Mianem Wielkiej Rewolucji Francuskiej lub rewolucji francuskiej określa się okres w historii Francji (1789...
[click for more]-1799), kiedy doszło do obalenia monarchii BurbonówBurbonowie - (fr. Bourbon, hiszp. Borbón) dynastia królów francuskich i hiszpańskich, odgałęzienie Kapetyngów, panująca we Francji w latach 1589 - 1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. W Hiszpanii pierwszym Burbonem na tronie był Filip V; obecny król tego kraju, Jan Karol I również pochodzi z tej dynastii....
[click for more].
Za jej symboliczny początek uważa się zdobycie przez lud Paryża twierdzy BastyliaBastylia - określenie zamku tuż za rogatkami i murami miasta. Bastylia (fr. la Bastille) – zamek wybudowany pod Paryżem, w latach 1370–1383, jako częć jego umocnień, w celu obrony bramy Św. Antoniego....
[click for more] 14 lipca14 lipca jest 195. (w latach przestępnych 196.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 170 dni. Święta imieniny: Bonawentura, Damian, Dobrogost, Franciszek, Izabela, Kamil, Kosma, Marceli, Marcelin, Marcelina, Stella, Ulryk i Ulryka. Święto narodowe Francji (zburzenie Bastylii 14 lipca 1789) ...
[click for more] 1789, natomiast za koniec rewolucji uznaje się kres rządów Dyrektoriatu 9 listopada9 listopada jest 313. (w latach przestępnych 314.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 52 dni. // ...
[click for more] (18 brumaire'a) 1799, kiedy to Napoleon BonaparteNapoleon Bonaparte, Napoleon I (kors. Nabulione Buonaparte) (15 sierpnia 1769 w Ajaccio - 5 maja 1821 na Wyspie Świętej Heleny) - pierwszy konsul Republiki 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz przejściowo w 1815 (tzw. Sto dni Napoleona), król Włoch w latach 1805-1814....
[click for more] przeprowadził
zamach stanu ogłaszając się Pierwszym Konsulem.
Przyczyny rewolucji francuskiej
- utrzymywanie głębokich podziałów społecznych i opór klas uprzywilejowanych (duchowieństwa i szlachty) przed rezygnacją ze
swojej pozycji
- kryzys gospodarczy spowodowany deflacją i spadkiem cen towarów, co przyczyniło
się do obniżenia zarobków kupców i rzemieślników
- chęć obalenia starych struktur przez klasy niższe
- wpływ idei oświecenia na młodą inteligencję
- pogorszenie sytuacji gospodarczej na wsi (burze i gradobicia z 1788...
[click for more] wywołały
nieurodzaj)
- ogłoszenie się stanu trzeciego Zgromadzeniem narodowym
- zburzenie Bastylii
Prolog rewolucji
W dniach 11-14 lipca 1789 r. miały miejsce rewolucyjne zamieszki ludności Paryża na tle
konfliktu króla Ludwika XVILudwik XVI (23 sierpnia 1754 - 21 stycznia 1793) - król Francji od 1774 r., wnuk Ludwika XV, z dynastii Burbonów....
[click for more] ze Zgromadzeniem NarodowymZgromadzenie Narodowe – nazwa parlamentów w wielu państwach. 1. We Francji Zgromadzenie Narodowe powstało z przekształcenia się Stanów Generalnych, zwołanych przez króla Ludwika XVI dla zaradzenia kryzysowej sytuacji państwa. Zgromadzenie Narodowe z kolei przekształcone zostało w Konstytuantę, z zadaniem opracowania nowej konstytucji ustrojowej....
[click for more], ogólnonarodowym parlamentem francuskim. Dzień 14 lipca, gdy zdobyty został
fort-więzienie w podparyskiej Bastylii, uznany został za początek Wielkiej
Rewolucji Francuskiej, która w ostatecznej konsekwencji przekształciła ustrój społeczno-polityczny Francji z feudalnego na kapitalistycznyKapitalizm to system gospodarczy opierający się na zasadach: wolnego obrotu towarami i usługami wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami wolnego obrotu kapitałem oraz środkami produkcji Nazwa kapitalizm jest często używana dla określenia systemu społecznego, gospodarczego i politycznego występującego w krajach zachodnich....
[click for more].
Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela
Po 15 lipca 15 lipca jest 196. (w latach przestępnych 197.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 169 dni. Święta imieniny: Daniel, Dawid, Dawida, Egon, Henryk, Iga, Ignacja, Ignacy, Niecisław, Włodzimierz i Włodzimir. ...
