 |
Wikiportal Niemcy |
Niemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem.Język niemiecki jest bardzo zróżnicowany regionalnie, i niektóre dialekty - takie jak dialekt używany w "niemieckojęzycznej" części Szwajcarii (schweizerdeutsch albo schwyzerdütsch, po polsku zwany też językiem alemańskim) - są czasem klasyfikowane jako osobne języki. Najbliżej spokrewniony jest z językiem niderlandzkim....
[click for more] Bundesrepublik Deutschland) – państwo położone w Europie Środkowej, będące członkiem Unii EuropejskiejUnia Europejska (UE) jest to gospodarczo-polityczny związek dwudziestu pięciu, w chwili obecnej, krajów europejskich, będący efektem wieloletniego zbliżania się krajów z Europy Zachodniej. Filary Unii Europejskiej Unia Europejska opiera się na trzech filarach:...
[click for more], Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8G8 (Grupa Ośmiu) to koalicja najbogatszych państw świata i Rosji. W skład grupy wchodzą: Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy, Japonia i Stany Zjednoczone (G6, 1975), Kanada (G7, 1976) i Rosja (1998) oraz Unia Europejska. Przywódcy państw G8 spotykają się na corocznych szczytach gospodarczych i politycznych. Szczyty te są okazją do protestów organizowanych przez antyglobalistów. Lokalizacja szczytu zmienia się rotacyjnie według następującej kolejności: Francja, Stany Zjednoczone, Wiel...
[click for more] oraz NATO. Do 1970...
[click for more] (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF). Niemcy mają dostęp do Morza Bałtyckiego i Morza Północnego. Stolica to BerlinBerlin to stolica i największe miasto Niemiec na prawach landu, położone nad rzeką Sprewą. Leży tylko około 70 kilometrów od granicy z Polską. Zajmuje powierzchnię 890 km², a zamieszkuje je około 3,4 mln osób....
[click for more] (przed połączeniem z NRD - Bonn).
Bundesrepublik Deutschland
 |
 |
(o fladzeFlaga Niemiec jest prostokątem podzielonym na trzy poziome pasy: czarny, czerwony i złoty. // symbolika Kolory flagi wywodzą się z barw mundurowych antynapoleońskich freikorps sformowanych w 1813 w Rogowie Sobóckim na Śląsku przez niemieckich studentów Uniwersytetu Wrocławskiego....
[click for more]) |
(o godle) |
|
DewizaDewiza (fr. devise - "godło, zawołanie") - krótka sentencja, mająca wyrazić cel lub sposób zachownia spajający jakąś społeczność lub przyświecająca poczynaniom danej osoby....
[click for more]: (niem.) Einigkeit und Recht und Freiheit
(Jedność, prawo i wolność) |
 |
| Język urzędowy |
niemiecki1 |
| Stolica |
Berlin |
| Ustrój polityczny |
republika federalna |
| Głowa państwa |
prezydent federalny Horst Köhler |
| Szef rządu |
kanclerz federalnyChronologiczna lista niemieckich kanclerzy: // Kanclerz Imperium Niemieckiego (Reichskanzler) ...
[click for more] Gerhard Schröder |
Powierzchnia
- całkowita |
61. na świecie
357 021 km² |
Liczba ludności
- ogółem (2003)
- gęstość zalud. |
13. na świecie
82 398 326
230,8 mieszk./km² |
WalutaJednostka monetarna - nazwa pieniądza (waluty) obowiązującego w danym państwie. Współcześnie w prawie wszystkich państwach świata istnieje tylko jedna podstawowa jednostka monetarna, oraz jakaś jednostka mniejsza (prawie zawsze jest to jedna setna, rzadko tysięczna, inne stosunki praktycznie się nie zdarzają), i wszystkie banknoty i monety są "okrągłymi" wielokrotnościami tych jednostek — 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 (czasem występują też "półokrągłe" 3, 15, 25) itd....
[click for more] |
Euro2 (EUR, €) |
Strefa czasowa
- latem |
UTCCzas uniwersalny (ang. universal time, U, Greenwich Mean Time, GMT) - czas słoneczny średni na południku zerowym przechodzącym przez Greenwich, określający czas strefowy pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref. Czas uniwersalny został zaproponowany przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleming'a...
[click for more] +1
UTC +2 |
| Hymn państwowy |
Das Lied der DeutschenDas Lied der Deutschen (niem. Pieśń Niemców) to hymn państwowy Niemiec. Autorem tekstu był niemiecki poeta, językoznawca i historyk literatury August Heinrich Hoffmann von Fallersleben. Pieśń powstała w 1841 roku. Składała się z trzech zwrotek, z których pierwsza zaczynała się od słów Deutschland, Deutschland über alles. W 1922 roku za hymn oficjalnie uznał ją pierwszy prezydent Niemieckiej Republiki, Friedrich Ebert. Melodię zapożyczono z hymnu austriackiego Kaiserlied, którą skompo...
[click for more] |
| Domena internetowa |
.de |
Kod samochodowyLista międzynarodowych kodów samochodowych Pogrubieniem oznaczono kody oficjalne stosowane obecnie. Kursywą oznaczono kody nieoficjalne lub nieużywane powszechnie. A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż ...
[click for more] |
D |
Kod telefonicznyKod telefoniczny, międzynarodowy wskaźnik telefoniczny – oznaczenie numeryczne kraju stosowane w międzynarodowych połączeniach telefonicznych. Numer ten jest wybierany po tzw. prefiksie ruchu międzynarodowego (w telefonii stacjonarnej w większości krajów świata jest to "00", a w telefonii komórkowej - "+")....
