Sejm jest od końca XV wiekuXIV wiek XV wiek XVI wiek Lata 1400-1409 Lata 1410-1419 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] najwyższym organem ustawodawczym w Polsce.
Obecnie Sejm stanowi niższą izbą polskiego parlamentuParlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej. Zasiadają w nim przedstawiciele obywateli danego kraju, wybrani w drodze wyborów parlamentarnych, którzy wybierani są na kadencję trwającą zazwyczaj ok. 3-5 lat....
[click for more].
Składa się on z 460 posłów, wybieranych w wyborach powszechnych, równych,
bezpośrednich i proporcjonalnych, w głosowaniu tajnym. Kadencje Sejmu są 4-letnie. Zaczynają się w dniu pierwszego posiedzenia
nowowybranego Sejmu i trwają do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Sejmu następnej kadencji.
Budynek Sejmu i inne gmachy parlamentu usytuowane są nad skarpą wiślaną w rejonie ulic Wiejskiej, Górnośląskiej i Maszyńskiego
w Warszawie Warszawa jest miastem w centralnej Polsce, od 1596 stolicą Polski, a także ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. W Warszawie mieści się siedziba parlamentu, prezydenta i władz centralnych. Warszawa jest największym miastem Polski....
[click for more]. Najważniejszymi pomieszczeniami w Sejmie są Sala Posiedzeń
i Sala KolumnowaSala Kolumnowa — druga co do wielkości sala w Sejmie (600 m2). Po przywróceniu Senatu w 1989 roku, Sala Kolumnowa do maja 1991 była miejscem jego posiedzeń. Obecnie wykorzystywana jest m.in. na posiedzeniach sejmowej komisji śledczej....
[click for more].
Obecny Sejm obraduje ciągle, jego obrady są jawne (m.in. transmitowane przez Radio Parlament i TVP 3TVP 3 (Regionalna Trójka, Program Trzeci Telewizji Polskiej) - sieć 16 oddziałów terenowych Telewizji Polskiej. Stacja obecnie ma profil informacyjno-dokumentalny, nadaje także transmisje sportowe. Przez większość dnia wszystkie oddziały lokalne nadają wspólny program, kilka razy dziennie każdy oddział nadaje własne audycje, poświęcone regionalnym informacjom i publicystyce....
[click for more]).
Historia Sejmu
Nazwa "Sejm" oznacza w języku staropolskim zjazd ludności. Ukształtowanie Sejmu poprzedzały zjazdy dzielnicowe i
prowincjonalne.
Historia Sejmu sięga 1493 roku kiedy król zwołał tzn. Sejm WalnySejm walny to nazwa parlamentu w dawnej Polsce, istniejącego w okresie od XV do XVIII wieku. W tym czasie znacząco zmieniał się jego skład i charakter. Sejm walny powstał na początku XV wieku, gdy na ogólnopolskie zjady urzędnicze zaczęła przybywać szlachta i przedstawiciele miast. I tak w skład sejmu wchodzili członkowie Rady królewskiej (odgrywający największą rolę), niżsi urzędnicy ziemscy (pełniący rolę nieformalnych reprezentantów swych ziem) oraz szlachta przybywająca na sejm...
[click for more] (Wielki) czyli zjazd ogólnokrajowy. W okresie Rzeczypospolitej szlacheckiej Sejm był przedstawicielem
wyłącznie stanu szlacheckiego. Był on jednym z najważniejszych przywilejów szlacheckich, co miało swój wyraz w konstytucji
Nihil novi z 1505...
[click for more] roku, w której
zapisano, że król nie może stanowić żadnych praw bez zgody posłów i senatorów.
Trzy stany reprezentowane w Sejmie to: posłowie, senatorowie i król. Początkowo prawo głosu mieli na nich król i senatorowie,
szlachta jedynie przysłuchiwała się obradom i wyrażała aprobatę lub sprzeciw. Ustawy wówczas nazywano konstytucjami.