[click for more] 1789 r. Ludwik XVI wycofał wojsko z Paryża,
zgodził się na burżuazyjno-mieszczańskie postulaty przebudowy ustroju państwa na monarchię konstytucyjnąMonarchia konstytucyjna - forma ustroju politycznego, w którym głową państwa jest monarcha, którego kompetencje są ograniczone przez konstytucję.Konstytucja jest to najważniejszy dokument w państwie,określający jego ustrój. Formą monarchii konstytucyjnej jest monarchia parlamentarna, w której realna władza należy do parlamentu i rządu, na którego czele stoi premier, zaś monarcha spełnia wyłącznie funkcje reprezentacyjne. Przykładem Monarchii Konstytucyjnej jest Hiszpania....
[click for more] i na rezultaty paryskiej rewolucji ludowej. Lecz w sierpniu cała Francja
znalazła się w ogniu wielkiej rewolty chłopskiej. Chłopi, stanowiący 75% społeczeństwa, domagali się w szczególności zniesienia
przygniatających ich obciążeń feudalnych i obniżenia podatków, by ulżyć nędzy, w jakiej się znajdowali. Odpowiadając na to,
Zgromadzenie Narodowe zniosło podatek (dziesięcinę na rzecz Kościoła), uchwaliło zasadę równości podatkowej,
zlikwidowało sprzedawalność urzędów itp. Zaś 26 sierpnia26 sierpnia jest 238. (w latach przestępnych 239.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 127 dni. // ...
[click for more] 1789 r. uchwaliło Deklarację Praw Człowieka i Obywatela, która stanowiła kres absolutyzmu królewskiego
i zrównywała w prawach wszystkie stany. Wprowadzanemu nowemu ustrojowi towarzyszyło hasło: „Wolność, Równość, Braterstwo”. Wywarło ono
później swój przemożny wpływ w całej Europie.
Lecz Ludwik XVI nie zamierzał bynajmniej rezygnować z monopolu swej władzy.
Ściągnął do Wersalu regiment flandryjski, a emigranci arystokratyczni rozpoczęli na
obcych dworach intensywne zabiegi o ich interwencję wojskową we Francji. Wówczas nastąpił wielki marsz tysięcy kobiet paryskich,
oraz powstałej niedawno Gwardii Narodowej...
[click for more], na Wersal, zmuszając króla do zgody na kolejne ustalenia Zgromadzenia Narodowego i przeniesienie
się do centrum Paryża, gdzie łatwiej można było kontrolować jego poczynania.
W latach 1788-89 powstało w Paryżu wiele klubów-partii politycznych, które przygotowały odpowiadające im programy reform i
miały znaczący wpływ na przebieg rewolucji. Do najważniejszych należały klub kordylierówKordelierzy - klub polityczny z okresu Rewolucji Francuskiej 1789-1799. Podzielony na dwa stronnictwa: umiarkowane i radykalne, plebejskie, któremu przewodniczyli Georges Danton, Camille Desmoulins, Jacques Hébert. Opozycyjne w stosunku do działań klubu jakobinów, w okresie ich rządów uległo krwawym prześladowaniom, a Danton został zgilotynowany....
[click for more], któremu przewodniczył Jacques DantonGeorges Jacques Danton (26 października 1759 - 5 kwietnia 1794) - adwokat, jeden z organizatorów i przywódców rewolucji francuskiej 1789, członek Zgromadzenia Narodowego i Konwentu, w latach 1792-1793 kierował Komitetem Ocalenia Publicznego przywódca plebejskiego skrzydła klubu kordylierów. W okresie terroru jakobińskiego poróżniony z Robespierrem, został w 1794 oskarżony o spisek i stracony w następnym roku. Autor słynnego powiedzenia: Rewolucja pożera własne dzieci....
[click for more],
oraz klub jakobinówJakobini - radykalny klub polityczny założony w okresie rewolucji francuskiej 1789 roku, z przywódcą Maksymilianem Robespierrem na czele. Po obaleniu rządu umiarkowanych żyrondystów, jakobini przejęli władzę w kraju, którą sprawowali poprzez Komitet Ocalenia Publicznego. Zastosowali totalną mobilizację ludzi i środków w wojnie z Prusami i Austrią oraz terror w walce z kontrrewolucją wewnętrzną. Klub został rozwiązany przez Konwent Narodowy w 1794 roku, a Robespierre aresztowany i zgilo...
