Rumunia (România) – państwo położone we wschodniej Europie Południowej nad Morzem CzarnymMorze Czarne (w starożytności : Pontus Euxinus co znaczy Morze Gościnne) jest morzem śródlądowym Oceanu Atlantyckiego rozciągającym się pomiędzy Azją mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie , Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie.... [click for more].
România
|
|
| Dewiza: brak |
 |
| Język urzędowy |
rumuński |
| Stolica |
BukaresztBukareszt (rum. Bucureşti) - stolica i główny ośrodek polityczny, przemysłowy i kulturalny Rumunii. Miasto leży w południowej częsci Rumunii, w Wołoszczyźnie. ... [click for more] |
| Ustrój polityczny |
demokracja parlamentarna |
Głowa państwa
|
prezydent
Traian Băsescu |
Szef rządu
|
premier... [click for more]
Calin Popescu-TariceanuCălin Constantin Anton Popescu-Tăriceanu (ur. 14 stycznia 1952), polityk rumuński, od grudnia 2004 premier Rumunii. Studiował matematykę i informatykę w Instytucie Technicznym w Bukareszcie. W latach 1996-1997 był ministrem przemysłu i handlu w rządzie Victora Ciorbei. Od 1996 członek izby deputowanych z Bukaresztu, działacz Narodowej Partii Liberalnej; był m.in. zastępcą przewodniczącego klubu parlamentarnego partii. Od 2004 przewodniczący partii, jest także zastępcą przewodniczącego Eu... [click for more] |
Powierzchnia
- całkowita
- wód śródląd. |
78.
238 391 km²
3,0% |
Liczba ludności
- ogółem (2003)
- gęstość zalud. |
49.
22 271 839
93,4/km² |
| Niepodległość |
od Imperium Osmańskiego
9 maja 1877... [click for more] |
| Waluta |
LejLej - waluta Rumunii, dzieli się na 100 bani. Kod walutowy wg ISO 4217: RON. 1 lipca 2005 leja (ROL) zdenominowano w proporcjach 10.000 : 1 (obcięto 4 zera). Nowa waluta posiada kod ISO 4217 RON. Zarówno nowe, jak i stare leje będą w obiegu do końca 2006 r.... [click for more] (RON) |
| Strefa czasowa |
UTC +2 |
| Hymn państwowy |
Deşteaptă-te, Române! |
| Domena internetowa |
.ro |
| Kod samochodowy |
RO |
| Kod telefoniczny |
+40 |
|

|
Ustrój polityczny
Rumunia jest demokracją o systemieSystem (gr. σύστημα (systema) - rzecz złożona)– jest to paradygmat naukowy, oznaczający strukturę, składającą się z powiązanych elementów (L. von Bertalanffy).... [click for more] parlamentarno-gabinetowym. Władza ustawodawcza koncentruje się w dwuizbowym parlamencie: Izbie Deputowanych (Camera Deputaţilor) liczącej 343 członków oraz Senacie (Senate) ze 143 deputowanymi. Obie izby wybierane są co 4 lata w wyborach tajnych, równych bezpośrednich i proporcjonalnych. Wg konstytucji w parlamencie mają zagwarantowane miejsce przedstawiciele mniejszości narodowych (m.in. Polacy). Wynika to z faktu, iż przez szereg lat prawa innych narodowości w Rumunii były łamane, stąd chęć państwa do zagwarantowania im autentycznego uprawnienia w życiu społecznym i politycznym.
Na czele władzy wykonawczej stoi prezydentPrezydent (od łac. praesidens, zasiadający na czele) to najwyższy urząd w państwie będącym republiką, np. w Polsce lub USA.... [click for more] wybierany co 5 lat (do 2004... [click for more] roku co cztery), będący najwyższym reprezentantem państwa, mianującym ambasadorów, szefem armii - nie sprawuje on jednak rzeczywistej władzy, która koncentruje się w rękach szefa rządu. Obecnie władza w Rumunii znajduje się w rękach postkomunistycznej Partii Socjaldemokratycznej wraz z mniejszością węgierską. Szefem rządu jest Adrian NastaseAdrian Năstase (ur. 22 czerwca 1950 w Bukareszcie), polityk rumuński. Prawnik, specjalista prawa międzynarodowego, absolwent Wydziału Prawa oraz Wydziału Historii i Filozofii Uniwersytetu w Bukareszcie. Od 1990 deputowany do parlamentu, 1990 - 1992 był ministrem spraw zagranicznych; w latach 1992-1996 przewodniczący izby deputowanych, 1996-2000 wiceprzewodniczący i szef socjaldemokratycznej opozycji parlamentarnej.... [click for more], funkcję prezydenta sprawuje Ion Iliescu. Obaj wywodzą się z partii postkomunistycznej, która ma wciąż wyraźne problemy z przystosowaniem się do demokracji. Znacząca jest też rola w polityce Partii Wielkiej Rumunii (Partidul România Mare) z Vadimem Tudorem na czele. Reprezentuje on skrajnie nacjonalistyczne poglądy. Na prawicy znajdują się zaś Narodowa Partia Liberalna, która wykształciła się z dawnej Konwencji Demokratycznej prezydenta Emila Constantinescu.
