Sierra Leone – państwo położone w zachodniej Afryce, na wybrzeżu Oceanu AtlantyckiegoOcean Atlantycki, Atlantyk to drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa". Ocean ten ma kształt pogrubionej i nieco rozciągniętej litery "S". Znajduje się pomiędzy Europą, Afryką, Ameryką Północną i Ameryką Południową. Atlantyk połączony jest z Oceanem Spokojnym poprzez Ocean Arktyczny na północy oraz Cieśninę Drake'a na południu. Stworzonym przez człowieka połączeni...
[click for more]. Sierra Leone na północy graniczy z Gwineą, a na południowym wschodzie z LiberiąLiberia (Republika Liberii - Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996)....
[click for more].
Republic of Sierra Leone
|
|
DewizaDewiza (fr. devise - "godło, zawołanie") - krótka sentencja, mająca wyrazić cel lub sposób zachownia spajający jakąś społeczność lub przyświecająca poczynaniom danej osoby....
[click for more]: (fr.) Unity - Freedom - Justice
(Jedność - Wolność - Sprawiedliwość) |
 |
| Język urzędowy |
angielski |
| Stolica |
FreetownFreetown - stolica i największe miasto Sierra Leone, położone na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Ludność: 1 070 200 (2004). Freetown jest ważnym portem morskim, przez który przechodzi większość towarów eksportowych kraju. Przemysł miasta koncentruje się głównie w rejonie portu - rozwinął się tu przemysł przetwórstwa rybnego, tytoniowy, powstały rafinerie ropy naftowej oraz zakłady obróbki diamentów....
[click for more] |
| Ustrój polityczny |
republika |
| Głowa państwa |
prezydent
Ahmad Tejan Kabbah
|
| Szef rządu |
prezydent
Ahmad Tejan Kabbah |
PowierzchniaPowierzchnia to dwuwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Także potoczne określenie pola powierzchni (np. mówiąc o "powierzchni w km²" mamy na myśli właśnie pole powierzchni). Obecnie przyjmowana jest następująca definicja matematyczna powierzchni w dowolnej przestrzeni metrycznej:...
[click for more]
- całkowita
- wody śródlądowe |
116. na świecie
71 740 km²
0,2% |
Liczba ludności
- całkowita (2003)
- gęstość zaludnienia |
103. na świecie
5 732 681
80 mieszk./km² |
Niepodległość
|
od Wielkiej Brytanii
27 kwietnia // Święta imieniny: Anastazy, Andrzej, Bożebor, Felicja, Feliksa, Kanizjusz, Marcin, Piotr, Teofil, Zyta i Żelimysł. Republika Południowej Afryki - Dzień Wolności Sierra Leone - Święto Niepodległości Togo - Święto Niepodległości ...
[click for more] 1961 |
| Jednostka monetarna |
leone (SLL) |
| Strefa czasowa |
UTC |
| Hymn państwowy |
High We Exalt Thee, Realm of the Free |
| Kod ISO 3166 |
SL |
| Domena internetowa |
.sl |
| Kod samochodowy |
WAL |
| Numer kierunkowy |
+232 |
 |
|
Historia
Pierwsze zapiski o Sierra Leone pochodzą z 1462, kiedy to portugalscyPortugalia, Republika Portugalii (República Portuguesa) to kraj leżący w południowo-zachodniej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. Najwyższy punkt: Ponta do Pico na Azorach 2351 m n.p.m Najniższy punkt: Ocean Atlantycki 0 m ...
[click for more] odkrywcy, między innymi Pedro de Cintra, przybili do brzegów kraju, który ochrzcili mianem "Gór Lwich" czyli Sierra Leone. Dwa główne plemiona: Mende i Temne, w tym okresie przywedrowały z innych terenów środkowej Afryki. Z tej krainy EuropejczycyEuropa (gr. i łac. Europa, może związane z gr. europos, 'łagodnie wznoszący się', względnie od asyr. ereb 'zachód') – część świata (a według niektórych kontynent), która rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie, do gór Ural włącznie na wschodzie, oraz od Morza Śródziemnego, Morza Czarnego i obniżenia Kumsko-Manyckiego na południu do Morza Arktycznego na północy. Dokładny przebieg wschodniej granicy geograficznej przedstawiony jest w haśle granica Europa-Azja....