[click for more] na czele z Maksymilianem RobespierreMaximilien François Marie Isidore de Robespierre (urodzony 6 maja 1758 - stracony 27 lipca 1794) - adwokat i mówca, członek Stanów Generalnych, jeden z czołowych organizatorów i przywódców rewolucji francuskiej 1789, przywódca radykalnego klubu jakobinów, zwany "nieprzekupnym". W 1793 r., po obaleniu rządów umiarkowanych żyrondystów, jakobini przejęli władzę, tworząc Komitet Ocalenia Publicznego, na którego czele stanął Robespierre, sprawując faktycznie władzę dyktatorską....
[click for more]. Obaj politycy, z zawodu adwokaci, stali się w następnych latach
przywódcami rządów i rewolucji, a ostatecznie także jej ofiarami, gdyż obaj straceni zostali na gilotynie.
Najpoważniejszym problemem stojącym przed Zgromadzeniem Narodowym był absolutnie pusty skarb państwowy, zwłaszcza że przestały
napływać prawie zupełnie bieżące podatki z prowincji. W tej sytuacji, na wniosek członka Konstytuanty, biskupa TalleyrandaCharles-Maurice de Talleyrand-Périgord (ur. 2 lutego 1754, zm. 17 maja 1838) - francuski mąż stanu, książę Benewentu w płd. Włoszech, biskup Autun. Jako członek Stanów Generalnych i Konwentu w okresie rewolucji francuskiej zainicjował sekularyzację dóbr kościelnych, poparł dyktatorski zamach Napoleona Bonapartego, potem w zmowie z Aleksandrem I, przyczynił się do jego upadku i restauracji Burbonów. Na Konferencji Wiedeńskiej w 1815 wywalczył dla Francji korzystne warunki pokoju, w 1830 p...
[click for more], który wcześniej był
intendentem dóbr kościelnych we Francji, uchwalono 12 lipca12 lipca jest 193. (w latach przestępnych 194.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 172 dni. Święta imieniny: Andrzej, Brunon, Euzebiusz, Feliks, Henryk, Himisław, Imisława, Jan Gwalbert, Janina, Pamela, Paweł, Piotr, Świętożyźń, Tatomir i Weronika. ...
[click for more] 1791 r. ustawę konstytucyjną, na mocy której przeprowadzono konfiskatę wszystkich majątków i posiadłości
kościelnych w kraju. Duchowni mieli odtąd otrzymywać pensje państwowe, zaś majątki kościelne, to jest ziemię i obiekty,
sprzedawano przez kilka lat w drodze przetargów publicznych, częściowo poprzez ich parcelację. Zasilono w ten sposób poważnie
budżet państwa, gdyż posiadłości kościelne stanowiły około 10% areału Francji.
Monarchia konstytucyjna
Nowa konstytucja ustrojowa przyjęta została przez Konstytuantę ostatecznie we wrześniu 1791 r. Ustanowiła ona we Francji monarchię konstytucyjną, wprowadzając obieralny parlament,
jako najwyższą władzę ustawodawczą i decyzyjną w państwie. Władzę wykonawczą miał sprawować rząd, złożony z 6. ministrów, królowi
pozostawiono politykę zagraniczną i ograniczone prawo weta. Konstytucja przyznała prawa obywatelskie także protestantom i Żydom,
znosiła dziedziczne szlachectwo, reformowała sądownictwo i administrację Francji, wprowadzając 83 departamenty, jakie przejmowały
wiele dotychczasowych uprawnień centralnej władzy królewskiej. Określiła też prawa obywatelskie, w tym równość wszystkich wobec
prawa i utwierdziła własność prywatną.
Nowa konstytucja nie miała wszak wpływu na bieżącą sytuację gospodarczą kraju, pogarszającą się nieustannie przez cały 1791 r.
Rosły ceny, zwłaszcza produktów żywnościowych, kwitła spekulacja, mnożyły się grabieże sklepów, rozboje, zamieszki na tle
religijnym, podsycane przez prześladowany kler itp. Nowoutworzony rząd, w którym dominowali żyrondyści, będący umiarkowanymi
republikanami, nie potrafił zaradzić istniejącym trudnościom i problemom gospodarczym. Potęgowane one były dodatkowo przez
arystokratycznych emigrantów, którzy na habsburskim terytorium Belgii organizowali armię i dywersję przeciwko Francji.
