Somalia, Republika Somalijska – państwo w północno-wschodniej części AfrykiAfryka jest drugim pod względem wielkości kontynentem na Ziemi, ma 30,316 mln km2 powierzchni, czyli 20,3 % powierzchni globu. Zamieszkuje go jedna dziesiąta populacji Ziemi, 810 mln ludzi. Jest najbiedniejszym i najbardziej zacofanym kontynentem na kuli ziemskiej, dotkniętym wieloma plagami - takimi jak malaria oraz AIDS - a także miejscem, gdzie największa część ludności cierpi niedożywienie lub nawet głód. W niektórych rejonach Afryki trwają wieloletnie wojny....
[click for more] położone na półwyspie Somalijskim (zwanym „Rogiem Afryki”). Przylega do Oceanu IndyjskiegoOcean Indyjski - trzeci pod względem wielkości zbiornik wodny na świecie, zajmujący około 20% powierzchni Wszechoceanu. Od północy ograniczony jest przez Azję, od zachodu przez Półwysep Arabski i Afrykę, od wschodu przez Półwysep Malajski, Wyspy Sundajskie oraz Australię, a od południa przez Antarktydę. Umownymi granicami są południki: 20° i 147° długości geograficznej wschodniej....
[click for more] i Zatoki Adeńskiej. Na północnym zachodzie graniczy z Dżibuti, na zachodzie z EtiopiąEtiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii - Ye Ethiopia Hizebawi Democraciyawi Republic) – dawniej Abisynia - państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym-wschodzie z Erytreą....
[click for more], zaś na południowym zachodzie z Kenią. Północna część kraju w 1991...
[click for more] ogłosiła niezależność jako SomalilandSomaliland – państwo nieuznawane przez społeczność międzynarodową, leżące we wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Dżibuti, Etiopią i Somalią....
[click for more].
Soomaaliya
الصومال
As-Sumal
|
|
DewizaDewiza (fr. devise - "godło, zawołanie") - krótka sentencja, mająca wyrazić cel lub sposób zachownia spajający jakąś społeczność lub przyświecająca poczynaniom danej osoby....
[click for more]: Dewiza |
 |
| Współrzędne geograficzne |
2°- 12° N, 41°- 52° E |
| Język urzędowy |
somalijski i arabski |
| Stolica |
MogadiszuMogadiszu - stolica i największe miasto w Somalii, nad Oceanem Indyjskim, także port morski i centrum handlowe. W 2000 r. miasto liczyło 1,219,000 ludności. Zobacz też: Operacja w Mogadiszu...
[click for more] |
| Ustrój polityczny |
republika...
[click for more] |
Głowa państwa
|
PrezydentPrezydent (od łac. praesidens, zasiadający na czele) to najwyższy urząd w państwie będącym republiką, np. w Polsce lub USA....
[click for more]
Abdullahi Yusuf Ahmed |
Szef administracji
|
PremierPremier (z franc. premier - "pierwszy", od łac. primus, pierwszy) - w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczpospolitej w użyciu był również termin: Prezydent Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler)....
[click for more]
Ali Muhammad Ghedi |
PowierzchniaPowierzchnia to dwuwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Także potoczne określenie pola powierzchni (np. mówiąc o "powierzchni w km²" mamy na myśli właśnie pole powierzchni). Obecnie przyjmowana jest następująca definicja matematyczna powierzchni w dowolnej przestrzeni metrycznej:...
[click for more]
- całkowita
- wód śródląd. |
pozycja
637 700 km²
1,6% |
Liczba ludności
- ogółem (2004)
- gęstość zalud. |
pozycja
11 555 300
18,1/km² |
| Uzyskanie niepodległości |
od Wielkiej BrytaniiWielka Brytania, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Great Britain, The United Kingdom of Great Britain and the Northern Ireland) jest wyspiarskim państwem położonym w zachodniej Europie. W skład Wlk. Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Wyspy Normandzkie i wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej. Terytoriami zależnymi od Wielkiej Bryt...
[click for more] i Włoch
1 luty 1960...
[click for more] |
| Waluta |
szyling somalijski (SOS) |
| Strefa czasowa |
UTCUniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Coordinated Universal Time) - wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem Greenwich o godz. 12:00 UTC, z dokładnością nie mniejszą niż 0.9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. przestępna sekunda. Operację tę przeprowadza IERS (International ...
[click for more] + 3 |
| Hymn państwowy |
Somalian National Anthem |
| Domena internetowa |
.so |
| Kod samochodowy |
SO |
Kod telefonicznyKod telefoniczny, międzynarodowy wskaźnik telefoniczny – oznaczenie numeryczne kraju stosowane w międzynarodowych połączeniach telefonicznych. Numer ten jest wybierany po tzw. prefiksie ruchu międzynarodowego (w telefonii stacjonarnej w większości krajów świata jest to "00", a w telefonii komórkowej - "+")....