Geografia
- Najwyższy punkt: Moldoveanu 2544 m n.p.m.N.p.m. - skrót terminu "nad poziomem morza", używanego przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Określa punkt odniesienia, którym jest średni poziom morza. Biorąc pod uwagę, że kula ziemska nie stanowi idealnej figury geometrycznej - kuli - oraz to, że średnie poziomy poszczególnych mórz i oceanów są różne, problemem staje się, co uznamy za poziom morza (zobacz więcej w artykule poziom morza)....
[click for more]
- Najniższy punkt: Morze Czarne 0 m
Granice
Całkowita granica lądowa: 2 508,00 km
Długość wybrzeża: 225,00 km
- Długość granic z sąsiadującymi państwami:
- Bułgaria 608 km
- Mołdawia 450 km
- Serbia...
[click for more] 476 km
- UkrainaUkraina (ukr. Україна) jest państwem położonym w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od wschodu zaś z Rosją. Ukraina uzyskała niepodległość w 1991 po rozpadzie ZSRR....
[click for more] 431 km
- Węgry 443 km
Ważniejsze miasta i ich ludność (szacunek na 2005)
- Arad 169 tys.
- BacauBacău, miasto we wschodniej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Bacau, nad Bystrzycą, w pobliżu jej ujścia do Seretu. 171 tysięcy mieszkaców ( 2004 )....
[click for more] (Bacău) 171 tys.
- Braiła (Brăila) 214 tys.
- Braszów (Braşov) 276 tys.
- Bukareszt (Bucureşti) 1,88 mln
- Kluż (Cluj-Napoca) 317 tys.
- KonstancaKonstanca (Constanţa) to największy port handlowy Rumunii, leżący nad Morzem Czarnym, a także stolica okręgu administracyjnego Kostanca. Powierzchnia: 1.121,66 km², populacja: 343 tys. mieszkanców (w 2002). Znana już od VI w. p.n.e. jako Tomis lub Constantina, gdzie spędził ostatnie 8 lat życia na wygnaniu i umarł Owidiusz. W granicach Rumunii od 1878 roku, wcześniej pod panowaniem Turcji (od XIV wieku), Bułgarii i Bizancjum....
[click for more] (Constanţa) 303 tys.
- KrajovaCraiova (także: Krajowa, lub Krajova) - miasto w Rumunii (Wołoszczyzna), stolica i największy ośrodek okręgu Dolj, leży na lewym brzegu rzeki Jiu. Liczy około 303 000 mieszkańców (dane z 2002) i jest szóstym co do wielkości miastem Rumunii....
[click for more] (Craiova) 304 tys.
- Gałacz (Galaţi) 294 tys.
- JassyJassy, Iaşi - miasto w północno-wschodniej Rumunii (Mołdawia), nad rzeką Bahlui (dorzecze Prutu); ośrodek administracyjny okręgu Jassy; 338 tys. mieszkańców (1993)....
[click for more] (Iaşi) 318 tys.
- OradeaOradea, (węg. Nagyvárad, niem. Großwardein), miasto w Rumunii w okręgu Bihor (Siedmiogrodzie)....
[click for more] 204 tys.
- Pitesti (Piteşti) 168 tys.
- PloesztiPloeszti (rum. Ploieşti), do 1960 Ploeşti, miasto w południowej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Prahova, na północnym krańcu Niziny Wołoskiej. 252 tys. mieszkańców (1992)....
[click for more] (Ploieşti) 229 tys.
- Sybin (Sibiu) 152 tys.
- Timisoara (Timişoara) 315 tys.
Podział administracyjny
Zobacz więcej: Okręgi w Rumunii
Rumunia dzieli się na 41 okręgów (rum. judeţ, l.mn. judeţe) oraz jedno miasto wydzielone (rum. municipiu) - Bukareszt.