Posłowie Konwencji poparli więc wtedy wniosek Ludwika XVI o wypowiedzenie wojny AustriiAustria, Republika Austrii (Österreich, Republik Österreich) - kraj położony w Europie środkowej, federacja dziewięciu landów. Graniczy od zachodu ze Szwajcarią (164 km) i Liechtensteinem (35 km), Włochami (430 km) i Słowenią (330 km) od południa, Węgrami (366 km) i Słowacją (91 km) od wschodu i Niemcami (784 km) oraz Czechami (632 km) od północy. Łączna długość granic lądowych wynosi 2 562 km. Nie ma dostępu do morza. Stolica Austrii znajduje się na wschodzie kraju w Wiedniu....
[click for more] i Prusom, choć najwyraźniej zgłosił go, licząc na klęskę
rewolucyjnej Francji. Faktycznie rozpoczęta w kwietniu 1792 r. ofensywa armii francuskiej, źle wyszkolonej i dowodzonej przez
gen. La Fayette Marie Joseph de La Fayette (6 września 1757 - 20 maja 1834) - polityk francuski, generał, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych A.P. W okresie rewolucji francuskiej członek Stanów Generalnych, dowódca paryskiej Gwardii Narodowej, po objęciu władzy przez jakobinów emigrował. Wrócił do Francji w 1799, dowodził Gwardią Narodową w czasie rewolucji lipcowej 1830 r....
[click for more], załamała się i regularne
wojska koalicji austriacko-pruskiej rozpoczęły przełamywanie pasa granicznych fortów francuskich, zagrażając bezpośrednio
Paryżowi. Spowodowało to nowy wielki zryw ludu francuskiego dla obrony rewolucji i do stolicy napłynęła z całego kraju wielka
fala uzbrojonych ochotników. Przynieśli oni ze sobą z południa „Marsyliankę”,
pieśń zagrzewającą do rewolucji.
Dyktatura wojenna
Po klęskach na frontach wojennych francuskie Zgromadzenie Narodowe mocno zradykalizowało swe działania. Również Komuna ParyskaKomuna Paryska - zryw rewolucyjny paryskiego proletariatu. Trwała od 18 marca 1871 do 30 maja 1871. // ...
[click for more], to jest rewolucyjny samorząd Paryża, działający od 1789 r.,
bardzo się uaktywniła i poszerzyła o przedstawicieli radykalnych mieszczan. Zgodnie z ich postulatami wprowadzono władzę
komisarzy ludowych w wojsku i w prowincjach, powołano Trybunał Rewolucyjny do sprawowania doraźnych sądów, skonfiskowano dobra
emigrantów arystokratycznych, uwolniono chłopów od spłat obciążeń feudalnych, zarządzono banicję opornych księży, wprowadzono
śluby i rozwody cywilne, reglamentację chleba i zbóż, zamknięto prawicowe gazety. Król, po nieudanej ucieczce, wraz z rodziną, do
Belgii, został zawieszony przez Zgromadzenie Narodowe i w sierpniu 1792 r. uwięziony.
Próbował go później oswobodzić gen. La Fayette, lecz armia odmówiła mu posłuszeństwa i sam La Fayette wówczas oddał się do
niewoli Austriakom.
Większość tych zmian wprowadzona została w sierpniu 1792 r., stąd później określono je rewolucją sierpniową. Zaś w pierwszych
dniach września tłum mieszczan paryskich, powodowany histerią, w związku z klęskami na frontach i arystokratycznymi spiskami,
dokonał w paryskich więzieniach samosądów i masakry 1400 więźniów kontrrewolucjonistów, ale i przestępców pospolitych oraz
niewinnych ludzi.
Lecz Prusy i Austria nie wykorzystały swych zwycięstw i zajęcia granicznych fortyfikacji francuskich. Ich uwagę odciągnęły
latem wydarzenia dziejące się w Polsce, gdzie po uchwaleniu przez polski sejm Konstytucji 3 Maja i zawiązaniu się konfederacji targowickiej, doszło do wojny rosyjsko-polskiej. Kilkumiesięczny zastój na wschodnim
froncie Francuzi wykorzystali na koncentrację wojsk i 20 września 1792 r. w bitwie pod Valmy we wschodniej
Francji, pobili wojska pruskie. Zwycięstwo to umożliwiło następnie armii francuskiej, wzmocnionej licznymi oddziałami
ochotniczymi, szybkie opanowanie całej Belgii i części niemieckiej NadreniiNadrenia to kraina historyczna w zachodniej części Niemiec; obecnie w granicach krajów związkowych Nadrenia-Palatynat i Nadrenia Północna-Westfalia....
