Sieraków Wielkopolski - miasto leżące nad Wartą w województwie wielkopolskim. Siedziba władz gminy Sieraków. Położenie miasta na skraju Puszczy Noteckiej, na terenie Pojezierza Międzychodzkiego, pomiędzy dwoma jeziorami: Jaroszewskim i Lutomskim, to naturalne walory, które w połączeniu z rozbudowaną infrastrukturą wypoczynkową (nowoczesna kryta pływalnia, kręgielnia)i wybudowanymi, licznymi ośrodkami wypoczynkowymi nad jeziorem Jaroszewskim sprawiły, że Sieraków od dawna jest znaczącym ośrodkiem turystycznym. Większa część miasta położona jest na prawym brzegu Warty, na lewym znajduje się dzielnica Piaski.
Podstawowe dane
Podstawowe dane miasto:
- Liczba ludności - 6022 mieszkańców (styczeń 1998 r.)
Podstawowe dane gmina:
- Liczba ludności - 8703 mieszkańców (styczeń 1998 r.)
- Powierzchnia - 20.331 hektarów
- 57% powierzchni to lasy a 8% wody
Historia
Znaleziska archeologiczne z prac wykopaliskowych prowadzonych w latach 1911...
[click for more] – 1914...
[click for more] wskazują na istnienie w tym miejscu osady już w epoce brązu. Pierwszy zapis informujący o istnieniu grodu przy brodzie Warty pochodzi z 1251 r. Gród został założony na szlaku handlowym prowadzącym z Poznania przez Drezdenko do Szczecina. Prawa miejskie zostały nadane przed 1388...
[click for more] przez Kazimierza Wielkiego. Nazwa miasta pochodzi od imienia dawnego właściciel Sieraka (w zapisie z 1388 nazwa miała brzmienie Syrakowo, zapiski z 1397...
[click for more] informują o Sierakowie, obecne brzmienie Sieraków pojawia się w 1580...
[click for more] r.). Miasto było prywatną własnością rodziny Nałęczów, a ściślej gałęzi rodziny, która przyjęła nazwisko Sierakowskich. W 1416 r. Władysław Jagiełło odnowił przywilej lokacyjny Sierakowa na prawach magdeburskich. W 1450...
[click for more] właścicielem miasta został wojewoda poznański Łukasz I Górka. Jego syn, Uriel Górka wybudował w Sierakowie szpital i kościół pod wezwaniem św. Ducha. Rodzina Górków w 1591 r. odsprzedała miasto wraz z czternastoma okolicznymi wsiami Piotrowi Opalińskiemu. Okres, w którym ta rodzina była właścicielami miasta należy do najpomyślniejszych w jego historii. Nowy właściciel rozpoczął budowę kościoła bernardyńskiego. W mieście założono drukarnię i powstał teatr. W 1649 r. Krzysztof Opaliński wspólnie z czeskim nauczycielem Janem Amosem Komeńskim, założył w mieście świeckie gimnazjum. Ostatnia właścicielka Sierakowa z rodu Opalińskich, Maria Leszczyńska (córka Katarzyny z Opalińskich i Stanisława Leszczyńskiego) wniosła Sieraków w wianie królowi francuskiemu, Ludwikowi XIVLudwik XIV (ur. 5 września 1638, zm. 1 września 1715) – król Francji 1643–1715, syn Ludwika XIII, z dynastii Burbonów....
[click for more]. Miasto kupił w 1752...
[click for more] r. minister króla Augusta IIIAugust III zwany Grubym (ur. 17 października 1696, zm. 5 października 1763), syn Augusta II z saskiej dynastii Wettinów i Krystyny Eberhardyny Bayreckiej - król Polski od 1733 r....
[click for more], Henryk Brühl. Pod koniec XVIII wieku właścicielem został Łukasz Bniński. Po II rozbiorze Polski przeszło pod panowanie pruskie. W 1793...