Rumuńskie krainy historyczne
Poza oficjalnym podziałem administracyjnym Rumunii na okręgi, tradycyjnie wydziela się także krainy historyczne. Nie przewiduje się nadania im w przyszłości jakichś form autonomii, samodzielności, itp., choć istnieją plany decentralizacji kraju i nowego podziału, tym razem na regiony. Los tych planów jest jednak niepewny w związku z niewielkim poparciem, jakie okazuje im społeczeństwo.
Rumuńskie krainy historyczne:
- Wołoszczyzna
- Siedmiogród (TransylwaniaSiedmiogród, zwany także Transylwanią (węg. Erdély, niem. Siebenburg), to kraina historyczna położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej w centralnej Rumunii. Jego wschodnią i południową granicę stanowią Karpaty, zachodnią – w przybliżeniu – Góry Bihorskie, zaś północną – pasmo Gór Rodniańskich....
[click for more])
- Mołdawia
- BesarabiaBesarabia - kraina historyczna położona między Dniestrem a Prutem, będąca obecnie częścią Mołdawii i Ukrainy. W średniowieczu Besarabia stanowiła część Rusi Kijowskiej, a później innych księstw ruskich. Od XIV wieku należała do Hospodarstwa Mołdawii, głównym ośrodkiem gospodarczym było miasto Kiszyniów. Nazwę Besarabia nadano prowincji na cześć hospodara Besaraba I. Na przełomie XV i XVI wieku wraz z całą Mołdawią poddano ją zwierzchnictwu Turcji. W 1812 roku zajęta przez ...
[click for more]
- BanatBanat jest to kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona między Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi. Kraina ta leży obecnie na terenie 3 państw : Rumunii (18,7 tys. km²) Serbii i Czarnogóry (9 tys. km²) Węgier (300 km²) Wschodnią część Banatu zajmują urodzajne tereny rolnicze, a część zachodnią Góry Banackie ze złożami węgla brunatnego, rud żelaza, oraz rud miedzi. W starożytności Banat wchodził w skład Dacji. Początkowo pod panowa...
[click for more]
- Dobrudża
- Bukowina południowa
Podział administracyjny Rumunii i krainy historyczne: Wołoszczyzna (kolor niebieski), Mołdawia (kolor czerwony), Dobrudża (kolor żółty), Siedmiogród i Banat (kolor zielony)
Historia Rumunii
Czasy przedpaństwowe
W 106 roku n.e.n.e., czyli naszej ery - skrót stosowany w języku polskim, oznaczający datę (lata) od początku ery chrześcijańskiej, której początek wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa (zgodnie z kalendarzem gregoriańskim). Odpowiada łacińskiemu skrótowi A.D. lub AD (Anno Domini - Roku Pańskiego) i angielskiemu C.E. (Common Era).... [click for more] ziemie obecnej Rumunii zamieszkane w większości przez DakówDakowie, zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami, to starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa węgierskiego i rumuńskiego, znany już starożytnym Grekom od VI w. p.n.e. Pierwszym greckim autorem, który wymienił Getów był Hekatajos z Miletu, a jego informacje w całej rozciągłości potwierdził w swoich "Dziejach" Herodot w drugiej poł. V w. p.n.e. Jak wynika z badań archeologicznych Dakowie (lub też ich bez... [click for more] włączono w obręb Imperium RzymskiegoCesarstwo rzymskie narodziło się w roku 27 p.n.e., kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł august (boski). Potwierdzało to pozycję Oktawiana, jako najważniejszego człowieka w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej.... [click for more]. W przeciągu stuleci uległy one daleko idącej romanizacji. W wyniku działalności Cyryla i Metodego Święty Cyryl (właściwie Konstantyn) (około 826 - 14 lutego 869) i Święty Metody (właściwie Michał) (około 825 - 6 kwietnia 885) byli braćmi, którzy pochodzili z Salonik (po słowiańsku Sołuń, stąd "bracia sołuńscy"). Ci greccy misjonarze, prowadzili w IX wieku misje chrystianizacyjne na ziemiach zamieszkałych przez Słowian.... [click for more] Rumuni przejęli prawosławną wersję chrześcijaństwa. Pierwsze zalążki państwowości na terenie Rumunii powstały ok. IXVIII wiek IX wiek X wiek Lata 801-809 Lata 810-819 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90.... [click for more] i X wiekuIX wiek X wiek XI wiek Lata 901-909 Lata 910-919 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90.... [click for more]. Ziemie Transylwanii z kolei zostały przyłączone do węgierskego królestwa Św. Stefana. Węgrzy sprowadzili tam niemieckich osadników z rejonu Nadrenii w celu zabezpieczenia granicy oraz zapewnienia krajowi cywilizacyjnego rozwoju. W 1541... [click for more] w wyniku rozbioru Węgier, Siedmiogród został niezależnym królestwem pod zwierzchnictwem Turków. To stąd wywodzi się polski król Stefan BatoryStefan Batory (węg. Báthory István, ur. 27 