Serbia – republika na Bałkanach, część federacji Serbii i Czarnogóry. W jej skład wchodzą dwa okręgi autonomiczne: WojwodinaWojwodina, Prowincja Autonomiczna Wojwodina , Vojvodina, autonomiczny okręg w północno-wschodniej Serbii i Czarnogórze, zamieszkany przez 2,03 mln mieszkańców (2002), przede wszystkim Serbów (65 % liczby ludności) i Węgrów (14 %). Stolicą Wojwodiny jest Nowy Sad, inne większe miasta to Pančevo, Subotica, Zrenjanin.... [click for more] oraz KosowoKosowo i Metohija, Prowincja Autonomiczna Kosowo i Metohija (alb. Kosova dhe Metohis, serb. Косово и Метохија) - region autonomiczny w południowej Serbii, ze stolicą w Prisztinie, zamieszkały w przeważającej części przez Albańczyków. Od zakończenia wojny w Kosowie administrowany przez ONZ (UNMIK) przy pomocy wojsk NATO (KFOR). Stanowi punkt sporu pomiędzy ludnościami serbską i albańską, zamieszkującymi jej teren. Z formalnego punktu widzenia Kosowo jest częścią Serbii, jedn... [click for more].
Република Србија Republika Srbija
|
|
 |
Serbia i Czarnogóra
|
| język urzędowy |
serbsko-chorwacki1 |
| Stolica |
Belgrad Belgrad, Београд, Beograd, starożytne Singidunum, stolica Serbii i Czarnogóry (od 2003 roku), Serbii (od 1403 roku) i Jugosławii (lata 1918-2003). Miasto leży w północnej Serbii, przy ujściu Sawy do Dunaju, na przecięciu ważnych szlaków handlowych łączących Bałkany z Europą.... [click for more] |
PowierzchniaPowierzchnia to dwuwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Także potoczne określenie pola powierzchni (np. mówiąc o "powierzchni w km²" mamy na myśli właśnie pole powierzchni). Obecnie przyjmowana jest następująca definicja matematyczna powierzchni w dowolnej przestrzeni metrycznej:... [click for more]
- ogółem
- % wód |
88,361 km²
bd |
Ludność
- Ogółem (1998)
- gęstość zal.
|
11,206,847
126.83/km² |
Narodowości
(2002... [click for more]) |
Serbowie: 66%
Albańczycy: 17%
Węgrzy: 3.5%
Inne narodwości: 13.5% |
| Prezydent |
Boris Tadić |
| Premier |
Vojislav Koštunica |
HymnHymn (z greckiego hymnos = pieśń pochwalna) - uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, Boga, szczególnej osoby, wydarzenia,ojczyzny(kraju)a także idei.Znanym polskim hymnem jest "Hymn do miłości ojczyzny" stworzony przez Ignacego Krasickiego.Ma swoją odmianę liturgiczną śpiewaną w czasie nabożeństw. W szczególności rozbudowane są hymny protestanckie (pierwszy skomponowany przez Marcina Lutra).... [click for more] |
Bože Pravde |
| Strefa czasowa |
UTC +1 |
Waluta Waluta to pojęcie używane zamiennie z pojęciem pieniądz. Jednak nazwę waluta stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych.... [click for more] |
Dinar serbski
w Kosowie także euro |
| Domena internetowa |
.yu nadal w użyciu, .cs zarezerwowane) |
| 1 W Wojwodinie oficjalnie używane są również: rumuński, rusiński, węgierski, słowacki i chorwacki. |
Powierzchnia: 88 361 km²
- w tym:
- Serbia (centralna):55 968 km²
- Kosowo: 10 887 km²
- Wojwodina: 21 506 km²
Ludność: 9982 tysięcy (dane szacunkowe z lipca 2000 roku)
- w tym:
- Serbia (centralna): 5809 tysięcy
- Kosowo: 2403 tysiące
- Wojwodina: 2002 tysiące
- wg spisu ludności z 2002 roku:
- Serbia (centralna): 5466 tysięcy
- Kosowo: spisu nie przeprowadzono
- Wojwodina: 2032 tysiące
Sąsiadami Serbii są:
- Czarnogóra 211 km
- Bośnia i Hercegowina 312 km
- ChorwacjaChorwacja – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną, od wschodu z Serbią i Czarnogórą oraz Węgrami i Słowenią od północy. Niepodległość odzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii....
