Rzeczpospolita Obojga Narodów

Herb Rzeczypospolitej

Herb Rzeczypospolitej z czasów Powstania Styczniowego odwołujący się do tradycji Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Rozmieszczenie Rzeczypospolitej w Europie

Mapa

Powierzchnia: około 1 mln km²

Ludność: około 11 mln

Stolica: Kraków (za czasów panowania Zygmunta III WazyZygmunt III Waza (ur. 20 czerwca 1566 w Sundermanii, zm. 19 kwietnia 1632 w Warszawie) - król Polski (od 1587) i Szwecji (1592-1599), syn króla szwedzkiego Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki (córki Zygmunta I Starego).... [click for more] przeniesiona do Warszawy)

Największe miasto: Gdańsk, poźniej Warszawa

Ustrój: demokracja szlacheckaDemokracja szlachecka - system rządów szlachty w państwie, oparty na równości praw politycznych wszystkich członków tego stanu. Jej główne cechy to: wolna elekcja sejmy i sejmiki szlacheckie senat przywileje szlacheckie Ustrój ten jest w pewnym stopniu liberalny (oczywiście wobec szlachty, ewentualnie mieszczan).... [click for more]

Rzeczpospolita Obojga Narodów - państwo federacyjne złożone z Korony PolskiejKorona Polska (łac. Corona Regni Poloniae) - termin (Corona Regni)powstały w XII wieku w Anglii, w XIII wieku obecny na Węgrzech i stąd w połowie XIV wieku przeniesiony do Polski. Termin Korona Królestwa Polskiego należy rozpatrywać jednocześnie w dwu ujęciach. Po pierwsze - geograficznym - to znaczy jako tereny państwa polskiego, co zostało przedstawione niżej. Po drugie w ujęciu prawno-ustrojowym. Otóż o ile w monarchii patrymonialnej państwo było uważane za własność panującego (ła...
[click for more] i Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1569-1795 na mocy Unii Lubelskiej.

I Rzeczpospolita

I Rzeczpospolita to stosowana od XX wieku nazwa państwa polskiegoPolska - państwo położone w środkowej części Europy nad Morzem Bałtyckim, należące do Unii Europejskiej oraz NATO. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją....
[click for more] z okresu od połowy XVXIV wiek XV wiek XVI wiek Lata 1400-1409 Lata 1410-1419 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90....
[click for more] wieku, czyli od ukształtowania się ustroju tzw. demokracji szlacheckiej do III rozbioru w 1795 roku. Za początek demokracji szlacheckiej najczęściej przyjmuje się rok 1454...
[click for more], w którym na mocy przywilejów nieszawskich szerokie kompetencje zdobyły sejmiki szlacheckieSejmik ziemski w dawnej Polsce, był to zjazd całej szlachty z terenu danej ziemi. Wywodził się ze zjadu urzędników ziemi, na który zaczęła przybywać szlachta. Obradom sejmiku przewodniczył Starosta (w Wielkopolsce), Wojewoda (w Małopolsce) lub najwyższy godnością urzędnik ziemski. Sejmik uchwalał lokalne podatki i tworzył sąd sejmikowy....
[click for more].

Władcy

• Zygmunt August
• Henryk Walezy
• Stefan BatoryStefan Batory (węg. Báthory István, ur. 27 września 1533, zm. 12 grudnia 1586) - książę siedmiogrodzki (od 1571), król Polski (od 1576), po ślubie (w tym samym roku) z Anną Jagiellonką, córką Zygmunta I Starego....
  [click for more]
• Zygmunt III Waza
• Władysław IV Waza
• Jan Kazimierz Waza
• Michał Korybut Wiśniowiecki
• Jan III SobieskiJan III Sobieski, herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku pod Lwowem, zm. 17 czerwca 1696 w Warszawie) – król Polski od 1674. Od 1656 chorąży koronny, od 1665 marszałek wielki, od 1666 hetman polny koronny, a od 1668 hetman wielki koronny....
  [click for more]
• August II Mocny
• Stanisław Leszczyński
• August III Sas
• Stanisław August Poniatowski

Krainy Rzeczypospolitej Obojga Narodów

• Pomorze Gdańskie
  • Kaszuby
• Warmia
• Prusy (lenno)
  • Kraj Kłajpedzki
• Wielkopolska
• MazowszeMazowsze - kraina historyczna i region geograficzny położony w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce....
  [click for more]
• Małopolska
  • PodhalePodhale - kraina historyczno-etnograficzna u północnego podnóża Tatr, w górnym dorzeczu Dunajca, od Czorsztyna aż do Tatr. Najważniejsze miejscowości: Zakopane, Nowy Targ, Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska, Poronin i inne, a po północnej stronie Gorców - Rabka-Zdrój. Południową część Podhala nazywa się czasem "Skalnym Podhalem" - obejmuje ono obszar od Brzegów i Bukowiny po Zakopane, Kościelisko i Witów....
    [click for more]
• Kujawy...
  [click for more]
• PodlasiePodlasie - historyczna kraina Polski leżąca na Nizinie Podlaskiej po obu brzegach środkowego Bugu, zamieszkała przez Podlasian. We wczesnym średniowieczu - teren osadnictwa wschodniosłowiańskiego, a później także zachodniosłowiańskiego. W XI w. Podlasie weszło w skład Rusi Kijowskiej, a następnie Księstwa Wołyńskiego. Od XIII do XV w. teren sporny między Mazowszem a Litwą. Po podpisaniu unii lubelskiej w 1569, jako województwo podlaskie, znalazło się w składzie Korony. W okresie rozb...
  [click for more]
• Auksztota
• Dzukija
• Suwalszczyzna
• Żmudź
• Wołyń
• Ruś Halicka
• Ruś Włodzimierska