września 1533, zm. 12 grudnia 1586) - książę siedmiogrodzki (od 1571), król Polski (od 1576), po ślubie (w tym samym roku) z Anną Jagiellonką, córką Zygmunta I Starego.... [click for more]. W latach 1668-1918 Transylwania wróciła do Węgier jako jedna z części imperium HabsburgówHabsburgowie - dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od zamku Habsburg (Habichtsburg - Jastrzębi Gród) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Jej przedstawiciele panowali m. in. w krajach niemieckich, cesarstwie, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Hab... [click for more] (od 1867... [click for more] podległym Zalitawii... [click for more]). W XIV wieku w KarpatachKarpaty - łańcuch górski w środkowej Europie, ciągnący się łukiem przez terytoria Czech, Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii. Jeden z największych systemów górskich Europy. Osiąga wysokość 2655 m n.p.m.... [click for more] powstały księstwa wołoskie i mołdawskie, które w XV wiekuXIV wiek XV wiek XVI wiek Lata 1400-1409 Lata 1410-1419 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90.... [click for more] dostały się pod władzę osmańską, mogąc jednak zachować wiarę prawosławną. W 1859... [click for more] Alexandru Ioan Cuza został wybrany księciem wołoskim, od 1862 również mołdawskim, co doprowadziło do unii obu prowincji. W 1864... [click for more] przeprowadził on niekorzystną dla warstw posiadających reformę agrarną, co było przyczyną buntu i wygnania księcia 22 lutego 1867. Nowym władcą został ks. Karol Hohenzollern-Sigmaringen.
Powstanie Rumunii
Rumunia powstała w wyniku wojny rosyjsko-tureckiej 1877-1878 i w 1881... [click for more] została ogłoszona królestwem. Pozostawała w bliskich związkach z RosjąFederacja Rosyjska ( оссийская Федерация, Rossijskaja Federacija), lub Rosja ( оссия, Rossija), państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie, jej powierzchnia jest prawie dwa razy większa od Stanów Zjednoczonych czy Chin. Pod względem liczby ludności jednak zajmuje dopiero 7. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie)... [click for more], decydując się jednak na zamianę cyrylicyCyrylica to pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, części południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian - św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety - głagolica (pismo stworzone prawdopodobnie na bazie tzw. małego alfabetu greckiego - minuskuły i alfabetów wschodnich - syryj... [click for more] na alfabet łaciński. Z powodu tego przymierza stanęła w 1916... [click for more] w I wojnie światowej po stronie EntentyEntenta (z franc. entente - porozumienie) to państwa walczące przeciw Państwom Centralnym w czasie I wojny światowej. Państwa ententy nie były związane formalnym sojuszem wojskowym (oprócz Rosji i Francji oraz Wielkiej Brytanii i Japonii) i dopiero w czasie wojny uzgodniły wspólne stanowisko. Z kolei Państwa Centralne cementował sojusz zwany Trójprzymierzem (do 1915 r., kiedy Włochy opuściły sojusz), po przystąpieniu do wojny Turcji i Bułgarii - tzw. Poczwórne Przymierze.... [click for more]. 1 grudnia1 grudnia jest 335. (w latach przestępnych 336.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 30 dni. Święta imieniny: Blanka, Edmund, Eligiusz, Eligia, Godzisław, Gosław, Gosława, Natalia, Natalis, Sobiesław i Sobiesława. Światowy Dzień Walki z AIDS Czad - Festiwal Wolności i Demokracji Portugalia - Święto Odnowienia Niepodległości, Dzień Młodzieży Republika Środkowoafrykańska - Święto Republiki Rumunia - Rocznica Zjednoczenia Siedmiogrodu i Rumunii ... [click for more] 1918 proklamowano powstanie zjednoczonej Rumunii, która przejęła z rąk węgierskich Siedmiogród, Banat oraz Bukowinę... [click for more], co zostało następnie usankcjonowane traktatem w TrianonTraktat w Trianon - podpisane 4 czerwca 1920 r. w pałacu Trianon w Wersalu porozumienie określające sytuację państwa węgierskiego powstałego w miejsce Królestwa Węgier - części dualistycznej monarchii austro-węgierskiej po I wojnie światowej.... [click for more]. Ponadto, korzystając z porewolucyjnego chaosu, Rumunia zajęła rosyjską (ale zamieszkaną przez Rumunów) Besarabię. Z tego też powodu nie nawiązała stosunków dyplomatycznych z ZSRR. W okresie międzywojennym Rumunię łączył antyradziecki sojusz wojskowy z Polską. Ze względów kulturowych Rumunia pozostawała też w bliskich związkach z Francją. Działała także w tzw. małej entencie wraz z Czechosłowacją i Jugosławią. W 1934... [click for more] przyłączyła się do tzw. ententy bałkańskiej.