[click for more].
Proklamowanie republiki, I koalicja antyfrancuska
W dniu 22 września 1792...
[click for more] r. Zgromadzenie Narodowe, na swym nadzwyczajnym posiedzeniu uchwaliło zniesienie monarchii i
wprowadzenie ustroju republikańskiego we Francji. Zaś w styczniu 1793 r., po procesie o
zdradę państwową, został zgilotynowany król Ludwik XVI. Stało się to bodźcem do
sfinalizowania pierwszej wielkiej koalicji antyfrancuskiej z udziałem: Prus, Austrii, Wielkiej Brytanii, HolandiiHolandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) - państwo w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba....
[click for more], państw niemieckichNiemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem. Bundesrepublik Deutschland) to kraj leżący w środkowej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej, Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8 oraz NATO. Do 1970 r. (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF)....
[click for more], HiszpaniiHiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. España, Reino de España; kataloński Regne d'Espanya; bask. Espainiako Erresuma; galisyjski Reino da España) - to państwo w południowo-zachodniej Europie, obejmujące większą część Półwyspu Iberyjskiego. Graniczy od północy z Francją i Andorą, od zachodu z Portugalią i od południa z Gibraltarem oraz Marokiem. Członek Unii Europejskiej....
[click for more], RosjiFederacja Rosyjska ( оссийская Федерация, Rossijskaja Federacija), lub Rosja ( оссия, Rossija), państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie, jej powierzchnia jest prawie dwa razy większa od Stanów Zjednoczonych czy Chin. Pod względem liczby ludności jednak zajmuje dopiero 7. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie)...
[click for more], Portugalii i większości państw włoskich. W marcu Francuzi
stracili Belgię i Nadrenię, częściowo z winy głównodowodzącego wojskami
francuskimi, który próbował poprowadzić je przeciwko rewolucyjnemu Paryżowi. Podobne zdrady ze strony arystokratycznych oficerów
zdarzały się często.
Również królowa Maria Antonina, żona Ludwika XVI, zresztą córka
austriackiej cesarzowej Marii Teresy, także oskarżona została o
współdziałanie z Austrią, jak również o trwonienie państwowych pieniędzy, przez co ulica paryska zwała ją „Madame deficyt”.
Została zgilotynowana 16 października, przy aplauzie gawiedzi, na placu Rewolucji (dziś Place de la Concorde – Plac Zgody) w Paryżu. Ponoć wchodząc na
szafot niechcąco nadepnęła na nogę kata, za co
go zaraz gorąco przeprosiła.
Wojna potęgowała trudności gospodarcze. Na ich tle wybuchły zamieszki przeciw rządowi paryskiemu w NormandiiNormandia (fr. Normandie) - kraina historyczna w północnej Francji, nad kanałem La Manche. Powierzchnia nizinna, w części zachodniej Wzgórza Normandzkie (do 417 m n.p.m.). Na wschodzie powierzchnia równinna przecięta doliną Sekwany. Normandia została w 1956 roku podzielona na 2 regiony administracyjne: Normandia Dolna (Basse-Normandie) i Normandia Górna (Haute-Normandie). Obydwa regiony, które składają się na Normandię mają łączną powierzchnie 29,9 tys. km², a liczba ludności wynosi 3,...
[click for more], Bretanii i na południu Francji. Zaś w WandeiWandea - kraina historyczna, departament w zachodniej Francji (Pays de la Loire), wydzielony w 1790 z zachodniej części dawnego Poitou. W okresie rewolucji francuskiej w regionie miały miejsce powstania chłopskie, tzw. wojny wandejskie, w obronie religii i króla, skierowane przeciwko liberalnym hasłom i władzom rewolucyjnym....
[click for more], zachodniej prowincji nad Atlantykiem, wybuchło w marcu 1793 r. powstanie chłopskie,
skierowane przeciwko poborowi do wojska. Wskutek działania kleru i szlachty przybrało ono wkrótce charakter wojny religijnej
przeciwko laicyzacji życia społecznego. Powstańcy zwani szuanami...
