Produkt krajowy brutto (PKB) (ang. GDP - Gross
Domestic Product) (ekon.) to jeden z podstawowych mierników dochodu narodowego stosowanych w rachunkowości narodowej. PKB
opisuje zagregowaną wartość dóbr i usług
finalnych wytworzonych na terenie danego kraju w określonej jednostceJednostka (jednostka miary, miano), wartość danej wielkości przyjęta jako mająca wartość liczbową równą jedności. Jednostka miary służy do ilościowego wyrażenia (porównywania) wartości tej samej wielkości. Jednostkom zazwyczaj nadaje się nazwy np. jednostką masy jest kilogram (kg), jednostki niektórych wielkości nie mają nazwy np. jednostką prędkości jest metr na sekundę (m/s).... [click for more] czasu (najczęściej w ciągu roku).
Wartość wytworzonych dóbr u usług finalnych oblicza się odejmując od produkcji całkowitej wartość dóbr i usług zużytych do tej
produkcji. W skali przedsiębiorstwa jest to więc wartość
dodana, a PKB jest sumą wartości dodanej wytworzonej przez wszystkie podmioty gospodarujące. Zgodnie z tym od strony
produkcyjnej:
-
- PKB = produkcja globalna kraju minus zużycie pośrednie = suma wartości dodanej ze wszystkich gałęzi gospodarki
narodowej.
Obliczanie PKB na podstawie powyższej formuły jest uciążliwe, gdyż statystyka państwowa nie daje bezpośrednich miar produkcji
globalnej, ani zużycia pośredniego. Dlatego w praktyce stosuje się inne formuły. Najpopularniejsza z nich ma podstawę w
spostrzeżeniu, że PKB jest w dobrym przybliżeniu równy finalnym wydatkom wszystkich nabywców wartości dodanej wytworzonej na
terenie kraju. Zatem od strony popytowej:
-
- PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu
zapasów.
W praktyce rzadko zdarza się, aby przedsiębiorstwa i instytucje publiczne znacznie powiększały zapasy albo pozbywały się ich,
więc zmiana stanu zapasów w gospodarce jest wielkością niedużą i na ogół pomija się ją w obliczeniach PKB.
Trzecia formuła wynika z faktu, że suma wydatków musi być równa sumie dochodów ze wszystkich źródeł. Zatem od strony
dochodowej:
-
- PKB = dochody z pracy + dochody z kapitału + dochody państwa + amortyzacja.
Powyższa formuła wyraża podział wartości dodanej pomiędzy pracę (pracowników najemnych), kapitał (właścicieli kapitału,
inwestorów), państwo i odtworzenie zużytego majątku.
PKB nominalny oblicza się według bieżącej wartości pieniądza, PKB realny natomiast według realnej wartości
pieniądza, a więc uwzględniając inflacjęInflacja jest to obniżanie się siły nabywczej pieniądza (jego wartości rynkowej). Na rynku obserwuje się ją jako trwający dłuższy czas wzrost średniego poziomu cen określonego koszyka dóbr. W praktyce inflacja na rynku konsumpcyjnym jest inna, niż inflacja na rynku zaopatrzeniowym i nieco inaczej wpływa na kondycję gospodarki.... [click for more]. Przeliczenie polega na podzieleniu PKB
nominalnego przez indeks cen. W zestawieniach statystycznych PKB realny najczęściej przedstawiany jest w cenach stałych z
wybranego roku bazowego.
Wzrost lub spadek realnego PKB stanowi miarę rozwoju
gospodarczego.
Do porównań międzynarodowych PKB przelicza się według bieżącego kursu wymiany, zazwyczaj na dolary amerykańskie albo według parytetu siły
nabywczej.
PKB należy odróżnić od produktu narodowego brutto (PNB), który jest miarą wartości wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez
obywateli danego państwa oraz przez osoby prawne z siedzibą na jego terenie niezależnie od tego, czy podmioty te działają w
kraju, czy za granicą.