[click for more] |
+49 |
1 Ponadto duński, fryzyjski, serbo-łużyckie
2 Przed rokiem 1999...
[click for more]: marka niemiecka
|
 |
| edytuj |
Ludność
Liczba ludności: 82 398 300 (2003) - największa wśród państw UE
Struktura wiekowa (2000...
[click for more]):
- 0-14 lat: 16% (chłopcy 6 679 930; dziewczynki 6 333 110)
- 15-64 lat: 68% (mężczyźni 28 638 814; kobiety 27 693 630)
- powyżej 64 lat: 16% (mężczyźni 5 133 121; kobiety 8 318 803)
Grupy etniczne:
- Niemcy 91,5%,
- Turcy 2,4%,
- inne 6,1% (głównie SerbowieSerbowie plemiona słowiańskie występujące na dwóch terenach: Serbowie połabscy - Głomacze, Łużyczanie, Milczanie Serbowie południowi - zamieszkujący Półwysep Bałkański ...
[click for more], ChorwaciChorwaci (plemiona słowiańskie) - osiadli na zachodnich Bałkanach, żyli w strefie, o którą rywalizowało Bizancjum i Frankowie. W czasach Karola Wielkiego zwierzchnictwo frankijskie nad częścią obszarów chorwackich zaowocowało przyjęciem przez ten lud chrztu w obrządku łacińskim. Zjednoczenie Chorwatów nastąpiło na początku X wieku, ale ich państwo już w drugiej połowie XI wieku zostało podporządkowane Węgrom....
[click for more], Włosi, Polacy, Rosjanie, GrecyGrecy to naród pochodzenia indoeuropejskiego. Tworzące go plemiona dotarły na tereny Grecji w II tysiącleciu p.n.e.. W starożytności Grecy dzielili się na...
[click for more] i Hiszpanie).
Na północy, w kraju związkowym Szlezwik-HolsztynSzlezwik-Holsztyn (niem. Schleswig-Holstein) jest jednym z 16 krajów związkowych w Niemczech. Stolicą jest Kilonia (Kiel). Obecny premier Szlezwiku-Holsztyna to Peter Harry Carstensen (CDU, od kwietnia 2005), który zastąpił Heide Simonis (SPD), stojącą na czele koalicjii SPD/Zieloni....
[click for more] zamieszkuje mniejszość duńska, a w Saksonii i BrandenburgiiBrandenburgia (niem. Brandenburg) jest jednym z 16 krajów związkowych (Landów) w Niemczech. Podobnie jak pozostałe landy we wschodniej części kraju, powstała w 1990 roku po wchłonięciu NRD przez RFN. Jej powierzchnia to 29,475 km2, a liczba ludności 2,6 miliona. Stolicą jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Matthias Platzeck (SPD), stojący na czele lokalnej koalicji SPD/CDU....
[click for more] - mniejszość Serbów Łużyckich.
Grupy religijne:
- Kościół ewangelicko-unijny ok. 38%,
- katolicy 34%,
- muzułmanieIslam (arab. الإسلام) — religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców. Szacuje się, że obecnie 1,2 miliarda ludzi (około 20% ludności świata) to wyznawcy islamu - głównie w Azji i Afryce....
[click for more] 1,7%,
- bezwyznaniowcy lub inne wyznania 26,3%
Geografia
Położone w środkowej EuropieEuropa (gr. i łac. Europa, może związane z gr. europos, 'łagodnie wznoszący się', względnie od asyr. ereb 'zachód') – część świata (a według niektórych kontynent), która rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie, do gór Ural włącznie na wschodzie, oraz od Morza Śródziemnego, Morza Czarnego i obniżenia Kumsko-Manyckiego na południu do Morza Arktycznego na północy. Dokładny przebieg wschodniej granicy geograficznej przedstawiony jest w haśle granica Europa-Azja....
[click for more], na północy graniczą z Danią, na wschodzie z Polską, na południowym-wschodzie z CzechamiCzechy (Republika Czeska, po czesku Česko; Česká republika (ČR), łac. Bohemia, Tzechia, Czechia) - państwo w środkowej Europie. Graniczy od zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, od wschodu ze Słowacją i od północy z Polską. Od 1918 do 1993 wchodziło w skład Czechosłowacji....
[click for more], na południu z Austrią i Szwajcarią, a na zachodzie z Francją Francja, Republika Francuska (France, République Française) - państwo położone w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Graniczy z Hiszpanią, Andorą, Monako, Włochami, Szwajcarią, Niemcami, Luksemburgiem i Belgią....
[click for more], Luksemburgiem, BelgiąBelgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) - państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Graniczy od zachodu z Francją (620 km), od południa z Luksemburgiem (148 km), od wschodu z Niemcami (167 km) i od północy z Holandią (450 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1 385 km, ponadto istnieje 64 km fragment wybrzeża Morza Północnego. Podzielona jest na dwie strefy językowe: francuską i flamandzką. Bruksela, stolica...
[click for more] i HolandiąHolandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) - państwo w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba....
[click for more].
Niemcy są położone pomiędzy Morzem Północnym i Morzem Bałtyckim na północy a Alpami na południu.
Ważniejsze miasta
- AkwizgranAkwizgran - (niem. Aachen, fr. Aix-la-Chapelle) to niemieckie miasto w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią....
