Peloponez (Półwysep Peloponeski, gr.Greka - jeden z klasycznych języków starożytności, używany także na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej. Historia tego języka (czy też całej grupy języków greckich) wygląda następująco:...
[click for more] Πελοπόννησος Pelopónisos) to półwysep w Grecji, stanowiący najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego. Znajduje się między Morzem Jońskim a EgejskimMorze Egejskie - morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Sporadów, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy Eubea, Chios, Limn...
[click for more], połączony jest z lądem Przesmykiem KorynckimPrzesmyk Koryncki - przesmyk łączący półwysep Peloponez z główną częścią Grecji. Na zachodzie oblewa go Zatoka Koryncka (Morze Jońskie), a od wschodu - Zatoka Sarońska (Morze Egejskie). Od 1893 przecina go Kanał Koryncki o długości 6,3 km, który sprawił, że Peloponez stał się faktycznie wyspą....
[click for more] (gdzie przebiega Kanał Koryncki). Powierzchnia wynosi 21,4 tys. km².
Warunki naturalne
Półwysep jest górzysty (najwyższy szczyt Tajgetos wznosi się na 2407 m n.p.m.) i silnie rozczłonkowany. Roślinność śródziemnomorska – makiaMakia, makchia to wtórna formacja roślinna występująca w w wilgotniejszych siedliskach (na wybrzeżach) zachodniej części obszaru basenu Morza Śródziemnego oraz Półwyspie Iberyjskim. Powstała w miejscu zniszczonych przez Rzymian twardolistnych, głównie dębowych lasów. Tworzą ją wiecznie zielone, twardolistne zarośla, składające się z skarlałych drzew takich jak dąb Quercus coccifera czy pistacja kleista (Pistacia lentiscus), drobnolistnych krzewów i krzewinek (dominują rodzaje: mirt...
[click for more], frigana, a także pozostałości lasów liściastych (dąb wieczniezielony).
Historia
Na Peloponezie znajdują się krainy historyczneKraina historyczna - region rozwijający się od setek lub tysięcy lat, obejmujący obszary powiązane wspólną historią i kulturą, niekiedy także więzami gospodarczymi. Bardzo często podział kraju na krainy historyczne stają się podstawą wydzielenia współczesnych jednostek podziału administracyjnego....
[click for more]: Achaja, Arkadia, ArgolidaArgolida (gr. Argolis) to kraina historyczna w północno-wschodnim Peloponezie. W okresie achajskim silne kontakty handlowe z Kretą i Egiptem, przez co stała się potężnym królestwem achajskim. Od ok. XI w. p.n.e. zamieszkiwali ją Dorowie. Najważniejszymi twierdzami były: Mykeny, Argos (stolica) i Tiryns. W 146 p.n.e. Argolida stała się prowincją rzymską....
[click for more], ElidaElida (we współczesnej grece – Ήλιδα, starożytnej – Ήλις, w języku Dorów – Άλις) – Elis – górzysta kraina położona w zachodniej części Peloponezu. Od północy graniczy z Achają, od wschodu z Arkadią, od południa z Messenią, zaś od zachodu ogranicza ją Morze Jońskie. Przez Elidę płyną rzeki Penejos i Alfejos, głównymi miastami krainy są obecnie Elida, Pisa, Pylos i Olimpia słynna z igrzysk panhelleńskich....
[click for more], MeseniaMesenia - kraina geograficzna w starożytnej Grecji w zachodnim Peloponezie. Słynęła z żyznej ziemi. Mesenia została podbita przez Spartę w poł. VII w. p.n.e. (zobacz: wojny meseńskie). Niepodległość przywrócił jej w 369 p.n.e. Epaminondas, który dążył do osłabienia pozycji Sparty. Mesenia utraciła niepodległość w 146 p.n.e....
[click for more] i LakoniaLakonia - kraina historyczna w południowej Grecji, położona w południowo-wschodniej części Peloponezu. Największym miastem była Sparta. W II w. p.n.e. została podbita przez Achajów, ok. 1100 p.n.e. przez Dorów, a od 146 p.n.e. znalazła się pod kontrolą Rzymian. W VI wieku n.e. podbita przez Słowian. W okresie średniowiecza na jej terenie toczyły się walki pomiędzy Słowianami, Turkami, Frankami i Bizancjum....
[click for more].
W II tysiącleciu p.n.e. greckie plemiona, określane jako AchajowieAchajowie (gr. Achajoj) – lud indoeuropejski, który przybył na obszary kontynentalnej Grecji około 2000 lat p.n.e., podbijając miejscowych Pelazgów. W XVIII w. p.n.e. Achajowie podbili Kretę, którą niepodzielnie władali jednak dopiero od drugiego najazdu około 1400 roku p.n.e. Eponimicznym ojcem plemion achajskich był mityczny Achajos, syn Zeusa i Pytii, w innej wersji syn królewny ateńskiej Kreuzy i Ksutosa. Achajowie byli twórcami kultury mykeńskiej, za której centrum uznaje się bogate ...
[click for more] wyparli ludność niegrecką. Około XIII i XII w. p.n.e. opanowany przez Dorów. Od VII w. p.n.e. // Urodzili się 630 p.n.e. - Zoroaster, perski prorok, twórca zaratusztrianizmu (data sporna lub przybliżona) ...
[click for more] na Peloponezie dominowała SpartaSparta (gr. Σπάρτη, Sparte, Lakedaimon) to miasto w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, stolica Lakonii. W VIII-VII w. p.n.e. Sparta wyłoniła się jako znacząca potęga militarna. Zajęła sąsiednią Mesenię, a w roku 550 p.n.e. założyła Związek Peloponeski, który obejmował wiele miast-państw w południowej Grecji....
[click for more], aż do klęski zadanej jej przez Teby pod Leuktrami...
[click for more] w roku 371 p.n.e.
Współczesność
Peloponez zamieszkany jest przez ponad milion osób. Główne miasta to Patras, KoryntKorynt (gr. Κόρινθος, Korinthos; łac. Corinthus), miasto portowe w środkowej Grecji, na półwyspie Peloponez, w Przesmyku Korynckim....
[click for more], Sparta, Nafplio, Kalame, Pirgos. Mieszkańcy utrzymują się z turystyki (tu znajdują się MykenyMykeny, Mikine, Mikinai to starożytne miasto greckie znajdujące się w północno-wschodniej części Peloponezu. W drugiej połowie II tysiąclecia p.n.e. ośrodek kultury mykeńskiej. Miasto było zamieszkane przez Achajów, po zniszczeniu przez Dorów straciło znaczenie. Mitologicznym królem Myken był Agamemnon....
[click for more], Olimpia, EpidaurosEpidauros - miasto w greckiej Argolidzie na Peloponezie. W Epidauros od VI w. p.n.e. do IV w. n.e. istniało najsłynniejsze sanktuarium Asklepiosa w świecie antycznym. Wykopaliska archeologiczne, systematycznie prowadzone od 1879 roku, odsłoniły te imponujące ruiny świętego okręgu. Najważniejsze budowle to propyleje (III w. p.n.e.), świątynia Asklepiosa w formie stylobatu ( wym. 23,06 x 11,76 m) powstała według projektu Teodorosa z Samos ok. 370 p.n.e., świątynia Artemidy w formie doryckiego ...
[click for more]), pasterstwa (na terenach wyżyn i gór) oraz uprawy zbóż, winorośli, oliwek i owoców cytrusowych (na nizinach).