[click for more], początkowo
uzbrojeni tylko w kosy, widły i strzelby myśliwskie, maszerowali na Paryż pod białymi sztandarami, ozdobionymi liliami, i
walczyli, by przywrócić monarchię. W odpowiedzi na te zagrożenia francuski parlament, to jest Konwent NarodowyKonwent, Konwent Narodowy - zgromadzenie prawodawcze z okresu Rewolucji francuskiej 1789 r., wyłoniony 10 sierpnia 1792 po obaleniu monarchii. Ogłosił Francję republiką i w styczniu 1793 skazał Ludwika XVI na śmierć (wyrok wykonano w maju). W czerwcu 1793 uchwalił nową konstytucję (nie weszła w życie). W Konwencie najbardziej aktywni byli żyrondyści i jakobini. W czasie rządów jakobinów w połowie 1893 r. Konwent powołał Komitet Ocalenia Publicznego oraz Komitet Bezpieczeństwa Powszechn...
[click for more], powołał 6 kwietnia 1793 r. Komitety Ocalenia i Bezpieczeństwa Publicznego, a dotychczasowe rządy
umiarkowanych żyrondystów, przejęli radykalni jakobini.
Terror jakobinów
W kraju zaprowadzone zostały dyktatura i terror, stworzono też komitety ocalenia i trybunały ludowe do walki z kontrrewolucją
a także z opozycją żyrondystów i zgilotynowany został G. Danton. Nastąpiła militaryzacja ekonomiki, tworzono liczne fabryki broni
i prochu, znacjonalizowano handel zagraniczny, państwo przejęło kontrolę nad prywatnymi zakładami, surowcami i siłą roboczą.
Wprowadzono kartkową reglamentację chleba i innych podstawowych artykułów spożywczych, co pozwoliło na uniknięcie głodu w
miastach. Stosowano karę śmierci za spekulację i rozboje. W ramach pospolitego ruszenia zorganizowano milionową armię, w której
zastąpiono nielojalnych, szlacheckich oficerów, nowymi kadrami ludowego pochodzenia.
Terror jakobinów utrzymał się do 28 lipca 1794 r. W tym czasie, wpierw uśmierzone zostały rebelie wewnętrzne, a później pobite
kolejno obce armie pod Dunkierką w Alzacji, nad Renem...
[click for more], w Sabaudii,
Belgii, KataloniiKatalonia (kat. Catalunya) - region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim, także wspólnota autonomiczna Hiszpanii....
[click for more]. Francuzi rozpoczęli też ofensywę przeciwko Hiszpanom i
Anglikom na wyspie San Domingo (Haiti) na Karaibach, wsparci przez
tubylczą ludność murzyńską, w związku ze zniesieniem przez republikańskich komisarzy niewolnictwa w koloniach francuskich.
Zwycięstwa te sprawiły, że terror jakobiński, którym wszyscy byli już zmęczeni i przerażeni, stracił swój sens. Tymczasem
został jeszcze wzmocniony przez ustawę z czerwca 1794 r., eliminującą z rozpraw sądowych przesłuchania świadków i obrońców, co
znakomicie przyspieszyło orzekanie wyroków. Faktycznie w ciągu ostatniego miesiąca swej działalności Trybunał Rewolucyjny wydał
więcej wyroków śmierci, niż w ciągu całego poprzedniego roku. Stało się to powodem zawiązania spisku w Konwencie przeciw rządom
jakobinów i, przy nadarzającej się okazji, przegłosowane zostało uwięzienie Robespierre'a i jego głównych 21 popleczników. Stało
się to 28 lipca28 lipca jest 209. (w latach przestępnych 210.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 156 dni. // ...
[click for more] 1794 r., po czym wszystkich następnego dnia, w ogóle bez sądu,
stracono. W ten sposób rewolucja pożerała swoje własne dzieci.
Rządy termidorianów
Nowy rząd, tak zwanych termidorianów, odwołał uprzednie nadzwyczajne
ustawy, zlikwidowano Komitet Ocalenia Publicznego, zamknięto klub jakobinów, a przede wszystkim zaczęto likwidację gospodarki
kierowanej. Lecz rezygnacja z cen maksymalnych na żywność, i powrót spekulacji, spowodowały straszliwą drożyznę i chaos w
zaopatrzeniu. To też wiosną rozpoczęły się masowe manifestacje i powstania ludowe. Tym razem rządząca burżuazja mieszczańska
skierowała przeciwko manifestującym Gwardię Narodową i regularne wojsko. Skazano na śmierć pozostałych posłów jakobińskich i
sędziów trybunałów rewolucyjnych, po czym w całym kraju rozpoczął się biały terror, największy na południu Francji w LyonieLyon (dawniej Lugdunum) jest jednym z największych miast Francji, z drugą co do wielkości aglomeracją miejską po Paryżu. Leży w południowo-wschodniej Francji nad rzekami Rodanem i Saoną, w departamencie Rodan-Alpy, którego jest stolicą....