[click for more] wojska pruskie wkraczające do miasta spotkały się z zbrojnym oporem stacjonujących tu jednostek polskich (podobny opór stawiły wojska jeszcze w drugim wielkopolskim mieście – w Kargowej). Pożar, który miałmiejsce w 1817...
[click for more] r. prawie całkowicie zniszczył miasto. Podczas Wiosny Ludów, w 1848...
[click for more] mieszkańcy przyłączyli się do walk. Jednak powstanie zostało szybko stłumione. Podczas powstania wielkopolskiegoPowstanie w Wielkopolsce wybuchło 27 grudnia 1918 roku, w reakcji na demonstracje Niemców sprzeciwiających się wizycie w Poznaniu Ignacego J. Paderewskiego. Powstańcy w krótkim czasie opanowali całą Wielkopolskę z wyjątkiem północnych i południowo wschodnich jej obrzeży. Powstanie zakończyło się 16 lutego 1919 roku rozejmem w Trewirze, który rozszerzał na front powstańczy zasady rozejmu kończącego I wojnę światową z 11 listopada 1918. Było to jedyno z dwóch, obok powstania wielkop...
[click for more], w 1918 roku w mieście został uformowany oddział, który wspólnie z powstańcami z PniewPniewy - miasto w powiecie szamotulskim (województwo wielkopolskie, do 1998 roku poznańskie), nad Jeziorem Pniewskim; 7 tys. mieszkańców (1996)....
[click for more] i Szamotuł oswobodził Sieraków. Oddział brał później udział w walkach pod Kolnem i Zatoniem.
Zabytki
- Zamek Opalińskich – pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z XIV wieku. Mówią one o budowie nowego zamku, zatem pierwsza budowla musiała istnieć wcześniej. Zamek został wzniesiony na miejscu wcześniejszego grodu. Czternastowieczny, gotycki zamek, zbudowany na planie kwadratu, miał dwa połączone ze sobą skrzydła. Przez wieki zamek był siedzibą rodów będących właścicielami miasta. Początkowo była to budowla drewniana. Po pożarze w 1600r. został odbudowany jako murowany. Zachowano pierwotny plan zamku podwyższając go o dwa piętra. Nowa budowla, rezydencja rodu Opalińskich, została wybudowana w stylu barokowym. Kolejny pożar zniszczył go w 1817 r. Po pożarze został opuszczony. W latach 1993 – 1995 odbudowano południowe skrzydło zamku przez nadbudowę nad zachowanymi gotyckimi piwnicami piętra i poddasza. W czerwcu 1995 roku w zamku zostało otwarte Muzeum. Do piwnic zamkowych, zamienionych na kryptę z ołtarzem, przeniesiono odnalezione w podziemiach kościoła pobernardyńskiego sarkofagi z prochami rodu Opalińskich.
- Kościół i klasztor bernardynów został ufundowany przez ród Opalińskich. Budowę rozpoczął Piotr ukończyli jego synowie Krzysztof i Łukasz. Kościół powstał na miejscu rozebranego kościoła z XIIXI wiek XII wiek XIII wiek Lata 1100-1109 Lata 1110-1119 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] lub XIII wieku (stary kościół groził zawaleniem). Budowa rozpoczęła się od ufundowania w 1619 r. klasztoru bernardynów. Do realizacji swoich planów Piotr Opaliński sprowadził Krzysztofa Bonadurę Starszego, znanego w Wielkopolsce włoskiego architekta. Pierwotnie kościół nie posiadał wież. Zostały one dobudowane dopiero w 1740...
[click for more] r. przez Katarzynę Opalińską (żonę króla Polski, Stanisława Leszczyńskiego). Pożar, który zniszczył miasto w 1817 roku nie oszczędził klasztoru. W budynku kościelnym spalone zostały wieże i sklepienie. Po skasowaniu zakonu w 1819...