[click for more] 241 km
- Węgry 151 km
- Rumunia 476 km
- Bułgaria 318 km
- Macedonia 221 km
- AlbaniaAlbania (Shqipëria, Republika Albanii - Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) i Serbią i Czarnogórą (287 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, ponadto państwo posiada 362 km wybrzeża morskiego....
[click for more] 114 km
Łączna długość granic Serbii: 2044 km. Nie ma dostępu do morza.
Główne wyznania: prawosławni (większość należy do Serbskiego Kościoła Prawosławnego), muzułmanie, katolicy.
Grupy narodowe i etniczne wg spisu ludności z 2002 roku (bez Kosowa!):
| Grupa |
Liczebność (w tys.) |
w procentach |
| Serbowie |
6 213 |
82,9 |
| Węgrzy |
293 |
3,9 |
| Bośniacy |
136 |
1,8 |
| Romowie |
108 |
1,4 |
| odmówili odpowiedzi |
108 |
1,4 |
| Jugosłowianie |
81 |
1,1 |
| nieznana |
75 |
1,0 |
ChorwaciChorwaci (plemiona słowiańskie) - osiadli na zachodnich Bałkanach, żyli w strefie, o którą rywalizowało Bizancjum i Frankowie. W czasach Karola Wielkiego zwierzchnictwo frankijskie nad częścią obszarów chorwackich zaowocowało przyjęciem przez ten lud chrztu w obrządku łacińskim. Zjednoczenie Chorwatów nastąpiło na początku X wieku, ale ich państwo już w drugiej połowie XI wieku zostało podporządkowane Węgrom.... [click for more] |
71 |
0,9 |
| Czarnogórcy |
69 |
0,9 |
| Albańczycy |
62 |
0,8 |
| Słowacy |
59 |
0,8 |
| Inne |
223 |
3,0 |
| Łącznie |
7 498 |
100,0 |
Prezydent: w wyborach w 2002 roku nie wyłoniono prezydenta, jego obowiązki pełniła przewodnicząca serbskiego parlamentuParlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej. Zasiadają w nim przedstawiciele obywateli danego kraju, wybrani w drodze wyborów parlamentarnych, którzy wybierani są na kadencję trwającą zazwyczaj ok. 3-5 lat.... [click for more] Nataša Mićić. Dopiero w czerwcu 2004... [click for more] r. udało się wybrać prezydenta w wyborach: został nim Boris Tadić.
Historia Serbii
- około 1200 p.n.e. – na tereny dzisiejszej Serbii przybyli ze wschodu Ilirowie.
- około 400 p.n.e. – do północnej Serbii dotarli z zachodu Celtowie
- III wiek p.n.e. Urodzili się 280 p.n.e. - Archimedes, matematyk grecki 270 p.n.e. - Eratostenes, astronom i geograf 250 p.n.e. - Plaut, komediopisarz rzymski ...
[click for more] – I wiek p.n.e. – podbój rzymski
- IV – V wiekX wiek p.n.e. IX wiek p.n.e. VIII wiek p.n.e. VII wiek p.n.e. VI wiek p.n.e. V wiek p.n.e. IV wiek p.n.e. III wiek p.n.e. II wiek p.n.e. I wiek p.n.e. I wiek II wiek III wiek IV wiek V wiek VI wiek VII wiek VIII wiek IX wiek X wiek XI wiek XII wiek XIII wiek XIV wiek XV wiek XVI wiek XVII wiek XVIII wiek...
