Perm
Perm (po angielsku Permian) to szósty i ostatni okresPodział geochronologiczny skał skorupy ziemskiej na podstawie ustaleń chronostratygrafii: eon: fanerozoik - od 540 milionów lat temu era kenozoiczna - od 65 milionów lat temu okres: neogen - od 26 milionów lat temu epoka: holocen - od 10 tys. lat temu epoka: plejstocen - od 1,8 mln do 11 tys. lat temu epoka: pliocen - od 7 do 1,8 mln lat temu epoka: miocen - od 26 do 7 mln lat temu okres: paleogen - od 65 do 26 milionów lat temu epoka: oligocen - od 37,5 do 26 mln lat temu epoka: eocen - od 52,5 do 3...
[click for more] ery paleozoicznejEra paleozoiczna to era, która rozpoczęła się 543 mln lat temu. Jest dzielona na starszy i młodszy paleozoik, co wiąże się ze zmianami świata organicznego, a także obecnością dwóch wyraźnie zaznaczonych okresów górotwórczych - kaledońskiego i hercyńskiego (in. waryscyjskiego). Końcowi paleozoiku przed 251 milionami lat towarzyszło masowe wymieranie większości gatunków zwierząt zamieszkujących wówczas kulę ziemską....
[click for more]. Trwał od 290 do 245 milionów lat temu. Nazwa pochodzi od miasta Perm u stóp Uralu...
[click for more].
Geologia
Azja zderza się z Europą, dochodzi do wypiętrzenia gór Uralu. W Ameryce Północnej postają AppalachyAppalachy (ang. Appalachian Mountains), system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie. Rozciągają się od Niziny Zatokowej w kierunku północno-wschodnim do Nowej Fundlandii....
[click for more]. Pod koniec permu Laurazja i GondwanaGondwana - w paleozoiku i na początku mezozoiku superkontynent południowy, na który składały się: Ameryka Południowa, Afryka, Indie, Australia, Antarktyda, Nowa Zelandia i południowo-wschodnia część Azji....
[click for more] łączą się w PangeęPangea - superkontynent, który powstał 250 mln lat temu z trzech innych kontynentów. Ten ogromny kontynent otaczał ocean o nazwie Panthalasa i mniejszy - Ocean Tetydy. W okresie jury, 200 mln lat temu Pangea rozpadła się na Laurazję i Gondwanę. Słowo "Pangea" pochodzi z języka greckiego i w wolnym tłumaczeniu znaczy "Wszechziemia"....
[click for more]. Od wschodu wrzyna się w nią morze Tetydy. Pangea zaczyna dryfować na północ, co prowadzi do stopienia lodowców, które przykrywały Gondwanę. Podnosi się poziom mórz. Duże obszary dawnej Laurazji zamieniają się w pustynie.
Ziemia w późnym permiePod koniec permu dochodzi do największego w skali ziemskiej wymierania gatunków, zwanego czasem barwnie matką wielkich wymierańWymieranie permskie - wymieranie taksonów pod koniec permu, ok. 245-250 mln lat temu, określane czasem mianem "matki wielkich wymierań". W ciągu ostatnich milionów lat permu wymarło blisko 90% organizmów morskich, przeszło 60% rodzin gadów i płazów i 30% rzędów owadów. W wyniku wymierania permskiego pojawiło się wiele nowych linii ewolucyjnych. Samo wymieranie stało się punktem przełomowym między dwiema erami paleozoiczną i mezozoiczną....
[click for more].
Flora
Zmiana klimatu z wilgotnego na suchy w połowie okresu wiąże ze sobą zmiany w składzie flory, zwłaszcza na półkuli północnej. Wymierają drzewiaste widłaki i skrzypy, kordaity, większość paproci (zarodnikowych i nasiennych). Wzrasta za to liczba roślin iglastych, miłorzębowych i sagowców. Na południowych lądach dominują lasy glosopterysowe. W górach i w głębi lądu następuje rozwój roślin nagonasiennych.
Fauna
W morzach następuje intensywny rozwój małży. RafyRafa – nagromadzenie wapiennych szkieletów organizmów morskich, tworzące podwodny wał lub grzbiet. Najczęściej rafy zbudowane są ze szkieletów korali, dlatego mówi się o rafach koralowych (jednakże w ich tworzeniu biorą udział także inne organizmy rafotwórcze, m.in. mszywioły, mięczaki, otwornice, a także glony)....
[click for more] zostają zdominowane przez koralowceKoralowce (Anthozoa) – jamochłony tworzące gromadę zaliczaną do typu parzydełkowców. Występują kolonijnie w formie polipów w morzach strefy ciepłej, przytwierdzone do dna morskiego. W budowie koralowców wyróżnić można warstwę zewnętrzną, tzw. ektodermę, która w górnej części tworzy otwór gębowy i gardziel, przechodzącą w jamę gastralną. Wewnętrzna strona ściany ciała, entoderma, tworzy wypustki do jamy gastralnej. Przestrzeń pomiędzy ektodermą a entodermą wypełnia wars...
[click for more]. PromieniopÅ‚etwe przechodzÄ… ewolucjÄ™ w stronÄ™ redykcji Å‚usek i wyksztaÅ‚cenia nowego typu pÅ‚etwy; pojawiajÄ… siÄ™ Neopterygii ("nowopÅ‚etwe"). W wodach sÅ‚odkich żyjÄ… pÅ‚azy, pojawiajÄ… siÄ™ mezozauryMezozaury (Mesosauria) — rzÄ…d prymitywnych gadów z podgromady synapsida, które powróciÅ‚y do życia w wodzie. PojawiÅ‚y siÄ™ w górnym karbonie a zniknęły w dolnym permie. Å»yÅ‚y w sÅ‚odkich wodach Å›ródlÄ…dowych, osiÄ…gaÅ‚y ok. 90 cm dÅ‚ugoÅ›ci. OdżywiaÅ‚y siÄ™ rybami. Ich szczÄ™ki uzbrojone w bardzo liczne zÄ™by w wyjÄ…tkowo dÅ‚ugiej czaszce byÅ‚y przystosowane do Å‚owienia ryb. Palce wszystkich koÅ„czyn spiÄ™te bÅ‚onami pÅ‚ywnymi. Ogon bocznie spÅ‚aszczony byÅ‚ głównÄ… siÅ‚Ä… napÄ™dowÄ… do pÅ...
[click for more]. Na lądzie gady zdobywają przewagę nad płazami. Pojawiają się terapsydy...
[click for more], określane jako gady ssakokształtne, a także żółwie. W permie ulegają oddzieleniu dwie linie rozwojowe pochodzące od wczesnych gadów - tekodonty i terapsydy. W okresie permu następuje jedno z największych masowych wymierań zwierząt, zarówno lądowych jak i wodnych.Giną trylobityTrylobity (Trilobita) - (gr. treis - trzy, lobos - płat) - gromada wymarłych stawonogów morskich o niewielkich zazwyczaj rozmiarach, ciele owalnym i spłaszczonym grzbietobrzusznie, z wyraźnie wyróżnioną częścią głowową, tułowiową i ogonową. Od strony grzbietu przykryte wapiennym pancerzem. Dwie głębokie bruzdy wzdłuż dłuższej osi ciała dzielą optycznie jego powierzchnię na trzy płaty (stąd nazwa gromady)....
[click for more], zmniejsza się liczba gatunków płazów i amonitów.
Zobacz też tabela stratygraficzna