[click for more] r. kościół zaczął pełnić rolę kościoła parafialnego. Zniszczone w pożarze wieże odbudowano w 1865 r. zwieńczając je blaszanymi hełmami. W latach 1927 – 1928 podczas odnawiania kościoła zbudowano nowy chór organowy. Podczas II wojny budynek zamieniono na magazyn saperski. Kolejne prace restauratorskie prowadzone były w latach osiemdziesiątych XX wiekuXIX wiek XX wiek XXI wiek Lata 1900-1909 Lata 1910-1919 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more]. Podczas nich, w 1983...
[click for more] r. odnaleziono w jego podziemiach pięć sarkofagów rodziny Opalińskich. Sarkofagi w 1995 zostały przeniesione do pomieszczeń zamku.
- Jednonawowy kościół został zbudowany na planie krzyża. Miejsce przecięcia transeptu...
[click for more] z nawą przekryte jest kopułą z latarnią. Nawa i transept przekryte są sklepieniem kolebkowym ozdobionym sztukaterią w formie geometrycznie ułożonych wałków. W czterech narożach podstawy kopuły umieszczone są herby: Łodzia – Opalińskich, Nałęcz – Czarnkowskich, Dąbrowa – Kostków oraz Leliwa– Pileckich. Siedemnastowieczne wnętrze zostało zachowane w prawie niezmienionym stanie. Wczesnobarokowy ołtarz główny pochodzi z 1642...
[click for more] r. Najcenniejszym jego elementem jest obraz z warsztatu Rubensa – Zdjęcie z krzyża (obraz został namalowany w 1629 lub 1639 r.). Wyżej umieszczony jest obraz przedstawiający stygmatyzację św. Franciszka. Boczne części ołtarza podtrzymywane są od dołu przez cztery rzeźby aniołów. W nich umieszczono figury świętych: Wojciecha i Stanisłąwa, wyżej Piotra i Pawła oraz aniołów z narzędziami męki pańskiej. Całość zdobi wiciowy ornament W prezbiterium umieszczone są bogato intarsjowane...
[click for more] stalle...
[click for more]. Wykonane zostały w 1641 r. przez bernardyna z Poznania, brata Hipariona. Należą one do najciekawszych tego typu zabytków znajdujących się w Polsce. Motywem zdobiącym są ornamenty roślinne, groteski, wazony, ptaki i profile ludzi. Pomiędzy nie wpleciono sceny z polowań. Po stronie prawej, przy ołtarzu, artysta umieścił swój "podpis" – scenę w której umieścił swoją podobiznę. Boczne ołtarze pochodzą z 1640 (wczesnobarokowy, ołtarz św. Anny) oraz z 1629 roku (późnorenesansowy, ołtarz Matki Boskiej, w formie tryptyku, z obrazem Boguszewskiego – Madonna na smoku).
- Wewnątrz kościoła znajdują się dwa nagrobki rodu Opalińskich.
- Nagrobek Piotra Opalińskiego z 1642 przedstawia klęczącego pod krzyżem rycerza, uosabiającego zmarłego. Nagrobek z czarnego marmuru i alabastrowe rzeźby wykonane zostały przez włoskiego rzeźbiarza pracującego w Polsce, Sebastiana Salę. Nagrobek znajduje się w transepcie, naprzeciw ołtarza Matki Boskiej.
- Nagrobek Jana i Zofii Opalińskich (teściów króla Stanisława Leszczyńskiego), usytuowany po lewej stronie nawy, w pobliżu wejścia do kościoła. Ufundowany został w 1748...
[click for more] r. przez Marię Leszczyńską. W górnej części wysokiego nagrobka umieszczono portrety zmarłych. Nagrobek ozdobiony jest posągami niewolników tureckich. Łaciński napis umieszczony w jego centralnej części głosi chwałę rodów Opalińskich, Leszczyńskich i Czarnkowskich.
Atrakcje
- stado ogierów rasy wielkopolskiej, założona w 1829 r.
Linki zewnętrzne