[click for more] |
+252 |
|
|
- Długość granicy lądowej: 2366 km
- Inne używane języki: język angielski, włoski, kuszycki i suahili.
- Religia państwowa: islam
- Wyznawcy poszczególnych religii: muzułmanie sunnici (99,8%), chrześcijanie (0,1%)
Struktura etniczna
- Skład etniczny: Somalijczycy 98,3%, Arabowie 1,2%, ludy Bantu 0,4%
Somalijczycy, ludność pochodzenia kuszyckiego, stanowią 98% mieszkańców kraju (1983). Podzieleni są na sześć zespołów rodowych: Dir, Darod, Issak, Hawija, Digil, Rahanwejn. Pierwsze cztery rody należą do Samaale, ludności pasterskiej, pozostałe dwa do Saab, ludów rolniczych o niższej randze społecznej w stosunku do pasterzy. Zespoły rodowe dzielą się na rody, a te z kolei na lineaże. Wszelkie przeszłe i współczesne konflikty Somalii przebiegają na styku rodów, lineaży, itd. (często nazywanych plemionami), których struktura jest bardzo skomplikowana. Oprócz Somalijczyków społeczność kraju tworzy ludność bantuidalnaBantu - grupa plemion murzyńskich, zamieszkująca tereny, zwłaszcza stepowe, w środkowej i południowej Afryce. Liczą łącznie ok. 100 mln. ludzi, trudnią się głównie rolnictwem i hodowlą. Ich państwowe organizacje plemienne zostały rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów. Zobacz też: języki bantu...
[click for more], Bantu zsomalizowani oraz ArabowieArabowie - naród pochodzenia semickiego zamieszkujący od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Dawni Arabowie zmieszali się po VII wieku z ludnością mieszkającą na zajętych przez nich terenach, która uległa w znacznej części arabizacji. Najczęstszym wyznaniem wśród Arabów jest islam sunnicki, ale jest również wielu szyitów (głównie w Iraku, Jemenie, Syrii i Libanie) oraz chrześcijan (głównie w Libanie, Syrii i Egipcie)....
[click for more].
Historia
- W VIIVI wiek VII wiek VIII wiek 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700...
[click for more]-X w. wzdłuż wybrzeży Zatoki Adeńskiej i Oceanu Indyjskiego powstały pierwsze arabskie i perskie faktorie handlowe (np. Mogadiszu, Merka, Zejla, Berbera).
- VIII]VII wiek VIII wiek IX wiek Lata 700-709 Lata 710-719 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more]–XIIXI wiek XII wiek XIII wiek Lata 1100-1109 Lata 1110-1119 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] w. - napływ somalijskich nomadów, którzy szybko ulegli islamizacji.
- XIII–XVIXV wiek XVI wiek XVII wiek Lata 1500-1509 Lata 1510-1519 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] - walki muzułmańskich sułtanatów z wybrzeża z chrześcijańską Etiopią (przy wsparciu ze strony Somalijczyków)
- XVI w. - wybrzeża Somalii zajęli Portugalczycy.
- XVIIXVI wiek XVII wiek XVIII wiek Lata 1600-1609 Lata 1610-1619 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more]– XVIII w.XVII wiek XVIII wiek XIX wiek Lata 1700-1709 Lata 1710-1719 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] Portugalczycy wyparci przez Arabów z Omanu (ze stolicą w Zanzibarze).
- XIX w. - północne wybrzeża kraju znajdują się pod kontrolą EgiptuEgipt (łac. Aegyptus, z gr. Aigyptos; nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu, Jumhuriyat Misr al-Arabiyah) to kraj arabski leżący w północno-wschodniej Afryce nad Morzem Śródziemnym, pomiędzy Libią a Izraelem i Strefą Gazy....
[click for more], południowa część pod zwierzchnictwem sułtana Zanzibaru.
- W drugiej połowie XIX w. rozpoczęła się penetracja państw europejskich i podział posiadłości kolonialnych pomiędzy Wielką Brytanię, Francję i Włochy.
- 1862...
[click for more]-1884...
[click for more] - Francja Francja, Republika Francuska (France, République Française) - państwo położone w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Graniczy z Hiszpanią, Andorą, Monako, Włochami, Szwajcarią, Niemcami, Luksemburgiem i Belgią....
[click for more] zajęła tereny północno-zachodnie z miastem Dżibuti.
