Definicja Przewrót majowy

Przewrót majowy (zamach majowy) - zamach stanu dokonany przez Józefa Piłsudskiego 12 maja - 14 maja14 maja jest 134. (w latach przestępnych 135.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 231 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka....
[click for more] 1926...
[click for more] r.

Przyczyny wewnętrzne

W listopadzie 1925 upadł rząd Władysława Grabskiego, który został zastąpiony gabinetem Aleksandra Skrzyńskiego. Miał on szerokie poparcie w parlamencie od endecjiNarodowa Demokracja (popularna nazwa Endecja od skrótu ND). Ważniejsze organizacje endeckie przed II wojną światową: SN-D SN ZL-N Ligi Polskiej Ligi Narodowej Zet Organizacje wojskowe powołane w czasie II wojny światowej i bezpośrednio po niej:...
[click for more] do PPS, ministrem spraw wojskowych został gen. Lucjan Żeligowski. Jednakże po utracie poparcia PPS-u gabinet Skrzyńskiego upadł na początku maja 1926. Powstał wówczas kolejny rząd Wincentego Witosa utworzony przez PSL Piast i Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (tzw. Chjeno-Piast). Nie miał on poparcia społecznego po kompromitacji pierwszego gabinetu tych partii z 1923...
[click for more]. Obawiano się również możliwości prawicowego zamachu stanu.

Przyczyny zewnętrzne

Do tych przyczyn można zaliczyć dwa główne wydarzenia. Rozpoczęcie w czerwcu 1925 wojny handlowej z Republiką NiemieckąNiemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem. Bundesrepublik Deutschland) to kraj leżący w środkowej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej, Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8 oraz NATO. Do 1970 r. (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF)....
[click for more] oraz podpisanie 16 października tego roku traktatu w Locarno.

Przebieg

10 maja 1926 utworzono rząd Chjeno-Piasta, jednocześnie Józef Piłsudski udzielił wywiadu Kurierowi PorannemuKurier Poranny informacyjne, codzienne pismo lokalne regionu płn.-wschodniego, wydawane w Białymstoku od 1990; posiada 3 mutacje (Kurier Osiedlowy, Kurier Bielski, Kurier Sokólski); nakład 35 tys. egz., magazyn 55 tys. egz. (1995), ok. 98% udziałów w gazecie ma Orkla Media Newspapers....
[click for more], w którym powiedział m. in. że: ...staje do walki ze złem... (tzn. z sejmokracją), zapowiedział również sanacjęSanacja - (łac. sanatio - uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926-39, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926....
[click for more] życia poltycznego. Gazeta została skonfiskowana. W nocy z 1111 maja jest 131. (w latach przestępnych 132.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 234 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka....
[click for more] na 12 maja w warszawskim garnizonie ogłoszono alarm, część oddziałów wymaszerowała do Rembertowa i oddała się pod dowództwo Piłsudskiego. 12 maja wyruszyły one na stolicę i zajęły mosty na Wiśle, a w mieście legalny rząd ogłosił stan wyjątkowy.

Około godziny 17 na moście Poniatowskiego doszło do spotkania Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim. Marszałek chciał ustąpienia gabinetu Witosa, prezydent żądał natomiast kapitulacji przeciwnika. Po załamaniu się pertraktacji około godziny 19 rozpoczęły się pierwsze walki. Dzień później próbę mediacji podjęli arcybiskup Aleksander Kakowski oraz marszałek Sejmu Maciej Rataj Maciej Rataj (ur. 19 lutego 1884 r. we wsi Chłopy k. Lwowa, zm. 21 czerwca 1940 r. w Palmirach) - polski polityk, działacz ludowy i publicysta....
[click for more] rozmowy te również nie przyniosły efektu. 14 maja PPS udzielił poparcia buntownikom i ogłosił strajk generalny poparty przez Związek Zawodowy Kolejarzy. Strajk ten odciął stolicę od reszty kraju i znacznie utrudnił sprowadzenie wiernych rządowi oddziałów. Nie chcąc kontynuować walki, która mogła się przerodzić w wojnę domową Wojciechowski i Witos podali się do dymisji.

W czasie walk zginęło 215 żołnierzy i 164 cywilów, a łączna liczba rannych wyniosła 900 osób.

W wyniku zamach powstał gabinet Kazimierza BartlaKazimierz Bartel (ur. 3 marca 1882 we Lwowie, zm. 26 lipca 1941 we Lwowie) - polski polityk, matematyk, rektor Politechniki Lwowskiej. W latach 1922-1929 poseł na Sejm, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym. W latach 1937-1939 senator. Zamordowany przez hitlerowców. Jego prace dotyczyły głównie geometrii....
[click for more], w którym Piłsudski został ministrem spraw wojskowych. 31 maja Zgromadzenie Narodowe wybrało Piłsudskiego prezydentem, ten jednak nie przyjął funkcji, ostatecznie głową państwa został Ignacy Mościcki

Kategorie stron: II Rzeczpospolita...
[click for more]