[click for more] przez ponad trzy stulecia pozyskiwali niewolników. Kwitło tam także piractwo. Datą kończącą ten proces był rok 1787. Właśnie wtedy brytyjskie Towarzystwo Antyniewolnicze wykupiło przybrzeżne tereny i założyło dzisiejszą stolicę - Freetown. Było to miasto dla byłych niewolników żyjących w LondynieLondyn (ang. London) - miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii. Londyn położony nad Tamizą, jest jednym z dwu największych miast Europy (obok Moskwy), jest także jednym z większych miast świata zarówno w skali samego miasta jak i aglomeracji. Liczba mieszkańców Londynu (w granicach tzw. Greater London) wynosi około 7,1 miliona (2001) na obszarze 1607 km²; cała zaś aglomeracja londyńska, łącznie ze wszystkimi przyległymi mia...
[click for more].
Pod koniec XVIII wieku rozpoczęła się brytyjska kolonizacja Sierra Leone, przede wszystkim przez The Sierra Leone Company Alexandra Falconbridge'a. W 1808...
[click for more] Sierra Leone stało się kolonią brytyjską, pozostając nią do wieku XX, kiedy rozpoczął się proces dekolonizacji...
[click for more]. W 1896...
[click for more] Sierra Leone uczyniono brytyjskim protektoratem, który był oddzielony od Freetown i przyległych terenów (do 1951). Początek niepodległości tego afrykańskiego państwa to 27 kwietnia 1961. Pierwszym premierem został Sir Milton Margai. W 1971...
[click for more] proklamowano republikę.
W latach 80. XX wieku na wskutek korupcji, waśni plemiennych i biedy kraj pogrążył się w walki wewnętrzne. Od 1985...
[click for more] Sierra Leone zaczęła rządzić monopartia Kongres Ogólnoludowy. W 1991 w republice rozgorzała wojna domowa. Przeciwko rządowi zbuntował się Zjednoczony Front Rewolucyjny (Revolutionary United Front - RUF) pod wodzą Foday'a Sankoha. W wojnie śmierć poniosły dziesiątki tysięcy osób, a ponad 2 miliony (więcej niż jedna trzecia populacji) były zmuszone opuścić swoje domostwa. Wielu z nich do dziś przebywa na uchodźdztwie w państwach sąsiedzkich. W maju 1997...
[click for more] miał miejsce zamach stanu - dotychczasowy prezydent Ahmad Tejan Kabbah został obalony, a na jego miejsce powołano Majora J.P.Koromaha (wkrótce jednak Kabbah został przywrócony na stanowisko).
Trakat pokojowy podpisany 7 lipca7 lipca jest 188. (w latach przestępnych 189.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 177 dni. // ...
[click for more] 1999...
[click for more] w Lomé, Togo dawał nadzieję na załagodzenie wewnętrznego konfliktu o diamentyDiament to minerał, będący drugą obok grafitu odmianą alotropową węgla. Diament jest najtwardszym z minerałów spotykanych w przyrodzie. Ze względu na cechy zewnętrzne wyróżnia się kilka typów diamentów:...
[click for more] oraz na odbudowanie zrujnowanej gospodarki i infrastruktury Sierra Leone. Od końca 1999 prawie 6.000 ochotników starało się przywrócić ład i porządek w tym rejonie.
W rok później sytuacja stała się na tyle niebezpieczna, że musiały interweniować wojska brytyjskie. W "Operacji Palliser" ewakuowano zagranicznych obywateli. Żołnierze doprowadzili do zawieszenia broni i długooczekiwanego końca wojny domowej.
Ustrój i podział administracyjny
Sierra Leone jest republiką w której obowiązuje system wielopartyjny, a władzę wykonawczą sprawuje wybierany co 5 lat prezydent. Kieruje on też Radą Ministrów. Jednoizbowy rząd składa się ze 124 posłów. 112 z nich wybieranych jest razem z prezydentem, pozostali zaś to najważniejsze osoby w państwie. Prawa człowieka oraz wolność wyznania są respektowane.
Sierra Leone podzielone jest na 3 prowincje: północną, południową i wschodnią oraz na jedno terytorium - zachodnie.
Geografia
Długość geograficzna: 10°-13°W Szerokość geograficzna: 7°-10°N
Za wyjątkiem półwyspu, na którym leży stolica kraju, tereny nadbrzeżne i wyspy Tasso, Banana, Sherbro oraz York stanowią bagniste tereny nizinne pokryte jest namorzynami. Reszta kraju to w większości wyżynny, pagórkowaty płaskowyż (ok. 300 m n.p.m.) pokryty lasami, w części wschodniej znajdują się góry z najwyższym szczytem - Loma Mansa (1.948 m n.p.m)
KlimatKlimat (z gr. klíma = 'skłon, zbocze góry') - charakterystyczny przebieg zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim. Klimat na Ziemi kształtują trzy podstawowe procesy klimatotwórcze: obieg ciepła, obieg wody i krążenie powietrza, oraz czynniki geograficzne: układ lądów i oceanów, wysokość n.p.m. Klimat jest jednym z czynników ekologicznych wpływających na występowanie i życie organizmów....