[click for more] i Prowansji. Rząd termidoriański starał się
jednakże ten terror ograniczyć i z powrotem wprowadził też częściową reglamentację handlu zbożem. Równocześnie rojaliści uczynili
próbę restauracji monarchii, a w Paryżu wybuchło 5 października 1795 r. ich powstanie, zostało jednak stłumione przez wojsko.
Dyrektoriat
Nowa konstytucja z września 1795 r. wprowadzała dalsze poważne zmiany ustrojowe we Francji. Powstał dwuizbowy parlament i
kolektywny rząd, jako 5-osobowy Dyrektoriat, który w nowym układzie władzy
spełniał najważniejszą rolę. Sprowadzała się ona głównie do utrzymywanie równowagi między radykalnymi ruchami ludowymi,
aspiracjami arystokracji i szlachty, wreszcie interesami bogacącej się burżuazji mieszczańskiej. Dyrektoriat funkcjonował przez
cztery lata. W międzyczasie ustały działania wojenne na granicach Francji i 5
kwietnia 1795 r. zawarty został pokój francusko-pruski w BazyleiBazylea (niem. Basel, franc. Bâle, wł./retorom./hiszp. Basilea, łac. Basilia, ang. Basle lub Basel) - miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen półkanton Bazylea-miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüninge...
[click for more], w którym Prusy
uznały Republikę Francji i jej granice na Renie. Prusy od dłuższego już czasu „nie miały głowy” do wojny z Francją, zajęte
rozbiorami Polski, gdzie dużo więcej miały do zyskania. Po miesiącu zawarty został w Hadze
pokój z Holandią, przyznający Francji część FlandriiFlandria to tereny zachodniej Belgii o powierzchnii ok. 7000 km², leżące nad Morzem Północnym. Główne miasta: Ostenda, Brugia, Gandawa. To jest zalążek artykułu z dziedziny geografii. Jeśli możesz, rozbuduj go. ...
[click for more]. Natomiast w pokoju z
Hiszpanią Francja uzyskała połowę wyspy San Domingo (Haiti). Z wielkiej koalicji antyfrancuskiej ostała się więc wtedy już tylko
Wielka Brytania i Austria.
W celu zmuszenia Austrii do pokoju, Dyrektoriat zaplanował atak na jej stolicę, Wiedeń. Ofensywa ta zakończyła się niepowodzeniem, lecz w zamian Francuzi odnieśli wielkie zwycięstwa nad wojskami
austriackimi w północnych Włoszech. Zwycięstwa te były zasługą młodego, ambitnego dowódcy armii francuskiej w Italii, generała
Napoleona Bonapartego.
Napoleon Bonaparte, II koalicja antyfrancuska
Jako kapitan artylerii wsławił się on w 1793 r. zdobyciem twierdzy w Tulonie, co
przyniosło mu awans na generała. Dbał o podległe mu wojska, stosował własne nieszablonowe metody i strategię walki, decydował też
samodzielnie o politycznym kształcie zajmowanych terytoriów. W Mediolanie utworzył
Republikę Lombardzką, w Genui – Liguryjską, w Mantui – Cispadańską, uzależniając je wszystkie od
Francji. Obalił natomiast Republikę Wenecką, by w pokoju francusko-austriackim z 17 października 1797 r. w Campo Formio przehandlować ją Austrii za habsburskie Niderlandy (Belgię) i uznanie
francuskiej granicy na Renie. Potem Francuzi wygnali jeszcze z Rzymu swego zajadłego wroga, papieża Piusa VI, tworząc w miejsce papieskiego państwa Republikę Rzymu, a następnie w miejsce
kantonów szwajcarskich utworzyli Republikę Helwecką.