W 1939... [click for more] związana z Polską sojuszem wojskowym Rumunia, mimo nacisków Niemiec, wyraziła zgodę na przejście przez jej terytorium polskich oficerów oraz rządu polskiego do Jugosławii. Wkrótce ZSRR (w zgodzie z paktem Ribbentrop-Mołotow) wymusił na Rumunii zrzeczenie się Bukowiny i Besarabii. Podobnie próbowali postąpić Węgrzy, jednak Niemcy nie zgodzili się na oddanie im całego Siedmiogrodu. Nastąpił tzw. II arbitraż wiedeński (wyjaśnić). W 1940 z inspiracji Niemiec w Rumunii doszedł do władzy faszystowskiFaszyzm (wł. fascismo, od fascio - wiązka, związek) - doktryna polityczna zakadająca omnipotencję państwa, solidaryzm spoleczny oraz podkreślająca niechęć wobec zarówno kapitalizmu jak i komunizmu. Doktryna faszystowska została ogłoszona przez Benito Mussoliniego, który w roku w 1919 założył partię znaną jako Fasci di Combattimento (Związek Bojowników), przekształconą w Narodową Partię Faszystowską (Partito Nazionale Fascista). W wydaniu włoskm faszyzm w założeniu miał być dok... [click for more] przywódca, generał Ion AntonescuIon Antonescu - ur. 15 czerwca 1882, zm. 1 czerwca 1946 r. rumuński polityk, generał. W 1933 r. został szefem sztabu wojsk rumuńskich. Powołany w 1940 r. przez króla Karola II na stanowisko premiera objął 4 września faktyczną władzę dyktatorską, którą sprawował przy pomocy faszystowskiej Żelaznej Gwardii.... [click for more], stojący na czele tzw. Gwardii Św. Michała Archanioła (patrona Rumunii). Król Michał I pozostał na tronie, tracąc jednak realną władzę. Rumunia wzięła udział w wojnie Niemiec z ZSRR, dzięki czemu odzyskała Besarabię i Bukowinę, ustanawiając ponadto swoją strefę okupacyjną sięgającą Bohu (tzw. Transnistria). Okupacja rumuńska na Ukrainie okazała się okrutniejsza od niemieckiej. Żołnierze rumuńscy walczyli m.in. w tzw. kotle stalingradzkimBitwa stalingradzka to jedna z decydujących batalii II wojny światowej, która rozgrywała się w okresie między 22 lipca 1942 a 2 lutego 1943. Celem wojsk niemieckich było zdobycie miasta Stalingrad nad Wołgą (dziś Wołgograd), ważnego ze względu na plany zajęcia Kubania i Kaukazu. W rejonie Stalingradu 23 listopada 1942 Rosjanie zamknęli w kotle 6 Armię Polową generała Friedricha Paulusa, część 4 Armii Pancernej oraz jednostki rumuńskie (łącznie około 260-270 tysięcy żołnierzy, tym... [click for more]. W 1944... [click for more] Antonescu został obalony przez króla Michała I, który przyłączył Rumunię do aliantów i zezwolił Armii CzerwonejArmia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (od 1946 Armia Sowiecka, stosowane również polskie tłumaczenie: Armia Radziecka). Siły zbrojne Związku Radzieckiego. 23 lutego 1918 roku dotychczasowe siły zbrojne Rosji Radzieckiej, zwane Gwardią Czerwoną, na mocy dekretu Rady Komisarzy Ludowych zostały przekształcone w Robotniczo-Chłopską Armię Czerwoną. Początkowo była to formacja ochotnicza, bez stopni i rang, a oficerowie przez krótki okres... [click for more] na przejście przez terytorium kraju w celu dalszej walki z Niemcami.