[click for more] (Aachen) 256 000
- Berlin (stolica) 3 435 000
- Bochum 368 000
- Bonn 297 500
- Brema (Bremen) 565 000
- Chemnitz 246 000
- DortmundDortmund to miasto położone jest w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w Zagłębiu Ruhry. Powierzchnia - 280,3 km². Liczba mieszkańców: 592,2 tys. (Stan: 2004) Dortmund to znaczący ośrodek przemysłowy. Wydobycie węgla kamiennego, hutnictwo żelaza. Przemysl maszynowy (maszyny górnicze,hutnicze,części okrętowe,elementy mostów), metalowy, elektrotechniczny, elektroniczny, spożywczy (największy były ośrodek produkcji piwa w Europie po München (Mon...
[click for more] 595 000
- Drezno (Dresden) 490 000
- DuisburgDuisburg to miasto położone w zachodniej części Niemiec w Zagłębiu Ruhry (Ruhrgebiet). Jest dużym ośrodkiem przemysłowym. Populacja: 506.496 mieszk. (Stan: 31.12.2003), powierzchnia: 232,82 km²....
[click for more] 585 000
- Düsseldorf 590 000
- Essen 620 000
- Frankfurt nad MenemFrankfurt nad Menem (Frankfurt am Main) jest jednym z większych miast Niemiec o znaczeniu nie tylko kontynentalnym, lecz również międzynarodowym jako znacząca metropolia finansowa. Leży w kraju związkowym Hesja (Hessen). // ...
[click for more] (Frankfurt am Main) 645 000
- Frankfurt nad Odrą (Frankfurt an der Oder) 80 000
- Hamburg 1 733 716
- Hanower (Hannover) 545 000
- KarlsruheKarlsruhe - miasto w południowo-zachodnich Niemczech (Badenia-Wirtembergia), na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Alb i Pfinz (dopływy Renu). Wysokość n.p.m. wynosi: 115 m....
[click for more] 284 000
- KiloniaKilonia (niem. Kiel) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn (Schleswig-Holstein). Kilonia leży nad Zatoką Kilońską w południowo-zachodniej części Bałtyku. Jest jednym z większych portów na Bałtyku i jednym z większych w Niemczech. Pod Kilonią znajduje się wejście do Kanału Kilońskiego, łączącego Morze Bałtyckie (Zatoka Kilońska) z Morzem Północnym (ujście Łaby)....
[click for more] (Kiel) 230 000
- Kolonia (Köln) 955 000
- Lipsk (Leipzig) 510 000
- LubekaLubeka (niem. Lübeck wym.) — miasto na prawach powiatu w północnych Niemczech (Szlezwik-Holsztyn) nad Zatoką Lubecką. Liczba ludności 213 804 (2005). Jest jednym z większych portów w Niemczech; dawne główne miasto Ligi Hanzeatyckiej....
[click for more] (Lübeck) 235 000
- Moguncja (Mainz) 202 000
- MonachiumMonachium (niem. München wym.) to miasto w południowych Niemczech, stolica Bawarii. Położone na Wyżynie Bawarskiej, nad rzeką Izarą. Największy ośrodek gospodarczy i kulturalno-naukowy tej części kraju....
[click for more] (München) 1 268 000
- Oldenburg 174 000
- StuttgartStuttgart (Sztutgart) to stolica i największe miasto kraju związkowego (landu) Badenia-Wirtembergia w Republice Federalnej Niemiec. // ...
[click for more] 610 000
- WiesbadenWiesbaden to miasto w środkowych Niemczech leżące nad prawym brzegiem Renu, u podnóża gór Taunus. Jest znanym uzdrowiskiem (gorące źródła). Od 1945 roku jest też stolicą kraju związkowego Hesja....
[click for more] 290 000
- Wolfsburg 125 000
- Wuppertal Wuppertal to miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, leżące w obrębie rejencji Düsseldorf. Leży na południe od Zagłębia Ruhry i w okolicy dużych miast: Düsseldorfu, Kolonii oraz Essen....
[click for more] 410 000
Historia
843...
[click for more] - podział państwa Franków, na wschód od Renu...
[click for more] - wyodrębnione królestwo wschodniofrankijskie, określane później jako niemieckie.
962...
[click for more] - Otto I...
[click for more] koronowany w Rzymie na cesarza rzymskiego.
1517 - wystąpienie Marcina Lutra zapoczątkowało reformację.
1525...
[click for more] - Bauernkrieg wojna chłopska, rozbicie Niemiec na część północną - protestancką, południową - katolicką.
1555...
[click for more] - w Augsburgu zawarto pokój religijny.
1618 - do 1648...
[click for more] wojna trzydziestoletniaWojna trzydziestoletnia – była konfliktem zbrojnym w Europie toczącym się w latach 1618–1648 pomiędzy częścią państw Rzeszy niemieckiej wspieranych przez inne państwa europejskie (jak Szwecja czy Francja) a potęgą katolickiej dynastii Habsburgów. Mimo że wojna spowodowana była przyczynami natury religijnej, jedną z przyczyn jej długotrwałości stało się również dążenie mocarstw europejskich do osłabienia potęgi Habsburgów....
[click for more], głównym polem walk były obszary niemieckie, gdzie liczba ludności uległa znacznemu zmniejszeniu.
1648 - pokój westfalski - Rzesza rozpadła się na około 300 księstw.
1701 - Fryderyk I Hohenzollern koronowany na króla Prus...
[click for more].
1772...
[click for more] do 1795 - Prusy wzięły udział w rozbiorach Polski.
