Prawa Mendla to reguły przekazywania cech dziedzicznych...
[click for more]. Zostały sformułowane w 1866...
[click for more] przez Grzegorza Mendla podczas jego badań na groszku pachnącym.
W uwspółcześnionej postaci, uwzględniającej naszą obecną wiedzę o chromosomach i genach, brzmią następująco:
- Pierwsze prawo Mendla- Prawo czystości gamet - każda gameta wytwarzana przez organizmOrganizm, ustrój - istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi (przede wszystkim przemianą materii). Systematyka: twory natury nieożywionej: zawierające kwas nukleinowy wirusy wiroidy niezawierające kwasu nukleinowego twory natury ożywionej (organizmy): Prokarionty (zobacz: bakterie) Eukarionty: Protista Grzyby Rośliny Zwierzęta To jest tylko zalążek artykułu. Jeśli możesz, rozbuduj go. ...
[click for more] posiada tylko jeden genGen jest to wyróżniony funkcjonalnie ciąg nukleotydów w łańcuchu DNA genomu (lub RNA u niektórych wirusów). Pojedynczy gen koduje za pośrednictwem mRNA pojedynczy łańcuch polipeptydowy lub jedną cząsteczkę RNA innego rodzaju - np. tRNA, rRNA lub inny rybozym. W skład wielu białek wchodzi więcej niż jeden łańcuch polipeptydowy - są zatem kodowane przez więcej niż jeden gen. Gen traktowany jest często jako najmniejsza jednostka dziedziczności, ale jest to pewne uproszczenie pochodząc...
[click for more] z danej pary alleliAllel jest to jedna z wersji genu w określonym locus na danym chromosomie homologicznym. Dany allel może mieć charakter dominujący (oznaczany zwyczajowo dużą literą i kursywą: A) lub recesywny (oznaczany: a). W komórce somatycznej (co najmniej diploidalnej) allel dominujący będzie się silniej ujawniał (dominował) niż allel recesywny. Przyjęło się, że allele jednego genu oznacza się różnymi wariantami tej samej litery: A i a, IA, IB, i0 itp. Allele tego samego genu różnią się zwykle...
[click for more]. Wynika z tego, że każda komórka płciowa musi zawierać po jednym genie z każdej pary alleli.
- Drugie prawo Mendla- Prawo niezależnej segregacji cech - geny należące do jednej pary alleli są dziedziczone niezależnie od genów należących do drugiej pary alleli.
Oczywiście, należy pamiętać, że w czasach Mendla nie wiedziano jeszcze nic o genach i sposobie, w jaki zorganizowany jest materiał dziedziczny w komórce. Mendel zatem nie użył określenia gen i allel, posługiwał się opisowym określeniem "czynnik dziedziczenia".
Po skrzyżowaniu roślin rodzicielskich (P) o kwiatach czerwonych z roślinami o kwiatach białych stwierdził, że wszystkie kwiaty w 1 pokoleniu (F1) są czerwone. Mendel rozumował prawdopodobnie tak: każdy organizm zwierzęcy i roślinny jest najpierw zygotą, powstałą z połączenia dwóch gamet. Zygota ma zatem niejako dwoistą naturę, nosząc cechy zarówno "ojca", jak "matki". Podobnie zresztą, jak cały dorosły organizm. Skoro w pokoleniu wszystkie osobniki F1 mają dwoistą naturę (dziś powiedzilibyśmy, że są diploidalneDiploid to komórka zawierająca po dwa chromosomy danego typu. Ta sama informacja jest przechowywana w dwóch miejscach, co ma znaczenie na przykład przy mutacjach. Typ "2n". ...
[click for more]), i wiadomo, że pochodzą od rożniących sie barwą rodziców, ale tej dwoistości nie widać, bo wszystkie są czerwone, zatem czynnik czerwonej barwy musi być "silniejszy" i zagłuszać czynnik barwy białej. Nazwał go dominującym. Czynnik determinujący barwę białą określił mianem recesywnego. Aby pokazać te zależności prosto, oznaczył czynnik dominujący A, a czynnik recesywny a i wywiódł z tego, że pokolenie F1 składa się z osobników mających oba te czynniki; dziś powiedzielibyśmy: mających genotyp Aa.
Nie poprzestał jednak na jednym krzyżowaniu, skrzyżował bowiem następnie osobniki z pokolenia F1. W pokoleniu potomnym F2 uzyskał wprawdzie ok. 75% osobników czerwonych, ale pojawiły się też osobniki białe. To poniekąd zgadzało się z jego przewidywaniami. Po skrzyżowaniu roślin, tym razem z pokolenia F2, uzyskał pololenie F3, w którym występowały kwiaty zarówno białe jak i czerwone, ale w zupełnie nowym stosunku. Okazało się, że 1/3 osobników czerwonych F2 dała potomstwo tylko czerwone, 2/3 osobników czerwonych F2 dało potomstwo czerwone i białe (w znanym stosunku 3:1), natomiast wszystkie białe kwiaty z pokolenia F2 wydały potomków kwitnących na biało.