- 1884-1886 - Wielka Brytania zajęła część północnych wybrzeży kraju; w 1887...
[click for more] utworzyła na północy protektorat Somaliland.
- Włochy zajęły sułtanat Hobyo nad Oceanem Indyjskim i Alula nad Zatoką Adeńską; 1925...
[click for more] zajęły także tzw. Jubaland; w 1936 roku, po połączeniu z Etiopią, utworzyły Włoską Afrykę Wschodnią.
- W 1960 z połączenia Somalii Brytyjskiej i Somalii Włoskiej powstała niepodległa Republika Somalii. Pierwszym prezydentem Somalii był A.A. Osman (1960–67). Jego następcą był A.A. Shermarke, zamordowany w 1969.
- 21 października 1969...
[click for more] miał miejsce zamach stanu. Władzę przejął generał M. Saida-Barre. Zmieniono nazwę państwa na Somalijską Republikę Demokratyczną. W 1970 Somalię ogłoszono państwem socjalistycznym (poszły za tym stosowne reformy społeczno-gospodarcze oraz ścisła współpraca z ZSRR).
- 1977...
[click for more] - nieudana próba anektowania etiopskiego Ogadenu. ZSRR wspiera w konflikcie Etiopię i w rezultacie następuje zerwanie stosunków z Moskwą i przeorientowanie polityki na współpracę z USA.
- Lata 80-te: pogłębiający się kryzys gospodarczy. Przełom lat 1989-90 - USA wycofuje się z pomocy dla Somalii.
- 1991 - Siad-Barre zostaje obalony; wybuchła wojna domowa. Interwencja wojsk ONZ (w większości sił USA)
Republika Somaliland
Po obaleniu w 1991 dyktatora Siada-Barre na północnym wybrzeżu Somalii (nad Zatoka Adeńską), na terenach, które niegdyś stanowiły kolonię brytyjską Somaliland, Issowie rozpoczęli powstanie i w efekcie przejęli tam całkowitą władzę. W maju 1991 Somalijski Ruch Narodowy (SNM) ogłosił niezależność tych terenów. Tak powstała Republika Somaliland, której jednak nie uznała do tej pory społeczność międzynarodowa i ONZ. Pierwszym prezydentem Somalilandu został A. Ahmed Ali (od 1993 M.H.I. Egal).
Obecnie na terenie Somalilandu panuje najbardziej stabilna sytuacja i w porównaniu z resztą regionu jedynie tam można mówić o względnie mocnej strukturze państwowej. W maju 2001 obywatele Republiki Somalilandu opowiedzieli się w referendum za niepodległością.
Więcej na ten temat w haśle Somaliland.
| Afryka |
|
Algieria | AngolaAngola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Republiką Konga oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów....
[click for more] | BeninBenin (do 1975 pod nazwą Dahomej) – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo....
[click for more] | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Czad | Demokratyczna Republika KongaDemokratyczna Republika Konga (République democratiqué du Congo) – państwo w środkowej Afryce, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostęp do Oceanu Atlantyckiego. Republika posiada lądową granicę z 9 państwami: Angolą (2.511 km), Burundi (233 km), Republiką Konga (2.410 km}, Republiką Środkowoafrykańską (1.577 km), Rwandą (217 km), Sudanem (628 km), Tanzanią (459 km), Ugandą (765 km) i Zambią (1.930 km)....
[click for more] | Dżibuti | Egipt | Erytrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Gwinea | Gwinea BissauGwinea Bissau (Guiné-Bissau, Republika Gwinei Bissau - Repùblica da Guiné-Bissau) – państwo w zachodniej Afryce, nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Senegalem i Gwineą. Do Gwinei Bissau należą również liczne przybrzeżne wyspy, z których największe skupione są w Archipelagu Bijagós....
[click for more] | Gwinea Równikowa | KamerunKamerun, (franc. Cameroun, ang. Cameroon), Republika Kamerunu, (franc. République du Cameroun, ang. Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z: Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową....
[click for more] | Kenia | Komory | Lesotho | LiberiaLiberia (Republika Liberii - Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996)....
[click for more] | LibiaLibia (Libija, Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna, Al-Dżamahirijja al-Arabijja al-Libijja asz-Szabijja al-Isztirakijja al-Uzma - państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne)....
[click for more] | Madagaskar | MalawiMalawi (dawniej Niasa) – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią. // ...
[click for more] | Mali | Maroko | MauretaniaMauretania (Mauretańska Republika Islamska - Al-Dżumhurija al-Islamija al-Mauritanija) – państwo w północno-zachodniej Afryce, nad Atlantykiem. Graniczy z Senegalem, Mali, Algierią i Saharą Zachodnią, znaczną część kraju stanowią pustynne terytoria saharyjskie....