Okres powojenny
W traktacie paryskim z 1947... [click for more] ustalone zostały współczesne granice Rumunii. Poza Besarabią i Bukowiną włączoną do Rosji straciła ona na rzecz Bułgarii południową Dobrudżę, zachowując jednak zabrany Węgrom Siedmiogród. Wzrastające wpływy sowieckie doprowadziły w 1947 r. do detronizacji Michała I oraz powołania Rumuńskiej Republiki Ludowej z Georghe Georghiu-Dej na czele. W 1965... [click for more] do władzy doszedł Nicolae Ceauşescu (po tajemniczej śmierci w przebywającego w ZSRR G.Geeorghiu-Deja), który niemal natychmiast po dojściu do władzy ogłosił, że w Rumunii socjalizm został już właśnie zbudowany i kraj wchodzi na nowy etap - budowy komunizmu, pod nową nazwą - Socjalistyczna Republika Rumunii. Ten propagandowy zabieg nie spodobał się ani w Moskwie, która zazdrośnie strzegła swych praw do stosowania symboliki i nomenklatury socjalistyczno-komunistycznej. W dodatku w 1968, mimo nacisków ze strony ZSRR, Rumunia nie wzięła udziału w interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji (wkrótce zaś Ceauşescu faktycznie zawiesił udział kraju w strukturach wojskowych Układu), co wpłynęło korzystnie na ogląd Rumunii przez kraje zachodnie. Licząc na to, że kraj ten zmierzać będzie do wyzwolenia się spod kurateli ZSRR w kierunku przynajmniej zbliżonym do tego, którym szedł Tito w sąsiedniej Jugosławii, przyjęto Rumunię do Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Na Rumunię posypał się deszcz kredytów i funduszy pomocowych, część z nich kraj uzyskiwał zresztą jako rekompensatę za emigrujących z Rumunii do Izraela Izrael, Państwo Izrael (hebr. - מדי ת ישראל Medinat Yisrael, arab. دولة اسرائيل - Daulat Isra'il) – państwo położone na Bliskim Wschodzie, w historycznej Palestynie.... [click for more] [Żyd|Żydów]] oraz wyjeżdżających do Niemiec Rumunów pochodzenia niemieckiego. Pojawiły się także inwestycje, np. z bliskiej Rumuniom z racji pokrewieństwa językowego Francji (np. Renault zbudował w 1968 w Colibaşi koło Piteşti fabrykę Dacia Dacia - marka rumuńskich samochodów osobowych produkowanych w zakładach UAP w Pitesti na licencji modelu Renault-R 12.... [click for more]). W miarę upływu czasu, kiedy okazało się, że środki uzyskane na Zachodzie przeznaczane są nie na rzeczywisty rozwój kraju, ale na wzmacnianie reżimu Ceauşescu, na budowę pałaców i innych symboli wielkości dyktatora - Rumunia pogrążała się powoli w kompletnej izolacji. Reżim Ceauşescu był przy tym wyjątkowo okrutny, nawet w porównaniu z tym radzieckim i enerdowskim.
W grudniu 1989 dyktator porównywany przez opozycjonistów do transylwańskiego DraculiDrakula - w oryginale Dracula – wampir, tytułowy bohater książki autorstwa irlandzkiego pisarza Brama Stokera, wydanej w 1897 roku. Jego imię pochodzi od łacińskiego „draco” , co oznacza „smok” (w jęz. rumuńskim drac).... [click for more] został obalony w wyniku krwawej rewolucji i z wyroku samozwańczego marionetkowego sądu wojskowego skleconego naprędce z oficerów, którzy wypowiedzieli lojalność jego reżimowi, po krótkiej "rozprawie" - rozstrzelany wraz z żoną. Do władzy doszli przedstawiciele umiarkowanego skrzydła partii komunistycznej, a w 1996 demokraci. W 2004 Rumunia wstąpiła do NATOOrganizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, mniej poprawnie Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego (ang. North Atlantic Treaty Organisation, NATO, fr. Organisation du Traité de l'Atlantique Nord, OTAN), w skrócie NATO, potocznie Pakt Północnoatlantycki, organizacja polityczno-wojskowa powstała w wyniku podpisania 4 kwietnia 1949 roku Traktatu Północnoatlantyckiego przez 10 krajów europejskich: państw-członków Unii Zachodniej (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania) wraz z pi... [click for more]. W 2005 planowane jest zakończenie negocjacji akcesyjnych Rumunii do Unii Europejskiej. Przyjmuje się, że kraj wstąpi do Wspólnoty w 2007.