1806 - wojny napoleońskie - koniec I Rzeszy, określanej jako Sacrum Imperium Romanum Germanicae Nationis albo das Heilige Römische Reich der Deutscher Nation czyli Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego.
1866 - wojna prusko-austriacka - wzmocnienie pozycji Prus.
18 stycznia18 stycznia jest 18. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 347 (w latach przestępnych 348) dni. Święta imieniny: Beatrycze, Bogumił, Krystyna, Liberata, Małgorzata, Piotr i Sędziwoj ...
[click for more] 1871 w Wersalu Wersal (fr. Versailles ) - miejscowość pod Paryżem, także potoczna nazwa zespołu pałacowego, miejsca rezydencji królów francuskich od 1682 r. Pałac rozbudowany z rozmachem przez króla Ludwika XIV, wraz z kompleksem ogrodowo-parkowym jest najwspanialszym dziełem francuskiego klasycyzmu i baroku. W Wersalu w 1789 r. zwołane zostały Stany Generalne, w 1871 pałac był siedzibą rządu (wersalczycy), który stłumił Komunę Paryską. Miejsce wielu konferencji międzynarodowych....
[click for more] po zwycięstwie nad Francją kanclerz Otto von BismarckHrabia Otto von Bismarck, książę von Bismarck-Schönhausen, książę von Lauenburg, zwany Żelaznym Kanclerzem, (urodzony 1 kwietnia 1815 w Schönhausen - zmarł 30 lipca 1898 w Friedrichsruh) - niemiecki polityk, mąż stanu. Za jego rządów Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw Europy. Przyczynił się do zjednoczenia Niemiec...
[click for more] proklamował powstanie II Rzeszy.
11 listopada 1918...
[click for more] - kapitulacja Niemiec w I wojnie światowej, koniec II Rzeszy.
1919...
[click for more] - powstanie Republiki WeimarskiejRepublika Weimarska - państwo niemieckie istniejące w latach 1919-1933. Powstało w wyniku rewolucji listopadowej. Było to państwo federalne, demokratyczne, z mieszaną prezydencko-parlamentarną formą rządów. Parlamentem był Reichstag, stolicą - Berlin. Nazwa republiki pochodzi od miasta Weimar, w którym obradowało zgromadzenie narodowe, uchwalające konstytucję. Na powstanie republiki bezpośredni wpływ miały skutki I wojny światowej. Upadek republiki spowodowało powstanie i umocnienie si...
[click for more].
30 stycznia 1933 - Adolf Hitler powołany na kanclerza, początek nazistowskiej Trzeciej RzeszyTrzecia Rzesza (niem. Das Dritte Reich) - nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 - oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich). Po raz pierwszy nazwa ta pojawiła się w 1923 roku w książce Arthura Moellera van den Brucka pod takim samym tytułem. Wyrażała ona ideę obalenia republiki weimarskiej oraz wskrzeszenia zjednoczonej monarchii niemieckiej (I Rzeszą było Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, a II Rzeszą - Cesarstwo Niemiec...
[click for more].
13 marca13 marca jest 72. (w latach przestępnych 73.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 293 dni. // ...
[click for more] 1938...
[click for more] - Anschluss Austrii (przyłączenie) do Trzeciej Rzeszy jako prowincja Ostmark.
1 października 1938 - przyłączenie do Trzeciej Rzeszy części Czechosłowacji, zwanej Kraj Sudecki (niem. Sudetenland).
15 marca 1939...
[click for more] - wkroczenia hitlerowców do reszty Czech i powołania tamże Protektoratu Bohemii i Moraw...
[click for more]).
1 września 1939 - agresją na Polskę Niemcy wywołują II wojnę światową.
8 maja8 maja jest 128. (w latach przestępnych 129.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 237 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka....
[click for more] 1945 - kapitulacja Niemiec - koniec Trzeciej Rzeszy.
7 września 1949...
[click for more] powstanie Republiki Federalnej Niemiec na terenach amerykańskiej, brytyjskiej i francuskiej stref okupacyjnych Niemiec
7 października 1949 powstanie Niemieckiej Republiki Demokratycznej na terenie radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec
12 sierpnia12 sierpnia jest 224. (w latach przestępnych 225.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 141 dni. Święta imieniny: Hilaria, Klara, Lech, Leonida i Piotr. Międzynarodowy Dzień Młodzieży ONZ Tajlandia - Urodziny Królowej Sirikit Zambia - Święto Obrony Zimbabwe - Święto Armii ...
[click for more] 1961...
[click for more] rozpoczęcie budowy muru berlińskiego
9 listopada9 listopada jest 313. (w latach przestępnych 314.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 52 dni. // ...
[click for more] 1989 rozpoczęcie rozbiórki muru berlińskiego
3 października 1990...
[click for more] - połączenie Republiki Federalnej Niemiec z Niemiecką Republiką Demokratyczną (formalnie było to przyłączenie obszaru NRD jako nowych landów RFN oraz zjednoczenie Berlina) w wyniku czego powstały zjednoczone Niemcy.
Ustrój polityczny
Stolicą federalną jest Berlin, a rząd federalny Niemiec (Bundesregierung) ma swą siedzibę w Berlinie, jednak nadal również w Bonn. System polityczny Niemiec jest zorganizowany w oparciu o konstytucję (Verfassung), którą jest Ustawa Zasadnicza Niemiec (Grundgesetz) według zasady podziału władz (Gewaltenteilung).