W kompetencjach Sejmu było: uchwalanie konstytucji (ustaw) w sprawach wydatków i dochodów państwa, wielkości podatków,
liczebności wojska oraz podejmowanie decyzji o wojnie, przymierzach politycznych i sojuszach wojskowych. Sejm był zwoływany przez
króla, a w okresie bezkrólewia (interregnum) przez prymasaPrymas (łac. primas, od primus - pierwszy) tytuł arcybiskupów katolickich związany z niektórymi stolicami biskupimi i ich historyczną rolą. Określani dziś jako "pierwsi między równymi" nie posiadają szczególnej władzy, pełniąc najczęściej funkcje reprezentacyjne....
[click for more].
Sejmy były:
- zwyczajne, które zbierały się co 2 lata na okres 6 tygodni;
- nadzwyczajne, które mogły być zwołane w dowolnym terminie na okres 2 tygodni.
Odbywały się początkowo w Piotrkowie, a od unii polsko-litewskiej (1569) w Warszawie na przemian (co trzeci raz) z GrodnemGrodno (białoruski: Гародня) - miasto na Białorusi, nad Niemnem, w pobliżu granicy z Polską. 317 000 mieszkańców (2005). ...
[click for more].
W XVII wiekuXVI wiek XVII wiek XVIII wiek Lata 1600-1609 Lata 1610-1619 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] Rzeczpospolita przeżywała kryzys. Jednym z jego objawów, choć na
pewno nie główną przyczyną, było częste zrywanie sejmu za pomocą liberum
vetoLiberum veto (łac. "wolne nie pozwalam"), zasada ustrojowa Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dająca prawo każdemu z posłów na Sejm do zerwania obrad i unieważnienia podjętych uchwał....
[click for more].
Próby naprawy kryzysu podjął się Sejm WielkiSejm Czteroletni (także Sejm Wielki) - Sejm zwołany w 1788 w Warszawie, mający na celu, w zamyśle organizatorów, przywrócenie pełnej suwerenności i przyśpieszenie rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej....
[click for more] z 1791...
[click for more] roku, który uchwalił Konstytucję 3 Maja. Próba
nie powiodła się, a wręcz przeciwnie - zakończyła się ostatecznym upadkiem Rzeczypospolitej.
W XIX wiekuXVIII wiek XIX wiek XX wiek Lata 1800-1809 Lata 1810-1819 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] pewną rolę odegrały Sejmy Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego oraz Sejm Krajowy w Galicji.
W okresie międzywojennym po
odzyskaniu niepodległości przez Polskę zwołano jednoizbowy Sejm
Ustawodawczy, którego zadaniem było uchwalenie tzw. Małej Konstytucji, która wprowadziła ustrój republikański i system rządów parlamentarnych.
Konstytucja marcowaKonstytucja marcowa 1921 // Ustrój RP w świetle konstytucji marcowej Od 17 marca 1921 roku państwo polskie nosiło nazwę Rzeczpospolitej Polskiej, którą po II wojnie światowej nazywano drugą Rzeczpospolitą, dla odróżnienia od Pierwszej - szlacheckiej....
[click for more] z 1921...
[click for more] roku umocniła rolę Sejmu czyniąc z niego (obok Senatu) centralny organ w państwie (tzw. sejmokracja).
Po zamachu majowymPrzewrót majowy (zamach majowy) - zamach stanu dokonany przez Józefa Piłsudskiego 12 maja - 14 maja 1926 r. ...
[click for more] i zmianach w konstytucji kwietniowej rola parlamentu zmalała i został on oddany w zwierzchnictwo
Prezydenta.
Po drugiej wojnie światowej - parlament jednoizbowy, o
roli fasadowej wobec rządzącej PZPR.
W czerwcu 1989...
[click for more] odbyły się wybory do dwuizbowego Sejmu kontraktowego. Porozumienia Okrągłego Stołu zapewniły automatycznie większość kandydatom PZPR i jej koalicjantom (tylko wybory do Senatu nie miały tych ograniczeń). Następne wybory w latach 1991...