[click for more] równikowy wilgotny z porą deszczową od maja do grudnia i z odpadami sięgającymi 3400 mm w skali roku.
Największe rzeki: Mano i Moro.
Główne miasta to stolica Freetown oraz Koindu, Bo, Kenema i Makeni.
Granice mają łączną długość 958 km. Z tego z Gwineą 652 km i z Liberią 306 km. Linia brzegowaLinia brzegowa - linia zetknięcia się powierzchni wody w zbiorniku lub cieku wodnym z powierzchnią lądu. Ponieważ występują wahania poziomu wody w zbiorniku (np. spowodowane pływami), przebieg linii brzegowej ulega zmianie - stąd też przyjmuje się (np. na mapach) linię brzegową umowną odpowiadającą średniemu poziomowi wody....
[click for more] ma 402 km.
Gospodarka
Sierra Leone jest jednym z najbiedniejszych krajów na świecie. Swoją gospodarkę opiera prawie wyłącznie na wydobyciu diamentów. Obecne są też złoża innych minerałów, takich jak tytan, rutyl, boksyty. Około dwóch trzecich ludności żyje z rolnictwaRolnictwo - jeden z działów gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczenie żywności. Rolnictwo uzyskuje produkty roślinne i zwierzęce dzięki uprawie roli i roślin oraz chowu i hodowli zwierząt....
[click for more] i rybołóstwa, jednak te dziedziny, podobnie jak cała gospodarkaGospodarka - całokształt działalności gospodarczej prowadzonej w danym regionie, kraju (gospodarka narodowa) lub na całym świecie (gospodarka światowa). Działalność ta polega na wytwarzaniu dóbr i świadczeniu usług zgodnie z potrzebami ludności. Najprostszy podział gospodarki wyróżnia trzy sfery działalności ludzkiej: rolnictwo, przemysł i usługi....
[click for more] i infrastruktura są bardzo słabo rozwinięte. Winę za to ponosi zakończona już, dziesięcioletnia, wojna domowa. Rozwój gospodarczy zależy od utrzymania pokoju oraz od nieustannej pomocy z krajów bogatszych.
PKBProdukt krajowy brutto (PKB) (ang. GDP - Gross Domestic Product) (ekon.) to jeden z podstawowych mierników dochodu narodowego stosowanych w rachunkowości narodowej. PKB opisuje zagregowaną wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych na terenie danego kraju w określonej jednostce czasu (najczęściej w ciągu roku)....
[click for more] na mieszkańca 580 USDDolar amerykański - oficjalna nazwa - United States Dollar, międzynarodowy skrót - USD, to oficjalna waluta USA, Federacji Mikronezji oraz Wysp Marshalla. Jeden dolar amerykański dzieli się na sto centów amerykańskich. Często zapisuje się go za pomocą symbolu $....
[click for more] (2002)
68% populacji żyje poniżej granicy ubóstwa.
Ludność
W Sierra Leone żyje około 20 plemion, które stanowią 90% populacji. Najważniejsze z nich to Temne na północy i Mende w centrum i na południu. Resztę mieszkańców stanowią Kreole, Azjaci i potomkowie angielskich kolonizatorów.
Angielski jest językiem urzędowym, jednak posługuje się nim mniejszość, większość natomiast używa języków plemiennych. Dominującą religiąReligia to system wierzeń i praktyk przyjętych w danej społeczności, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej. Manifestuje się ona w wymiarze doktrynalnym (doktryna, wiara), w czynnościach religijnych (kult), w sferze społeczno-organizacyjnej (kościół, wspólnota religijna) i w sferze duchowości indywidualnej (m. in mistyka)....
[click for more] jest islam (60%), wierzenia miejscowe wyznaje 30% populacji, a chrześcijaństwo 10%. Sierra Leone ma najwyższy na świecie wskaźnik zgonów podczas porodów oraz zgonów kobiet w ciąży.
Średnia długość życia w latach: kobiety: 45,5; mężczyźni: 40,3.
Linki zewnętrzne
| Afryka |
|
AlgieriaAlgieria (al-Dżazajr, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna - Al-Dżumhurija al-Dżazajrija asz-Szaabija ad-Dimukratija) – państwo położone w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują pustynie i półpustynie wchodzące w skład Sahary....
[click for more] | Angola | Benin | BotswanaBotswana (Republika Botswany - Republic of Botswana) – państwo południowej Afryce , bez dostępu do morza. Graniczy z Namibią (dł. granicy 1.360 km), RPA (1.840 km) i Zimbabwe (813 km). Do 1966 Botswana była brytyjskim protektoratem pod nazwą Beczuana....
[click for more] | Burkina Faso | Burundi | Czad | Demokratyczna Republika KongaDemokratyczna Republika Konga (République democratiqué du Congo) – państwo w środkowej Afryce, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostęp do Oceanu Atlantyckiego. Republika posiada lądową granicę z 9 państwami: Angolą (2.511 km), Burundi (233 km), Republiką Konga (2.410 km}, Republiką Środkowoafrykańską (1.577 km), Rwandą (217 km), Sudanem (628 km), Tanzanią (459 km), Ugandą (765 km) i Zambią (1.930 km)....
[click for more] | Dżibuti | Egipt | ErytreaErytrea (Ertra, Państwo Erytrea - Hagere Ertra) – państwo w Afryce Wschodniej, nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Etiopią, Dżibuti i Sudanem....
[click for more] | EtiopiaEtiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii - Ye Ethiopia Hizebawi Democraciyawi Republic) – dawniej Abisynia - państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym-wschodzie z Erytreą....
[click for more] | Gabon | Gambia | Ghana | Gwinea | Gwinea Bissau | Gwinea Równikowa | KamerunKamerun, (franc. Cameroun, ang. Cameroon), Republika Kamerunu, (franc. République du Cameroun, ang. Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z: Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową....
[click for more] | Kenia | KomoryKomory (Związek Komorów) – państwo wyspiarskie leżące w archipelagu Komorów na Oceanie Indyjskim między wschodnim wybrzeżem Afryki (Mozambik) i północnymi krańcami Madagaskaru. W skład Związku Komorów wchodzą trzy wyspy: Wielki Komor (Ngazidja), Anjouan (Ndzuani), Moheli (Mwali). Czwarta z wysp archipelagu - Majotta (Mahore), pozostała terytorium zależnym Francji....
[click for more] | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | MalawiMalawi (dawniej Niasa) – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią. // ...
[click for more] | MaliMali (Mali, Republika Mali - République de Mali) – państwo w zachodniej Afryce, bez dostępu do morza, graniczące z Senegalem, Mauretanią, Algierią, Nigrem, Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Burkiną Faso....
[click for more] | Maroko | MauretaniaMauretania (Mauretańska Republika Islamska - Al-Dżumhurija al-Islamija al-Mauritanija) – państwo w północno-zachodniej Afryce, nad Atlantykiem. Graniczy z Senegalem, Mali, Algierią i Saharą Zachodnią, znaczną część kraju stanowią pustynne terytoria saharyjskie....
[click for more] | Mauritius | Mozambik | NamibiaNamibia (Republika Namibii - Republic of Namibia) - państwo w południo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (dł. wybrzeża 1.572 km). Graniczy z Angolą (dł. granicy 1.376 km), Botswaną (1.360 km), RPA (967 km) i Zambią (233 km). Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia....
[click for more] | Niger | Nigeria | Republika Konga | Republika Południowej Afryki | Republika Zielonego Przylądka | Republika Środkowoafrykańska | Rwanda | Senegal | Seszele | Sierra Leone | SomaliaSomalia, Republika Somalijska – państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na półwyspie Somalijskim (zwanym „Rogiem Afryki”). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym zachodzie graniczy z Dżibuti, na zachodzie z Etiopią, zaś na południowym zachodzie z Kenią. Północna część kraju w 1991 ogłosiła niezależność jako Somaliland....
[click for more] | SomalilandSomaliland – państwo nieuznawane przez społeczność międzynarodową, leżące we wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Dżibuti, Etiopią i Somalią....
[click for more] | Suazi | Sudan | TanzaniaTanzania, Zjednoczona Republika Tanzanii (suahili Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ang. United Republic of Tanzania) – państwo we wschodniej Afryce powstałe z połączenia dwóch dawnych kolonii: niemieckiej (po I wojnie światowej brytyjskiej) Tanganiki oraz brytyjskiego Zanzibaru, co symblolizowała nazwa utworzona z początkowych sylab obu krajów. Obecnie te kraje stanowią podmioty Tanzanii jako republiki federacyjnej....
[click for more] | Togo | Tunezja | Uganda | Wybrzeże Kości Słoniowej | Wyspy Świętego Tomasza i Książęca | Zambia | ZimbabweZimbabwe (dawna Rodezja) – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98%. ludności stanowią czarnoskórzy. Biali stanowią około 2% ludności. Językiem urzędowym jest język angielski....
[click for more]
Terytoria zależne: Madera | MajottaMajotta (fr. Mayotte) - francuska wyspa (Terytorium zamorskie Francji) położona w archipelagu Komory na Oceanie Indyjskim na północny-zachód od Madagaskaru....
[click for more] | Réunion | Sahara Zachodnia | Wyspa Świętej Heleny | Wyspy Kanaryjskie
|