Głową państwa jest prezydent federalny, wybierany przez Zgromadzenie Narodowe (połączone izby Bundestagu i Bundesratu) na pięcioletnią kadencję (możliwość jednokrotnego powtórzenia). Ma on czysto dekoratywne znaczenie - jest symbolem państwa, moderatorem. Nie ma prawa wetowania ustaw (może je jedynie odesłać do Trybunału). Posiada prawo mianowania ambasadorów i konsuli. Władzą ustawodawczą (die Legislative) jest BundestagBundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) jest to druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Pierwsza kadencja Bundestagu rozpoczęła się 7 września 1949 roku. Od 1999 siedzibą jest budynek Reichstagu (Reichstagsgebäude) w Berlinie. Ustawowa liczba posłów wynosi obecnie 598 osób (od 2002 roku), ale liczba ta może się zwiększać o tzw. manadaty nadliczbowe (dodatkowe, nadwyżkowe), o czym niżej. Liczba posłów obecnej, XV kadencji wynosi 603. Skład Bundestagu jest ustal...
[click for more] wraz z drugą izbą Radą Federalną Niemiec (Bundesrat). Bundestag wybierany jest co cztery lata w wyborach pięcioprzymiotnikowych: powszechnych, równych, bezpośrednich (jendostopniowych), systemie mieszanym (połowa mandatów obsadzana większościowo, połowa proporcjonalnie) i w głosowaniu tajnym. Ustawowa liczba posłów liczy 598, ale wskutek skomplikowanego systemu wyborczego ta liczba może zwiększać się o tzw. mandaty nadwyżkowe. Tak jest w Bundestagu XV kadencji, który liczy 603 posłów. Posłowie grupują się we frakcjach, do tworzenia których potrzebne jest 5% ogólnej liczby posłów. Obecne frakcje to:
- SPD
- CDUUnia Chrześcijańsko-Demokratyczna, niem. Christlich Demokratische Union Deutschlands, CDU - niemiecka partia polityczna, założona po II wojnie światowej. Obecnie jest to partia prawicowa, nawiązująca do konserwatyzmu i chrześcijaństwa....
[click for more]/CSUUnia Crześcijańsko-Społeczna w Bawarii (niem. Christlich-Sociale Union in Bayern, CSU), niemiecka chadecka partia polityczna działająca tylko w Bawarii....
[click for more]
- Związek 90/Zieloni
- FDPPartia Wolnych Demokratów (niem. Freie Demokratische Partei, FDP, Wolna Partia Demokratyczna) to partia polityczna w Niemczech. // ...
[click for more]
W latach 1994-2002...
[click for more] obecna w parlamencie była również frakcja PDS...
[click for more].
Bundestag na wniosek prezydenta dokonuje wyboru kanclerza i rządu, kontroluje jego prace, zatwierdza umowy międzynarodowe, uchwala ustawy, wybiera (wraz z Bundesratem) prezydenta. Na czele izby niższej stoi przewodniczący Bundestagu (wraz ze swoimi zastępcami). Obecnie jest nim Wolfgang ThierseWolfgang Thierse (ur. 22 października 1943 we Wrocławiu, obecnie Polska), niemiecki polityk Socjaldemokratycznej Partii Niemiec....
[click for more] (SPD). Władzę wykonawczą (die Exekutive) stanowi rząd federalny z kanclerzem federalnym (Bundeskanzler) na czele. Pozycja kanclerza jest mocniejsza niż polskiego premiera. Ma on prawo bezpośrednio ingerować w prace swoich ministrów. Rząd odwołany być może jedynie w drodze konstruktywnego wotum nieufności (tak np. było w roku 1982). Parlament nie można odwoływać poszczególnych ministrów (zasada odpowiedzialności rządu en bloc).
Władzą sądowniczą (die Judikative, czyli Justiz) są sądy, najwyższymi instancjami są:
Partie polityczne
System partyjny Niemiec porównawszy chociażby z krajami Europy ZachodniejEuropa Zachodnia - nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy. W węższym znaczeniu obejmuje ona takie państwa jak: Niemcy, Austria, Szwajcaria, Holandia, Belgia, Luksemburg, Francja, Wielka Brytania i Irlandia. Zajmują one powierzchnię ponad 1,4 mln km2, a liczba ludności przekracza 240 mln mieszkańców (1995). Wielu geografów zalicza jednak Niemcy, Austrię i Szwajcarię do Europy Środkowej....
[click for more] jest wyjątkowo stabilny i uporządkowany. Wykrystalizowaniu uległ po II wojnie światowej. Partią o najstarszej tradycji jest SPD - istnieje od końca XIX wieku, uczestniczyła w rządach Republiki Weimarskiej, aż do 1933 roku była najsilniejszą partią niemiecką. Obok SPD do tzw. Volksparteien (partii ogólnonarodowych) należy również chadecja (CDU i CSU). Wykształciła się ona po II wojnie światowej ze środowisk dawnej katolickiej partii "Centrum", poszerzonej o środowiska ewangelickie (CDU jest partią ponadkonfesyjną). Na wzmocnienie jej roli wpłynął długi okres rządów (1949-1969) oraz charyzmatyczni liderzy: Konrad AdenauerKonrad Adenauer (ur. 5 stycznia 1876 w Kolonii, zm. 19 kwietnia 1967 w Rhöndorf k. Bonn) polityk niemiecki i działacz partii chrześcijańsko-demokratycznej, kanclerz RFN. Z zawodu prawnik....