[click for more] | Mauritius | MozambikMozambik (port. Moçambique, Republika Mozambiku República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi i Zimbabwe. Przez kilka wieków kolonia portugalska, w 1975 uzyskał niepodległość....
[click for more] | Namibia | Niger | Nigeria | Republika Konga | Republika Południowej Afryki | Republika Zielonego Przylądka | Republika Środkowoafrykańska | RwandaRwanda, Republika Rwandyjska – niewielkie państwo w środkowo-wschodniej Afryce, położone pomiędzy dwoma potężnymi sąsiadami, Demokratyczną Republiką Konga (dawniej Zairem) na zachodzie a Tanzanią na wschodzie. Oprócz tego graniczy z Ugandą na północy i Burundi na południu....
[click for more] | SenegalSenegal (Republika Senegalu, franc. République du Sénégal) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Mauretanią, Mali, Gwineą, Gwineą Bissau i Gambią....
[click for more] | Seszele | Sierra LeoneSierra Leone – państwo położone w zachodniej Afryce, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Sierra Leone na północy graniczy z Gwineą, a na południowym wschodzie z Liberią....
[click for more] | Somalia | Somaliland | Suazi | Sudan | TanzaniaTanzania, Zjednoczona Republika Tanzanii (suahili Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ang. United Republic of Tanzania) – państwo we wschodniej Afryce powstałe z połączenia dwóch dawnych kolonii: niemieckiej (po I wojnie światowej brytyjskiej) Tanganiki oraz brytyjskiego Zanzibaru, co symblolizowała nazwa utworzona z początkowych sylab obu krajów. Obecnie te kraje stanowią podmioty Tanzanii jako republiki federacyjnej....
[click for more] | TogoTogo, Republika Togijska to małe państwo w zachodniej Afryce. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso. To jest zalążek artykułu z dziedziny geografii. Jeśli możesz, rozbuduj go. ...
[click for more] | Tunezja | Uganda | Wybrzeże Kości Słoniowej | Wyspy Świętego Tomasza i Książęca | ZambiaZambia (Republika Zambii, ang. Republic of Zambia), dawniej Rodezja Północna – państwo w południowej Afryce bez dostępu do morza. Największe miasta: Lusaka, Livingstone, Kitwe-Nkana, Ndola, Mufulira, Chipata, Kapiri-Mposhi, Solwezi....
[click for more] | ZimbabweZimbabwe (dawna Rodezja) – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98%. ludności stanowią czarnoskórzy. Biali stanowią około 2% ludności. Językiem urzędowym jest język angielski....
[click for more]
Terytoria zależne: MaderaMadera (port. Madeira) – archipelag na Oceanie Atlantyckim u północnych wybrzeży Afryki, na północ od Wysp Kanaryjskich. Region autonomiczny Portugalii, który obejmuje wyspy: Madera (741 km²), Porto Santo (42,5 km²) i kilka mniejszych wysp....
[click for more] | Majotta | Réunion | Sahara Zachodnia | Wyspa Świętej Heleny | Wyspy Kanaryjskie
|
| Liga Państw Arabskich (LPA) |
 |
|
Arabia Saudyjska | Egipt | Irak | JemenŹJemen (Al-Jaman, Republika Jemeńska, Al-Dżumhūrijja al-Jamanijja, الجمهوريّة اليمنية) – azjatyckie państwo położone na Półwyspie Arabskim nad Morzem Arabskim, Zatoką Adeńską i Morzem Czerwonym , pomiędzy Omanem i Arabią Saudyjską. Stolica: Sana. Największe miasta: Aden, Taizz, Al-Hudajda, Al-Mukalla....
[click for more] | Jordania | Liban | SyriaSyria (Surija, Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) to arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją, Irakiem, Jordanią, Libanem i Izraelem....
[click for more] | Sudan | Maroko | Tunezja | Kuwejt | Algieria | Zjednoczone Emiraty ArabskieZjednoczone Emiraty Arabskie,(الإمارات العربيّة المتّحدة) Państwo Zjednoczonych Emiratów Arabskich – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, położone nad Zatoką Perska i Omańską, składające się z siedmiu Emiratów: Abu Zabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al-Qaiwain, Ras Al-Khaimah i Fujairah....
[click for more] | Bahrajn | KatarKatar, Państwo Katar – małe państwo położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego nad Zatoką Perską. Graniczy z Arabią Saudyjską i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi....
[click for more] | Oman | Mauretania | Somalia | Autonomia Palestyńska | Dżibuti | Komory
|
|