[click for more] i 1993 przeprowadzono już na podstawie demokratycznych
ordynacjiOrdynacja wyborcza to zbiór przepisów regulujących sposób przeprowadzenia wyborów, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu liczenia głosów, co ma szczególne znaczenie w wyborach parlamentarnych. Dwa najważniejsze rodzaje ordynacji to ordynacja większościowa i ordynacja proporcjonalna. Pierwsza wywodzi się z tradycji Wielkiej Brytanii i przyjęta jest m.in. we wszystkich krajach anglosaskich (w sumie najwięcej krajów świata). Jej zwolennikami byli John Locke i J. J. Rousseau. Pierwsza odmiana ...
[click for more]. Zgodnie z art. 95 Konstytucji, Sejm i Senat są
organami państwa w zakresie władzy ustawodawczej.
Organy Sejmu
Funkcje Sejmu
- ustrojodawcza - ustanawianie ustroju państwa
- ustawodawcza - stanowienie prawa Definicje prawa Prawo ze względu na wielość opinii jest pojęciem wyjątkowo trudnym do zdefiniowania. Dla potrzeb encyklopedii przedstawiamy kilka głównych koncepcji pojęcia prawa. W spojrzeniu pozytywistycznym prawo jawi się jako zespół norm prawnych regulujących stosunki społeczne. Koncepcje prawno naturalne podkreślają służebną rolę prawa stanowionego przez państwo w stosunku do prawa naturalnego....
[click for more] przez uchwalanie ustawUstawa to akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe....
[click for more] oraz ogłaszanie uchwał
- kreacyjna - powoływanie na stanowiska i zatwierdzanie składu rządu
- wybór członków Trybunału Konstytucyjnego
- wybór członków Trybunału Stanu
- wybór członków Krajowej Rady Sądownictwa
- wybór części członków Krajowej Rady Radiofonii i TelewizjiKrajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT) to organ państwowy powołany przez ustawę o radiofonii i telewizji, uchwaloną przez Sejm RP 29 grudnia 1992 roku. Pozycję ustrojową Krajowej Rady określają również przepisy Konstytucji RP z 1997 roku. W skład Rady wchodzi 9 członków wybieranych przez: Sejm - 4 członków, Senat - 2, Prezydenta RP - 3. Kadencja trwa 6 lat, co dwa lata zmienia sie 1/3 składu Rady....
[click for more]
- za zgodą Senatu powołuje prezesa NIK
- powołuje i odwołuje prezesa NBPNarodowy Bank Polski (NBP) - polski bank centralny. Głównymi celami jego działalności jest dbałość o złotego oraz czuwanie nad stabilnością polskiego systemu finansowego. // ...
[click for more]
- powołuje i odwołuje pierwszego prezesa Sądu
Najwyższego
- Sejm w szczególnym wypadku może sam powołać rząd, taka możliwość pojawia się jeśli
zostało uchwalone wotum nieufności dla rządu
- kontrolna
- wotum nieufności wobec rządu lub konkretnego ministra Minister to urzędnik, który jest członkiem rządu i kieruje ministerstwem. Słowo minister pochodzi od łac. minister - sługa, pomocnik. Minister jest naczelnym organem administracji państwowej. Kieruje wyodrębnionym działem lub działami administracji rządowej (dawniej mówiono o tzw. resorcie) lub jest tzw. ministrem bez teki. Wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarzy stanu i podsekretarzy stanu, oraz specjalnego urzędu: ministerstwa. Wchodzi też w skład Rady Ministrów....
[click for more]
- absolutorium budżetowe
- zapytania i interpelacje skierowane do członków rządu,
prezesa NIK lub NBP (osoby, do których skierowane są zapytania i interpelacje mają 21 dni na odpowiedź)
Uprawnienia Sejmu
Zobacz też: Senat (polski), Sejmy rozbiorowe, Sala Posiedzeń w
Sejmie, Sala Kolumnowa w Sejmie.
Zewnętrzne linki: