła (1956, 5 tomów, pod redakcją Niny Assorodobraj i Stanisława Ossowskiego)
Źródła:
- Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983
Zobacz też: kultura, znani socjolodzyNoty biograficzne > Znani socjolodzy Zestawienie alfabetyczne znanych polskich i światowych socjologów (oraz przedstawicieli innych nauk, którzy wywarli znaczący wpływ na rozwój socjologii). A, B, C - D, E, F - G, H, I - J, K, L - M, N, O - P, Q, R - S, T, U - V, W, X, Y, Z...
[click for more]