[click for more], Ludwig ErhardLudwig Erhard (4 lutego 1897 - 5 maja 1977), niemiecki polityk, ekonomista, drugi kanclerz RFN. Urodził się 4 lutego 1897 w Fürth w Niemczech. Podczas pierwszej wojny światowej walczył na froncie zachodnim jako artylerzysta. Po wojnie ukończył studia ekonomiczne....
[click for more] i Jakob Kaiser. W latach 1982-1998...
[click for more] CDU/CSU była znów u władzy stanowiąc główną siłę rządu Helmuta Kohla Dr Helmut Josef Michael Kohl (ur. 3 kwietnia 1930 w Ludwigshafen) – niemiecki polityk, w latach 1969-1976 premier Nadrenii-Palatynatu, w latach 1982-1998 kanclerz Republiki Federalnej Niemiec. Członek CDU, w latach 1973-1982 przewodniczący tej partii, w latach 1972-1982 przewodniczący koalicji CDU/CSU....
[click for more].
Tradycyjnie rolę języczka u wagi pełnią liberałowie z FDP (rządzili prawie nieprzerwanie aż do 1998 roku, raz z CDU, raz z SPD - stąd też często nazywani są partią "obrotową". FDP wykształciła się po 1948 roku ze środowisk związanych z przedwojennymi partiami DDP i DVP. Były w niej obecne zarówno elementy wolnomyślicielskie, antyklerykalne jak i nacjonalistyczne (przez pewien czas po wojnie sytuowano FDP "na prawo" od CDU). Z partią związane były takie nazwiska jak pierwszy prezydent RFN Theodor Heuss, jej powojenny lider Erich Mende, przedstawiciele lewego skrzydła Wolfgang Mischnick czy Gunter Verheugen. Członkami FDP byli też wieloletni minister spraw zagranicznych RFN Hans Dietrich Genscher (1974-1992), Walter ScheelWalter Scheel (urodzony 8 lipca 1919 w Solingen), polityk niemieckiej FDP, członek jej lewicowego skrzydła. W rządzie Willego Brandta pełnił funkcję wicekanclerza i [[ministra spraw zagranicznych. W imieniu Niemiec podpisał traktaty z Polską i Zwiazkiem Radzieckim (1970), Czechosłowacją (1973) oraz NRD (1972). W 1974 wybrany na prezydenta Niemiec głosami SPD i FDP....
[click for more] (1969-74 szef MSZ, prezydent RFN 1974-79) czy Klaus KinkelKlaus Kinkel (urodzony 17 grudnia 1936 w Metzingen), niemiecki polityk liberalny, członek FDP. W latach 1990-1992 minister sprawiedliwości w rządzie Kohla, później do 1998 roku [[szef resortu spraw zagranicznych. Przez pewien czas przewodniczący FDP. Przedstawiciel jej konserwatywnego skrzydła....
[click for more] (minister sprawiedliwości i spraw zagranicznych w rządzie Helmuta Kohla). FDP miała swój udział w odważnej polityce wschodniej rządu Willego BrandtaWilly Brandt, właściwie Karl Herbert Frahm (ur. 18 grudnia 1913 roku w Lubece, zm. 8 października 1992 w Unkel), polityk niemiecki, działacz socjaldemokratyczny, członek SPD i jej przewodniczący w latach 1969-1987, kanclerz RFN w latach 1969-1974, laureat pokojowej Nagrody Nobla w 1971 roku....
[click for more] i Helmuta Schmidta. W 1982 na skutek różnic w pomysłach na politykę gospodarczą i społeczną FDP zrezygnowała z udziału w rządach lewicy i związała się z chadecją. Małżeństwo z CDU, choć niewolne od kłótni i nieporozumień, przetrwało 16 lat.
Partią izolowaną na szczeblu ogólnokrajowym jest PDS - następczyni honeckerowskiej SED. W latach 1990-2002 reprezentowana była w Bundestagu, głównie przez posłów z byłego NRD, w zachodniej części Niemiec nie udało jej się do dzisiaj zapuścić korzeni. PDS krytykuje z pozycji lewicowych rząd Schrödera, zarzuca mu odejście od lewicowych ideałów, które jakoby zawsze bliskie były PDS. Partia Lothara Bisky'egoLothar Bisky (ur. 17 sierpnia 1941 w Zollbrücku, Niemcy), niemiecki polityk, przewodniczący Partii Demokratycznego Socjalizmu....
[click for more] współrządzi w dwóch niemieckich landach - Berlinie i Meklemburgii/Pomorzu Przednim (wraz z SPD).
Podział administracyjny
- Zobacz więcej: Podział administracyjny Niemiec
Republika Federalna Niemiec składa się z następujących krajów związkowych:
- Badenia-Wirtembergia (Baden-Württemberg)
- Bawaria Bawaria (niem. Bayern) to najdalej położony na południe i o największej powierzchni kraj związkowy w Niemczech. Informacje ogólne stolica: Monachium liczba mieszkańców: 12,4 milionów (sierpień 2003) powierzchnia: 70549,32 km² gęstość zaludnienia: 164 mieszk./km² premier: Edmund Stoiber (CSU) ważniejsze miasta: Monachium, Norymberga, Augsburg, Würzburg, Ingolstadt, Regensburg, Fürth i Erlangen klimat - umiarkowany; średnia temperatura stycznia - 2 stopnie C, lipca 17 stopni C; średni roc...