Gospodarka
Jest gospodarką przejściową od centralnie planowanej do rynkowej. Od 1991 roku gospodarka Rumunii jest prywatyzowana. W 2005 roku Rumunię nawiedziła powódź, która wyrządziła straty w wysokości około 1 mld EURO. Może to nawet opóźnić jej przystąpienie do Unii Europejskiej. Najważniejszymi gałęziami są górnictwo, hutnictwoHutnictwo - gałąź przemysłu zajmująca się otrzymywaniem metali z rud oraz obróbką plastyczną i cieplną.... [click for more] i przemysł maszynowy. W Rumunii rozwija się turystyka.
Kultura
Nowoczesną literaturę rumuńską pod koniec XIX wieku rozwinął Mihai EminescuMihai Eminescu (ur. 15 stycznia 1850, zm. 15 czerwca 1889) najwybitniejszy rumuński poeta; główny przedstawiciel romantyzmu. Studiował filozofię w Wiedniu. Za swego życia wydał niewiele utworów.... [click for more].
Ludność
Według wyników spisu powszechnego z 2002... [click for more] roku struktura etniczna ludności Rumunii przedstawia się następująco:
- Rumuni - 93,5%
- Węgrzy - 3,6%
- CyganieRomowie, Cyganie (z języka cygańskiego roma = 'człowiek'), to koczowniczy lud zamieszkujący Europę, zachodnią Azję, Afrykę, Amerykę i Australię. Ich praojczyzną są północno-zachodnie Indie, skąd wywędrowali około X w. n.e. przez Persję do Armenii i Azji Mniejszej (XI w.). Stamtąd część wyruszyła przez Bałkany (XIII-XIV w.) do Europy Środkowej (XV w.), pozostali przez Syrię, Afrykę Północną dotarli na Półwysep Iberyjski i dalej do Europy Zachodniej. Prawdopodbnie jest ich oko...
[click for more] - 1,5%
- Ukraińcy - 0,3%
- Niemcy - 2,3%
Inne - 0,8% Dane dotyczące liczebności mniejszości narodowych mogą być jednak znacznie zaniżone.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
| Europa |
|
AlbaniaAlbania (Shqipëria, Republika Albanii - Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) i Serbią i Czarnogórą (287 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, ponadto państwo posiada 362 km wybrzeża morskiego.... [click for more] | Andora | Armenia | Austria | Azerbejdżan | Białoruś | Belgia | Bośnia i Hercegowina | Bułgaria | ChorwacjaChorwacja – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną, od wschodu z Serbią i Czarnogórą oraz Węgrami i Słowenią od północy. Niepodległość odzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.... [click for more] | Cypr | CzechyRepublika Czeska, Czechy (cz. Česko, Česká republika; ČR) – państwo w Europie Środkowej, bez dostępu do morza. Od 1918 do 1993 wchodziło w skład Czechosłowacji. Od 2004 Republika Czeska należy do Unii Europejskiej.... [click for more] | Dania | EstoniaEstonia (Eesti, Republika Estońska - Eesti Vabariik) - państwo w północno-wschodniej Europie, powstałe po I wojnie światowej. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu.... [click for more] | FinlandiaFinlandia, Republika Finlandii (Suomen Tasavalta) - państwo w północnej Europie, członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.... [click for more] | Francja | GrecjaGrecja (Ελλάδα, Republika Grecka - Ελληνική Δημοκρατία) – państwo w południowo-wschodniej Europie, członek Unii Europejskiej. Graniczy od północy z Albanią, Macedonią i Bułgarią, od wschodu z Turcją.... [click for more] | Gruzja | HiszpaniaHiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. España, Reino de España; kataloński Regne d'Espanya; bask. Espainiako Erresuma; galisyjski Reino da España) - to państwo w południowo-zachodniej Europie, obejmujące większą część Półwyspu Iberyjskiego. Graniczy od północy z Francją i Andorą, od zachodu z Portugalią i od południa z Gibraltarem oraz Marokiem. Członek Unii Europejskiej.... [click for more] | HolandiaHolandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) - państwo w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba.... [click for more] | IslandiaIslandia, Republika Islandii (Ísland, Lýðveldið Ísland) - państwo położone w Europie Północnej, na wyspie o tej samej nazwie i kilku mniejszych wyspach m.in. archipelag Vestmannaeyjar, w północnej części Oceanu Atlantyckiego. Islandia jest jednym z krajów skandynawskich.... [click for more] | Irlandia | Kazachstan | LiechtensteinLiechtenstein, Księstwo Liechtenstein (Fürstentum Liechtenstein) – państwo w Europie Zachodniej, leżące pomiędzy Austrią i Szwajcarią. // ... [click for more] | LitwaLitwa (Lietuva, Republika