[click for more] – ziemie przyszłej Serbii spustoszyli GociGoci - (u Pliniusza Starszego Gutones; u Tacyta Gotones) jedno z największych i najważniejszych plemion wschodniogermańskich. Wywodzili się prawdopodobnie z Gotlandii, zwanej przez Jordanesa Scandzą. Opuścili swe skandynawskie siedziby, jak mówią podania, na trzech okrętach pod wodzą Beriga, by po pobycie nad dolną Wisłą (Gothiscandza) i wędrówce w górę Wisły i Bugu (ślady wędrówki to archeologiczne kultury: oksywska i wielbarska) dotrzeć w końcu II wieku na stepy nadczarnomorskie, gd... [click for more] i HunowieHunowie – jeden z trzech najważniejszych ludów Wielkiego Stepu. Był to koczowniczy lud pochodzenia tureckiego wywodzący się ze wschodnich terenów Azji Środkowej. Zaistnieli oni we wschodniej części Wielkiego Stepu, a następnie niektóre ich plemiona i ordy przeniosły się na zachód. Według dawnej, obecnie zaniechanej teorii, od Hunów wywodzić się mieli Węgrzy, a nawet Finowie i Estończycy (wszystkie trzy to narody ugrofińskie). Hunowie charakteryzowali się doskonałym opanowaniem jazdy... [click for more]
- połowa VI wieku – Słowianie przekroczyli DunajDunaj (niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. i serb. Dunav, buł. Дунав, rum. Dunăre, ukr. Дунай) - druga co do długości po Wołdze rzeka w Europie....
[click for more]
- 1180...
[click for more] – Stefan I NemanjaStefan Nemanja (cyrylica Стефан Немања) lub Stefan I Nemanja (1114-13 lutego 1199 lub 1200), władca serbski. Uniezależnił Serbię od Bizancjum.... [click for more] uniezależnił Serbię od Bizancjum
- 1237...
[click for more] – pierwsze użycie nazwy Serbia
- 1346 – Stefan IV Duszan...
[click for more] koronował się w Skopje na caraCar [ros. Цар] – pochodzące z języków słowiańskich potoczne określenie tytułu cesarza bizantyjskiego, szczególnie popularne wśród Słowian południowych, zamieszkujących należące do Cesarstwa Wschodniorzymskiego Bałkany. W IX-X w. tytułu tego używali również władcy bułgarscy, a także serbscy. Od XVI w. tytuł cara noszą również władcy rosyjscy (patrz: historia Rosji), jako kontynuatorzy tradycji Cesarsrtwa Bizantyjskiego. Pierwszym carem rosyjskim był Iwan IV Groźny, który p... [click for more] Serbów, Greków, Bułgarów i Albańczyków
- 15 czerwca 1389 – bitwa na Kosowym Polu, armia tureckaTurcja (Türkiye, Republika Turecka - Türkiye Cumhuriyeti), państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część azjatycka zwana jest Anatolią. Część europejska (Tracja) stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest Morzem Marmara i cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż dodatkowo od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie, a od południa Morze Śródziemne. Graniczy z 8 państwami, c...
[click for more] rozgromiła Serbów i ich sojuszników
- 1459...
[click for more] – ostateczne zdławienie serbskiego opory przez TurkówTurcy - grupa etniczna, jedna z trzech najważniejszych (obok Mongołów i Hunów) pochodzących z Wielkiego Stepu. Lud ten, wywodzący się z niewielkiego plemienia Turku, żyjącego w górach Ałtaj stworzył w V i VI w. n.e. pierwszą na tyle potężną ordę, że opanowała ona obszar całego Wielkiego Stepu, Bliski Wschód i południowo-środkową Europę. We wschodniej części Wielkiego Stepu ordy tureckie zostały rozbite przez Chiny, a następnie całkowicie zdominowane przez Mongołów. W zachodni... [click for more]
- 1690...
[click for more] – tysiące Serbów uciekły z Kosowa po klęsce antytureckiego powstania, które wybuchło z inspiracji HabsburgówHabsburgowie - dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od zamku Habsburg (Habichtsburg - Jastrzębi Gród) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Jej przedstawiciele panowali m. in. w krajach niemieckich, cesarstwie, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Hab... [click for more]
- 1699 – Wojwodina trafiła w ręce Habsburgów
- 1718...