[click for more] (Freistaat Bayern)
- Berlin
- Brandenburgia (Brandenburg)
- Brema (Bremen)
- Dolna Saksonia (Niedersachsen)
- Hamburg
- Hesja (Hessen)
- SaaraSaara (niem. Saarland) to kraj związkowy (Bundesland) w zachodniej części Republiki Federalnej Niemiec, którego stolicą jest Saarbrücken. Zajmuje powierzchnię 2,6 tys. km². Leży na obszarze Średniogórza Niemieckiego, obejmuje południowy skraj gór Hunsrück i zachodnią część pogórza Pfälzer Bergland....
[click for more] (Saarland)
- Meklemburgia-Pomorze Przednie Meklemburgia-Pomorze Przednie (niem. Mecklenburg-Vorpommern) jest krajem związkowym (Landem) Republiki Federalnej Niemiec. Meklemburgia-Pomorze Przednie, skrót MV, w mowie potocznej (niem.) Meck-Pomm, jest najbardziej na północ wysuniętym krajem związkowym RFN z dawnej NRD, powstał z historycznych krajów:...
[click for more] (Mecklenburg-Vorpommern)
- Nadrenia Północna-Westfalia (Nordrhein-Westfalen)
- Nadrenia-PalatynatNadrenia-Palatynat (niem. Rheinland-Pfalz) to kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec. Założony w 1947 r., należy do południowo-zachodnich Niemiec. Graniczy z landami : Nadrenia Północna-Westfalia, Hesja, Krajem Saary, Badenią-Wirtembergią oraz na zachodzie z państwami : Belgia, Francja i Luksemburg....
[click for more] (Rheinland-Pfalz)
- Saksonia (Freistaat Sachsen)
- Saksonia-AnhaltSaksonia-Anhalt (niem. Sachsen-Anhalt) to kraj związkowy (land) Republiki Federalnej Niemiec, którego stolicą jest Magdeburg. ...
[click for more] (Sachsen-Anhalt)
- Szlezwik-Holsztyn (Schleswig-Holstein)
- TuryngiaTuryngia (niem. Thüringen) to kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec, określany jako Republika (Freistaat Thüringen). Turyngia należy do tak zwanych nowych krajów związkowych, jak określa się tereny dawnej NRD i w 1990r. przystąpiła do RFN....
[click for more] (Freistaat Thüringen)
Trzy z wyżej wymienionych krajów związkowych w nazwie urzędowej mają określenie Freistaat ("republika"), co ma podkreślać ich demokratyczny ustrój. Jednak wobec innych krajów związkowych nie występują żadne przywileje ani osobliwości prawne.
Gospodarka
Najpotężniejszy gospodarczo kraj Europy i zarazem trzecia potęga na świecie. PKB wyniósł w 2001 roku 2148 mld euro (na 1 mieszkańca 26 035 euro). Najgęstsza sieć autostrad w Europie (ponad 11,3 tys. km). Po Włoszech drugi najbardziej zmotoryzowany kraj kontynentu (43,6 mln samochodów osobowych, czyli 52,8 pojazdów na 100 mieszkańca).
Przemysł
Italic text'' == Przemysł niemiecki w strukturze PKB stanowi 31%. Jest on nowoczesny, niegdyś oparty na lokalnych surowcach mineralnych, lecz od wielu lat korzysta z zagranicznych źródeł. W ostatnim czasie (2004) obserwujemy znaczny rozwój i ewolucję struktury niemieckiego rynku energii elektrycznej. Starają się od 1 kwietnia 2002 roku zredukować poziom i produkcję dwutlenku węgla do atmosfery. Przemysł meblarski to około 1470 zakładów dających pracę 160000 osobom. ==
Kultura
Literatura
- Literatura niemieckaArtykuł jest listą – z natury rzeczy wybiórczą – niemieckich pisarzy i poetów oraz wybranych utworów literatury niemieckiej. // A Bruno Apitz (1900 - 1979) Bettina von Arnim (1785 - 1859) Ludwig Achim von Arnim (1781 - 1831) ...
[click for more]
Malarstwo
Film
Teatr
- Bertolt BrechtBertolt Brecht (właśc. Eugen Berthold Friedrich Brecht, 10 lutego 1898 - 14 sierpnia 1956) niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator, poeta....
[click for more]
Związki z Polską
Zobacz też
- Wikiportal:Niemcy
- III RzeszaTrzecia Rzesza (niem. Das Dritte Reich) - nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 - oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka, następnie Wielka Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich, Großdeutsches Reich). Po raz pierwszy nazwa ta pojawiła się w 1923 roku w książce Arthura Moellera van den Brucka pod takim samym tytułem. Wyrażała ona ideę obalenia republiki weimarskiej oraz wskrzeszenia zjednoczonej monarchii niemieckiej (I Rzeszą było Cesarstwo Rzym...
[click for more]
- Cesarze niemieccyChronologiczna lista Królów i Świętych Cesarzy Rzymskich Narodu Niemieckiego:...
[click for more]
- Lista feldmarszałków niemieckich
- Kluby piłkarskie w Niemczech
- Polskie odpowiedniki niemieckich nazw geograficznych
- stacje telewizyjne w Niemczech
Linki zewnętrzne
| Unia Europejska (UE) |
 |
|
Austria | Belgia | Cypr | Czechy | Dania | Estonia | FinlandiaFinlandia, Republika Finlandii (Suomen Tasavalta) - państwo w północnej Europie, członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją....
[click for more] | Francja | GrecjaGrecja (Ελλάδα, Republika Grecka - Ελληνική Δημοκρατία) – państwo w południowo-wschodniej Europie, członek Unii Europejskiej. Graniczy od północy z Albanią, Macedonią i Bułgarią, od wschodu z Turcją....