Natomiast by zmusić Wielką Brytanię do zakończenia wojny, Napoleon Bonaparte zaproponował podbicie Egiptu, gdzie prowadziła ona wiele interesów i miała duże wpływy, rywalizując skutecznie w tej mierze z
Francją. Wyprawa egipska doszła do skutku w maju 1798 r. Wzięło w niej udział 38 tysięcy marynarzy i żołnierzy oraz 175 uczonych
i artystów, którzy mieli badać kulturę i historię Egiptu. Po sukcesach, sprowadzających się do zajęcia Malty i Dolnego Egiptu, z AleksandriąAleksandria (gr. Alexandreia, łac. Alexandria, arab. الإسكندرية Al-Iksandrija) - miasto założone przez Aleksandra Wielkiego w 332 roku p.n.e.. Ośrodek życia kulturalnego i wielki port Morza Śródziemnego. Za rządów Ptolemeuszów była stolicą Egiptu, za czasów rzymskich siedzibą władz prowincji. Pod koniec starożytności jeden z czterech największych ośrodków chrześcijaństwa w basenie Morza Śródziemnego (pozostałe to Antiochia Syryjska, Konstantynopol i Rzym)....
[click for more] i Kairem, wojska ekspedycyjne spotykały same niepowodzenia: upiorny klimat, choroby tropikalne,
zniszczenie floty francuskiej przez eskadrę angielskich okrętów adm. Horatio Nelsona pod AbukiremAbukir - starożytny Canopus - wieś w północno-wschodnim Egipcie, na wybrzeżu Morza Sródziemnego. W 1798 roku flota brytyjska pod dowództwem admirała Nelsona rozbiła pod Abukir flotę francuską wiozącą do Egiptu francuski korpus ekspedycyjny. W 1799 Napoleon Bonaparte pokonał tu desant turecki. W 1801 roku Abukir został zdobyty przez Anglików....
[click for more] u wybrzeży Egiptu, powstanie ludności
w Kairze, ingerencja wojsk tureckich, zajęcie Malty przez Anglików. Ostatecznie Francuzi zmuszeni zostali przez siły
turecko-angielskie do kapitulacji w 1801 r. Ekspedycja egipska Napoleona udała się więc tylko w swej części naukowo-badawczej.
Między innymi znalezienie wówczas w czasie wykopalisk tzw. „kamienia z Rosetty”, to jest płyty z wyrytymi napisami greckimi i
hieroglificznymi, pozwoliło na odczytanie w 1822 r. hieroglifów egipskich.
Podboje francuskie bardzo nie podobały się Rosji, gdzie, po śmierci Katarzyny IIKatarzyna II (wł. Sophie Friederike Auguste zu Anhalt-Zerbst, Екатерина II Алексеевна: Yekaterína II Alekséyevna), znana jako Katarzyna Wielka - caryca Rosji (1762-1796), żona cara Piotra III (1763)....
[click for more], rządził car Paweł I, zawzięty wróg rewolucji
francuskiej. To też w grudniu 1798 r. powstała nowa, druga koalicja antyfrancuska z udziałem: Wielkiej Brytanii, Rosji, TurcjiTurcja (Türkiye, Republika Turecka - Türkiye Cumhuriyeti), państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część azjatycka zwana jest Anatolią. Część europejska (Tracja) stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest Morzem Marmara i cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż dodatkowo od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie, a od południa Morze Śródziemne. Graniczy z 8 państwami, c...
[click for more], Austrii, SzwecjiSzwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) jest państwem w Europie północnej, zaliczanym do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku....
[click for more], Portugalii, Neapolu i państw niemieckich, lecz bez Prus. Nowa wojna rozpoczęła się od desantu rosyjskich
wojsk w południowych Włoszech i ataku wojsk Suworowa na północną Italię. Mieli je wspomagać Austriacy, ale unikali starcia z
Francuzami, pozostawiając przyjemność walki Rosjanom. Ci odnieśli kilka zwycięstw i zajęli Mediolan i prawie całą Italię, lecz
utknęli w trudnym, górzystym terenie Szwajcarii. Ostatecznie Aleksander Suworow z trudem wyprowadził swą armię przez AlpyAlpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe) - najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Jego długość wynosi około 1200 km, a szerokość od 150 do 250 km. Najwyższym szczytem Alp, a także całej Europy, jest położony na granicy francusko-włoskiej Mont Blanc (wł. Monte Bianco), choć główny wierzchołek znajduje się po stronie francuskiej. Wznosi się na wysokość 4808,45 m n.p.m.. Alpy poł...
[click for more] nad Ren. Podobnie działo się w 1799 r. podczas desantu angielsko-rosyjskiego w Holandii, gdzie
Anglicy chcieli walczyć jedynie rękami Rosjan. W tej sytuacji car Paweł I, wściekły na wiarołomnych sojuszników, wycofał swe
wojska do Rosji.