Litewska, Lietuvos Respublika) - państwo w północno-wschodniej Europie, jedna z republik nadbałtyckich. Graniczy od zachodu z Rosją, od południa z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą. Jest członkiem Unii Europejskiej.... [click for more] | Luksemburg | Łotwa | MacedoniaMacedonia (Republika Macedonii, na forum międzynarodowym używająca tymczasowej nazwy Była Jugosłowiańska Republika Macedonii) – państwo we wschodniej Europie Południowej, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Język: macedoński (urzędowy) 70%, albański 21%, turecki 3%, serbsko-chorwacki 3% (wszystkie trzy urzędowe w niektórych rejonach) Waluta: 1 denar macedoński (MKD) = 100 deni // ... [click for more] | MaltaMalta, Republika Malty (Repubblika ta' Malta, Republic of Malta) – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii. // ... [click for more] | Mołdawia | MonakoMonako, Księstwo Monako (Monaco, Principauté de Monaco) – niewielkie państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery francuskiej. Po Watykanie jest to drugie najmniejsze niezależne państwo świata.... [click for more] | Niemcy | Norwegia | Polska | PortugaliaPortugalia, Republika Portugalii (República Portuguesa) to kraj leżący w południowo-zachodniej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. Najwyższy punkt: Ponta do Pico na Azorach 2351 m n.p.m Najniższy punkt: Ocean Atlantycki 0 m ... [click for more] | Rumunia | Rosja | San MarinoSan Marino, Republika San Marino (Repubblica di San Marino) – niewielkie państwo w Europie Południowej stanowiące enklawę na obszarze Włoch. Nie ma dostepu do morza. Stolica też nazywa się San Marino.... [click for more] | Serbia i Czarnogóra | Słowacja | Słowenia | Szwecja | SzwajcariaSzwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) to państwo w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria jest od wielu lat państwem neutralnym. Do Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 roku po przegłosowaniu tej decyzji w referendum.... [click for more] | Turcja | Ukraina | Wielka Brytania | Watykan | Węgry | Włochy
Terytoria zależne: GibraltarGibraltar (z arabskiego Gebr-al-Tarik – skała Tarika) — skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki.... [click for more] | Guernsey | Jan Mayen | Jersey | SvalbardSvalbard (z norweskiego svalbard = 'zimny brzeg'), grupa wysp arktycznych położonych na północ od Półwyspu Skandynawskiego ( 74°-81° N, 10°-34° E).... [click for more] | Wyspa ManWyspa Man – (ang. Isle of Man, manx Ellan Vannin) – wyspa w archpelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim, pomiędzy Wielką Brytanią i Irlandią. Posiada (wraz z Wyspami Normandzkimi) specyficzny status polityczny dependencji Korony brytyjskiej. Formalnie nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ani Unii Europejskiej. Na fladze wyspy Man przedstawiony jest tzw. triskelion.... [click for more] | Wyspy Owcze
|
| NATO - Pakt Północnoatlantycki |
 |
|
Belgia | Bułgaria | CzechyCzechy (Republika Czeska, po czesku Česko; Česká republika (ČR), łac. Bohemia, Tzechia, Czechia) - państwo w środkowej Europie. Graniczy od zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, od wschodu ze Słowacją i od północy z Polską. Od 1918 do 1993 wchodziło w skład Czechosłowacji.... [click for more] | Dania | Estonia | Francja | Grecja | Hiszpania | Holandia | Islandia | KanadaKanada - oficjalna nazwa Canada - jest państwem położonym w Ameryce Północnej, które graniczy ze Stanami Zjednoczonymi na południu i północnym zachodzie (Alaska). Kanada rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie, do Oceanu Spokojnego na zachodzie, od północy Kanada graniczy z Oceanem Arktycznym.... [click for more] | Litwa | Luksemburg | Łotwa | Niemcy | Norwegia | Polska | Portugalia | Rumunia | Słowacja | Słowenia | Stany ZjednoczoneStany Zjednoczone Ameryki (The United States of America, w skrócie USA) - państwo położone w środkowej części Ameryki Północnej. Warunki geograficzne Położenie: USA leżą w Ameryce Północnej, granicząc z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Obszar: całkowity: 9,6 mln km2 lądu: 9,2 mln km2 wodny: 470 tys. km2 Uwaga: dane dotyczą jedynie 50 stanów i okręgu stołecznego... [click for more] | Turcja | Węgry | Wielka Brytania | Włochy
|
|