Najbogatsze 20 krajów na świecie, uwzględniając PKB ważony parytetem siły
nabywczej:
| Miejsce |
Kraj |
2005 PKB (PSN)
milionów dolarów |
| 1 |
Stany ZjednoczoneStany Zjednoczone Ameryki (The United States of America, w skrócie USA) - państwo położone w środkowej części Ameryki Północnej. Warunki geograficzne Położenie: USA leżą w Ameryce Północnej, granicząc z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Obszar: całkowity: 9,6 mln km2 lądu: 9,2 mln km2 wodny: 470 tys. km2 Uwaga: dane dotyczą jedynie 50 stanów i okręgu stołecznego... [click for more] |
12,332,296 |
| 2 |
Chiny |
8,091,851 |
| 3 |
JaponiaJaponia (日本 Nihon, Nippon) to państwo leżące we wschodniej Azji, na archipelagu Wysp Japońskich – największe z nich to, Honshū, Hokkaidō, Kyūshū i Shikoku. Z mniejszych wysp anależy wymienić też Okinawę. Japonia prowadzi spory o kilka małych wysepek z Rosją, Koreą Południową, Chinami oraz Tajwanem.... [click for more] |
4,009,327 |
| 4 |
Indie |
3,602,894 |
| 5 |
NiemcyNiemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem. Bundesrepublik Deutschland) to kraj leżący w środkowej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej, Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8 oraz NATO. Do 1970 r. (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF).... [click for more] |
2,498,471 |
| 6 |
Wielka Brytania |
1,825,837 |
| 7 |
Francja |
1,811,561 |
| 8 |
Włochy |
1,694,706 |
| 9 |
RosjaFederacja Rosyjska ( оссийская Федерация, Rossijskaja Federacija), lub Rosja ( оссия, Rossija), państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie, jej powierzchnia jest prawie dwa razy większa od Stanów Zjednoczonych czy Chin. Pod względem liczby ludności jednak zajmuje dopiero 7. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie)... [click for more] |
1,585,478 |
| 10 |
BrazyliaBrazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii ; port. Brasil, República Federativa do Brasil) - największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej.... [click for more] |
1,552,542 |
| 11 |
KanadaKanada - oficjalna nazwa Canada - jest państwem położonym w Ameryce Północnej, które graniczy ze Stanami Zjednoczonymi na południu i północnym zachodzie (Alaska). Kanada rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie, do Oceanu Spokojnego na zachodzie, od północy Kanada graniczy z Oceanem Arktycznym.... [click for more] |
1,111,846 |
| 12 |
KoreaKorea to nazwa dawnego zjednoczonego państwa obydwu Korei: Północnej i Południowej, usytuowanego na Półwyspie Koreańskim we wschodniej Azji. Graniczy od zachodu z Chinami i Rosją od północy. Obszar zamieszkuje jednolita grupa etniczna - koreańczycy. Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku, Korea została podzielona na dwa państwa: Republikę Korei (Korea Południowa) oraz Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną (Korea Północna). Granica przebiega na rownoleżniku 38o.... [click for more] |
1,099,066 |
| 13 |
MeksykStany Zjednoczone Meksyku (hiszp.: Estados Unidos Mexicanos 1) - kraj w Ameryce Północnej, graniczący na północy z USA a na południu z Gwatemalą i Belize. Od zachodu jego terytorium ograniczone jest wodami Pacyfiku, a od wschodu - Zatoki Meksykańskiej. Trzeci co do wielkości kraj Ameryki Łacińskiej i największy kraj Ameryki Środkowej.... [click for more] |
1,064,889 |
| 14 |
HiszpaniaHiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. España, Reino de España; kataloński Regne d'Espanya; bask. Espainiako Erresuma; galisyjski Reino da España) - to państwo w południowo-zachodniej Europie, obejmujące większą część Półwyspu Iberyjskiego. Graniczy od północy z Francją i Andorą, od zachodu z Portugalią i od południa z Gibraltarem oraz Marokiem. Członek Unii Europejskiej.... [click for more] |
1,026,340 |
| 15 |
Indonezja |
863,654 |
| 16 |
AustraliaAustralia - państwo obejmujące cały kontynent australijski. Stanowi szóste pod względem powierzchni państwo świata. Ustrój polityczny Zobacz więcej: Ustrój polityczny Australii... [click for more] |
638,713 |
| 17 |
Tajwan... [click for more] |
629,858 |
| 18 |
Turcja |
570,748 |
| 19 |
IranIran (Islamska Republika Iranu - Dżomhuri-je Eslami-je Iran, do roku 1935 Persja) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską i Zatoką Omańską.... [click for more] |
560,348 |
| 20 |
TajlandiaKrólestwo Tajlandii jest krajem w południowo-wschodniej Azji, graniczącym z Laosem i Kambodżą na wschodzie, z Malezją na południu oraz z Mianmą (Birmą) i Morzem Andamańskim na zachodzie. Tajlandia jest także nazywana Syjamem, gdyż była to jego oficjalna nazwa do 11 maja 1949 roku. Międzynarodowe określenie Thai (ไทย) znaczy po tajsku wolny.... [click for more] |
559,489 |
| — |
— |
— |
| 23 |
Polska |
512,890 |
Najbogatsze 20 krajów na świecie, uwzględniając PKB nominalny:
| Miejsce |
Kraj |
2005 PKB (nominalnie)
milionów dolarów |
| 1 |
Stany Zjednoczone |
12,438,873 |
| 2 |
Japonia |
4,799,061 |
| 3 |
Niemcy |
2,906,658 |
| 4 |
Wielka Brytania |
2,295,039 |
| 5 |
Francja |
2,216,273 |
| 6 |
Chiny |
1,843,117 |
| 7 |
Włochy |
1,836,407 |
| 8 |
Hiszpania |
1,120,312 |
| 9 |
Kanada |
1,098,446 |
| 10 |
Rosja |
755,437 |
| 11 |
Indie |
749,443 |
| 12 |
Brazylia |
732,078 |
| 13 |
Korea |
720,772 |
| 14 |
Meksyk |
714,530 |
| 15 |
Australia |
692,436 |
| 16 |
HolandiaHolandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) - państwo w Europie zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba.... [click for more] |
629,391 |
| 17 |
Belgia |
387,840 |
| 18 |
Szwajcaria |
384,642 |
| 19 |
Szwecja |
383,816 |
| 20 |
Tajwan |
345,105 |
| — |
— |
— |
| 23 |
Polska |
312,257 |
źródło tabel:
- Międzynarodowy Fundusz
Walutowy, World Economic Outlook Database, April 2005. [1] (http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2005/01/data/dbcoutm.cfm?SD=2005&ED=2005&R1=1&R2=1&CS=3&SS=2&OS=C&DD=0&OUT=1&C=512-941-914-446-612-666-614-672-311-946-213-137-911-962-193-674-122-676-912-548-313-556-419-678-513-181-316-682-913-684-124-273-339-921-638-948-514-686-218-688-963-518-616-728-223-558-516-138-918-353-748-196-618-278-522-692-622-694-156-142-624-449-626-564-628-283-228-853-924-288-233-293-632-566-636-964-634-182-238-453-662-968-960-922-423-714-935-862-128-716-611-456-321-722-243-965-248-718-469-724-253-576-642-936-643-961-939-813-644-199-819-184-172-524-132-361-646-362-648-364-915-732-134-366-652-734-174-144-328-146-258-463-656-528-654-923-336-738-263-578-268-537-532-742-944-866-176-369-534-744-536-186-429-925-178-746-436-926-136-466-343-112-158-111-439-298-916-927-664-846-826-299-542-582-443-474-917-754-544-698&S=NGDPD&CMP=0&x=36&y=12);
Unia EuropejskaUnia Europejska (UE) jest to gospodarczo-polityczny związek dwudziestu pięciu, w chwili obecnej, krajów europejskich, będący efektem wieloletniego zbliżania się krajów z Europy Zachodniej. Filary Unii Europejskiej Unia Europejska opiera się na trzech filarach:...
[click for more][2] (http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2004/02/data/dbaoutm.cfm?SD=2005&ED=2005&R1=1&R2=1&CS=5&SS=2&OS=C&DD=0&OUT=1&C=998&S=NGDPD&CMP=0&x=31&y=15)
Zobacz też:
|