[click for more] | Hiszpania | Holandia | Irlandia | LitwaLitwa (Lietuva, Republika Litewska, Lietuvos Respublika) - państwo w północno-wschodniej Europie, jedna z republik nadbałtyckich. Graniczy od zachodu z Rosją, od południa z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą. Jest członkiem Unii Europejskiej....
[click for more] | Luksemburg | Łotwa | Malta | Niemcy | Polska | PortugaliaPortugalia, Republika Portugalii (República Portuguesa) to kraj leżący w południowo-zachodniej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. Najwyższy punkt: Ponta do Pico na Azorach 2351 m n.p.m Najniższy punkt: Ocean Atlantycki 0 m ...
[click for more] | Słowacja | Słowenia | SzwecjaSzwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) jest państwem w Europie północnej, zaliczanym do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku....
[click for more] | Węgry | Wielka Brytania | Włochy
|
| Europa |
|
Albania | Andora | ArmeniaArmenia (Հայաստան - Hajastan, Republika Armenii) – państwo położone na południowych zboczach Kaukazu (Azja), graniczące od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerbejdżańską enklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolica Armenii to obecnie Erewan, jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku należy do Wspólnoty Niepodległych Państw...
[click for more] | Austria | Azerbejdżan | Białoruś | Belgia | Bośnia i Hercegowina | Bułgaria | ChorwacjaChorwacja – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną, od wschodu z Serbią i Czarnogórą oraz Węgrami i Słowenią od północy. Niepodległość odzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii....
[click for more] | Cypr | Czechy | Dania | Estonia | Finlandia | Francja | Grecja | GruzjaGruzja to państwo na Zakaukaziu. Obszar 67,7 tys. km². Graniczy na północy i wschodzie z Rosją, na południu z Azerbejdżanem, Armenią, Turcją, na zachodzie granice kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolica Tbilisi....
[click for more] | Hiszpania | Holandia | Islandia | Irlandia | KazachstanKazachstan (Republika Kazachstanu; kaz. Қазақстан, ros. Казахстан) - państwo leżące częściowo w Europie (tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12187 km. Kazachstan ma również dostęp do Morza Ka...
[click for more] | LiechtensteinLiechtenstein, Księstwo Liechtenstein (Fürstentum Liechtenstein) – państwo w Europie Zachodniej, leżące pomiędzy Austrią i Szwajcarią. // ...
[click for more] | Litwa | Luksemburg | Łotwa | Macedonia | Malta | Mołdawia | MonakoMonako, Księstwo Monako (Monaco, Principauté de Monaco) – niewielkie państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery francuskiej. Po Watykanie jest to drugie najmniejsze niezależne państwo świata....
[click for more] | Niemcy | Norwegia | Polska | Portugalia | Rumunia | Rosja | San MarinoSan Marino, Republika San Marino (Repubblica di San Marino) – niewielkie państwo w Europie Południowej stanowiące enklawę na obszarze Włoch. Nie ma dostepu do morza. Stolica też nazywa się San Marino....
[click for more] | Serbia i Czarnogóra | Słowacja | Słowenia | Szwecja | Szwajcaria | Turcja | UkrainaUkraina (ukr. Україна) jest państwem położonym w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od wschodu zaś z Rosją. Ukraina uzyskała niepodległość w 1991 po rozpadzie ZSRR....
[click for more] | Wielka Brytania | WatykanWatykan, Państwo Watykańskie (wł. Citt del Vaticano, Stato della Citt del Vaticano) - państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie, Włochy. Watykan to siedziba najwyższych władz Kościoła rzymskokatolickiego, gdzie rezyduje papież. Nazywany jest również Stolicą Apostolską (łac. Sedes Apostolica, Sancta Sedes). Obywatele Watykanu to głównie dygnitarze kościelni, księża, zakonnice i gwardia szwajcarska. Oprócz tego do pracy przychodzi około 3.000 osób mieszkających poza murami Watykan...
[click for more] | Węgry | Włochy
Terytoria zależne: GibraltarGibraltar (z arabskiego Gebr-al-Tarik – skała Tarika) — skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki....
[click for more] | GuernseyGuernsey (Baliwat Guernsey) (fr. Guernesey) – terytorium zależne Korony brytyjskiej (nie stanowi jednak części Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) przy francuskim wybrzeżu na Kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey. Guernsey podobnie jak Jersey, co prawda są terytoriami zależnymi Wielkiej Brytanii, jednak nie należą do Unii Europejskiej. Kwestią obrony oraz spraw zagranicznych zajmuje się Wielka Brytania...
[click for more] | Jan Mayen | Jersey | SvalbardSvalbard (z norweskiego svalbard = 'zimny brzeg'), grupa wysp arktycznych położonych na północ od Półwyspu Skandynawskiego ( 74°-81° N, 10°-34° E)....
[click for more] | Wyspa ManWyspa Man – (ang. Isle of Man, manx Ellan Vannin) – wyspa w archpelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim, pomiędzy Wielką Brytanią i Irlandią. Posiada (wraz z Wyspami Normandzkimi) specyficzny status polityczny dependencji Korony brytyjskiej. Formalnie nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ani Unii Europejskiej. Na fladze wyspy Man przedstawiony jest tzw. triskelion....
[click for more] | Wyspy OwczeWyspy Owcze (dun. Færøerne, farer. Føroyar) – archipelag wysp wulkanicznych (o powierzchni 1399 km²) na Morzu Norweskim, stanowiących terytorium autonomiczne Danii....
[click for more]
|
|