Województwa

• województwo poznańskie
• województwo kaliskie
• województwo gnieźnieńskie
• województwo sieradzkie
• województwo łęczyckie
• województwo brzesko-kujawskie
• województwo inowrocławskie
• województwo chełmińskie
• województwo malborskie
• województwo pomorskie
• Księstwo Warmińskie
• Księstwo Pruskie
• województwo płockie
• województwo rawskie
• województwo mazowieckie
• województwo krakowskie
• województwo sandomierskie
• województwo lubelskie
• województwo podlaskie
• województwo ruskie
• województwo bełzkie
• województwo wołyńskie
• województwo podolskie
• województwo bracławskie
• województwo kijowskie
• województwo czernichowskie

• województwo wileńskie
• województwo trockie
• województwo nowogrodzkie
• województwo brzesko-litewskie
• województwo mińskie
• województwo mścisławskie
• województwo smoleńskie
• województwo witebskie
• województwo połockie
• księstwo żmudzkie

• województwo wedeńskie
• województwo dorpackie
• województwo parnawskie
• województwo inflanckie
• księstwo Kurlandii i Semigalii

Sąsiadujące państwa

Poniższa lista zawiera sąsiadujące państwa przy utworzeniu Rzeczypospolitej. Z czasem następowały zmiany.

• Księstwo Zachodniopomorskie
• Brandenburgia
• CzechyCzechy (Republika Czeska, po czesku Česko; Česká republika (ČR), łac. Bohemia, Tzechia, Czechia) - państwo w środkowej Europie. Graniczy od zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, od wschodu ze Słowacją i od północy z Polską. Od 1918 do 1993 wchodziło w skład Czechosłowacji....
  [click for more]
• Turcja
• Rosja
• Szwecja

Konstytucje Rzeczypospolitej

Konstytucja 3 Maja (3 maj 1791 r.), była drugą konstytucją na świecie (po konstytucji USA) i pierwszą w Europie. Na jej mocy kraj stał się bardziej liberalny (władzę podzielono na wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą), lepiej traktował chłopów (byli pod opieką państwa i bez ograniczeń mogli przeprowadzić się do miaata), zrównał mieszczan ze szlachtą i zniósł liberum veto (zrywanie sejmów).

Zobacz w Wikiźródłach tekst Konstytucji 3 Maja

Poeci i pisarze

• Jan KochanowskiJan Kochanowski, herbu Korwin (urodzony w roku 1530 w Sycynie koło Radomia, zmarł w roku 1584 w Lublinie), wybitny poeta staropolski....
  [click for more]
• Ignacy Krasicki
• Hugo Kołłątaj
• Wojciech Bogusławski
• Franciszek Bohomolec
• Franciszek Salezy Jezierski...
  [click for more]
• Franciszek Karpiński
• Franciszek Dionizy Kniaźnin
• Stanisław Konarski
• Adam Naruszewicz
• Julian Ursyn NiemcewiczJulian Ursyn Niemcewicz (urodzony 6 lutego 1757 w Skokach koło Brześcia Litewskiego - zmarł 21 maja 1841 w Paryżu), polski dramaturg, powieściopisarz, poeta i pamiętnikarz....
  [click for more]
• Stanisław Staszic
• Stanisław Trembecki
• Franciszek Zabłocki

Granice kraju podczas rozbiorów

Zobacz też:

• I RzeczpospolitaI Rzeczpospolita - nazwa państwa polskiego stosowana dla okresu od połowy XV wieku, czyli od ukształtowania się ustroju tzw. demokracji szlacheckiej do III rozbioru w 1795 roku....
  [click for more], Polska Jagiellonów, przywileje szlacheckie, sejmSejm to nazwa parlamentu lub jedna z jego izb w niektórych krajach. Zobacz: Sejm w I Rzeczpospolitej, Sejm w Polsce, Sejm na Litwie (Seimas), Sejm na Łotwie (Saeima). Zobacz też: Sejm walny, Sejm Czteroletni, Sejm kontraktowy...
  [click for more], Polska okresu wolnej elekcji, Senat I Rzeczypospolitej , Urzędy I Rzeczypospolitej

To jest tylko zalążek artykułu. Jeśli możesz, rozbuduj go.