[click for more] – 1739... [click for more] – północne tereny Serbii znalazły się pod rządami Habsburgów, po ich oddaniu Turcji tysiące Serbów uciekły do Wojwodiny
- 1804 – wybuch powstania Jerzego Czarnego (alias Jerzy Karađorđević alias Đorđe Petrović)
- 1813...
[click for more] – pozbawione rosyjskiej pomocy powstanie skończyło się klęską, powstańcy przeszli za Dunaj
- 1815...
[click for more] – wybuchło kolejne powstanie pod wodzą Milana Obrenovicia
- 1817 – północna Serbia uzyskała ograniczoną autonomię
- 1830...
[click for more] – północna Serbia uzyskała pełną autonomię
- 1876...
[click for more] – Serbia wypowiedziała wojnę Turcji
- 1878...
[click for more] – kongres berliński, Serbia uzyskała niepodległość
- 1903 – zamach stanu, królewska para z rodu Obrenoviciów została zamordowana, królem został Piotr I Karađorđević
- 1908...
[click for more] – aneksja Bośni i Hercegowiny przez Austrię wywołała serbsko-austriacki kryzys polityczny
- październik 1912...
[click for more] – początek I wojny bałkańskiej
- czerwiec 1913 – początek II wojny bałkańskiej, w ich efekcie Serbia uzyskała Kosowo i Macedonię
- 28 lipca28 lipca jest 209. (w latach przestępnych 210.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 156 dni. // ...
[click for more] 1914 – Austria wypowiedziała wojnę Serbii, zaczęła się I wojna światowa, Serbowie odparli pierwszą ofensywę Austriaków
- czerwiec 1915...
[click for more] – wojska serbskie zajęły neutralną Albanię
- październik 1915 – ofensywa austriacko-niemiecko-bułgarska, serbska armia wycofała się do Albanii, a potem do Grecji
- 1 listopada1 listopada jest 305. (w latach przestępnych 306.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 60 dni. // ...
[click for more] 1918... [click for more] – połączone siły Serbii, Francji, Wielkiej BrytaniiWielka Brytania, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Great Britain, The United Kingdom of Great Britain and the Northern Ireland) jest wyspiarskim państwem położonym w zachodniej Europie. W skład Wlk. Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Wyspy Normandzkie i wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej. Terytoriami zależnymi od Wielkiej Bryt... [click for more] i Grecji odbiły Belgrad
- grudzień 1918 – powstało królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
- styczeń 1929...
[click for more] – zamach stanu króla Aleksandra I Karađorđevicia, zmiana nazwy kraju na królestwo Jugosławii
- październik 1934...
[click for more] – Aleksander I zginał podczas wizyty we Francji w zamachu zorganizowanym przez ustaszy
- 25 marca // Święta imieniny: Anuncjata, Dyzma, Ireneusz, Lutogniew, Łucja, Maria, Mariola, Sławobora, Wieńczysław i Wolimir. Grecja - Święto Niepodległości Cypr - Dzień Greckiej Niepodległości ...
[click for more] 1941 – książę-regent Paweł Karađorđević przyłączył kraj do paktu antykominternowskiego, trzy dni później został obalony
- 6 czerwca6 czerwca jest 157. (w latach przestępnych 158.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 208 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt....
[click for more] 1941 – wojska niemieckieNiemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem. Bundesrepublik Deutschland) to kraj leżący w środkowej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej, Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8 oraz NATO. Do 1970 r. (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF).... [click for more], włoskie i węgierskie zaatakowały Jugosławię, walki trwały 12 dni, na terenie Serbii Niemcy utworzyli marionetkowe państwo rządzone przez generała Milana Nedicia, w Serbii toczyły się walki między okupantami, milicją Nedicia, monarchistami Mihajlovicia (czetnicy) i komunistami Tity... [click for more]
- 22 października 1944 – połączone siły Armii Czerwonej i partyzantów Tity zdobyły Belgrad, kolaboranci i monarchiści zginęli lub trafili do obozów, władzę w Jugosławii przejęli komuniściKomunizm (łac. communis - wspólny, powszechny) - ruch społeczno-polityczny dążący do przebudowy społeczeństwa w myśl zasad ideologii komunistycznej. Współcześnie jest to rewolucyjny kierunek oparty na teorii marksizmu i leninizmu...
[click for more]
- 1948...
[click for more] – konflikt Tity ze StalinemJosif Wissarionowicz Dżugaszwili (Иосиф Виссарионович Джугашвили) ps. Stalin (Сталин), urodzony 21 grudnia 1879 roku (historyk Edward Radziński, na podstawie zapisów w księdze parafialnej Uspieńskiego soboru (katedry Zaśnięcia), datuje to zdarzenie na 6 grudnia 1878 roku; są też dane o roku 1870) w Gori (Gruzja), zmarł 5 marca 1953 w Moskwie w niewyjaśnionych okolicznościach. Przyrostek nazwiska „-szwili” oznacza po gruzińsku „syn”, aczkolwiek nie jest ... [click for more]
- 1968...
[click for more] – początek prokapitalistycznychKapitalizm to system gospodarczy opierający się na zasadach: wolnego obrotu towarami i usługami wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami wolnego obrotu kapitałem oraz środkami produkcji Nazwa kapitalizm jest często używana dla określenia systemu społecznego, gospodarczego i politycznego występującego w krajach zachodnich.... [click for more] reform gospodarczych
- 4 maja 1980...
[click for more] – śmierć Tity
- 1989 – Slobodan Milošević został wybrany prezydentem Serbii
- 25 czerwca 1991...
[click for more] – Chorwacja i Słowenia zadeklarowały niepodległość, początek rozpadu Jugosławii, Serbia postanowiła wspierać serbskich secesjonistów... [click for more] z Chorwacji i Bośni
- 27 kwietnia 1992...
[click for more] – stworzenie Nowej Jugosławii, obejmującej Serbię i Czarnogórę
- maj 1992 – Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nałożyła sankcje ekonomiczne na Jugosławię
- 14 grudnia 1995 – podpisanie układu w Dayton kończy wojnę w byłej Jugosławii
- marzec 1998 – UCK początek ataków na Serbów w Kosowie, z każdym miesiącem walki stają się coraz krwawsze
- luty 1999...
[click for more] – wymuszone przez Zachód nieudane rozmowy albańsko-serbskie w Rambouillet
- 24 marca 1999 – samoloty NATOOrganizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, mniej poprawnie Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego (ang. North Atlantic Treaty Organisation, NATO, fr. Organisation du Traité de l'Atlantique Nord, OTAN), w skrócie NATO, potocznie Pakt Północnoatlantycki, organizacja polityczno-wojskowa powstała w wyniku podpisania 4 kwietnia 1949 roku Traktatu Północnoatlantyckiego przez 10 krajów europejskich: państw-członków Unii Zachodniej (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania) wraz z pi...
[click for more] rozpoczynają naloty na Jugosławię, setki tysięcy Albańczyków uciekają z Kosowa
- 10 czerwca10 czerwca jest 161. (w latach przestępnych 162.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 204 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt....
[click for more] 1999 – koniec nalotów, Serbowie opuszczają Kosowo, do którego wkraczają zdominowane przez NATO siły pokojowe ONZ (KFOR), z prowincji uciekają tysiące Serbów, setki giną z albańskich rąk, prowincja pozostaje częścią Serbii, ale pod administracją ONZ
- wrzesień 2000 – masowe protesty skończyły się obaleniem Slobodana Miloševicia
- 28 czerwca28 czerwca jest 179. (w latach przestępnych 180.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 186 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka....
[click for more] 2001 – władze serbskie przekazały Miloševicia trybunałowi haskiemu
- 12 marca 2003...
[click for more] – premier Serbii Zoran Đinđić zginął z ręki snajpera
Zobacz też: Dynastia Karadziordziewiciów
|