Nagroda Nobla — ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu - Alfreda Nobla, wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości.
Pierwsza uroczystość wręczenia tej nagrody miała miejsce w Królewskiej Akademii Muzycznej w SztokholmieSztokholm ( Stockholm* ) - miasto, stolica Szwecji, położone w środkowej części kraju na 14 wyspach, ktore połączone są ze sobą 53 mostami oraz lądzie stałym nad zatoką Saltsjön (Morze Bałtyckie) i jeziorem Melar (szw. Mälaren) wraz z łączącą je cieśniną Norrström. Cały obszar stołeczny Sztokholmu obejmuje m.in. Archipelag Sztokholmski, czyli 24.000 wysp, wysepek i skał przybrzeżnych. Ze 188 km² powierzchni miasta jedną trzecią stanowi teren zabudowany, pozostałe woda, lasy i p...
[click for more] w 1901 roku, pokojową nagrodę NoblaLaureat Pokojowej Nagrody Nobla jest wybierany przez komitet norweskiego parlamentu. Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla: 2005 Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej i kierujący nią Mohamed ElBaradei (Egipt) 2004...
[click for more] otrzymali wtedy Jean Henri DunantJean Henri Dunant (8 maja 1828 - 30 października 1910) (Henry Dunant, Henri Dunant) to szwajcarski kupiec, filantrop i założyciel Czerwonego Krzyża. Laureat pierwszej Pokojowej Nagrody Nobla w 1901 (wraz z Francuzem Frédéricem Passy)....
[click for more], założyciel Czerwonego Krzyża i Frédéric Passy. Poczynając od 1902...
[click for more] roku nagrody są formalnie przyznawane przez króla Szwecji.
Każdy z laureatów otrzymuje złoty medalMedal - niewielki, najczęściej okrągły lub owalny, płaski wytwór metalowy (odmiana wieloboczna jest zwana plakietką), wykonany zazwyczaj techniką odlewu lub bicia. Jest zwykle ozdobiony po jednej lub obu stronach reliefem. Pierwsze medale epoki nowożytnej pochodzą z XIV-wiecznych Włoch, a rozkwit medalierstwa przypada na wieki XV i XVI....
[click for more] i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma także wymiar finansowy. Laureat otrzymuje znaczną sumę pieniędzy, obecnie 10 milionów koron szwedzkich, aby mógł kontynuować swoje badania lub prace, bez konieczności zabiegania o fundusze.
Corocznie, od 1901 roku, są przyznawane Nagrody Nobla w następujących dziedzinach:
- Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki Laureaci Nagród Nobla w dziedzinie fizyki Lata 2001-2025 2004 David Gross H. David Politzer Frank Wilczek za pracę dotyczącą asymptotycznej swobody w teorii silnych oddziaływań między cząstkami elementarnymi 2003 Aleksiej Aleksiejewicz Abrikosow Witalij Łazarewicz Ginzburg Anthony James Leggett za pionierski wkład w rozwój teorii nadprzewodnictwa i nadciekłości. 2002 Raymond Davis Jr. (¼) Masatoshi Koshiba (¼) za detekcję neutrin kosmicznych (R.D. - pierwszą; M.K. - ponowną, w szczególno...
[click for more]
- Nagroda Nobla w dziedzinie chemii
- Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny...
[click for more]
- Nagroda Nobla w dziedzinie literaturyLaureaci literackiej Nagrody Nobla to: 2004 — Elfriede Jelinek 2003 — John Maxwell Coetzee 2002 — Imre Kertész 2001 — Vidiadhar Surajprasad Naipaul 2000 — Gao Xingjian 1999 — Günter Grass 1998 — José Saramago 1997 — Dario Fo 1996 — Wisława Szymborska 1995 — Seamus Heaney 1994 — Kenzaburo Oe 1993 — Toni Morrison 1992 — Derek Walcott 1991 — Nadine Gordimer 1990 — Octavio Paz 1989 — Camilo José Cela 1988 — Nadżib Mahfuz 1987 — Josif Brodski 1986 — Wole Soyinka 1985 ...
[click for more]
- Pokojowa Nagroda Nobla
Od 1968 roku Bank Szwecji przyznaje w dziedzinie ekonomii nagrodę, imienia Alfreda Nobla:
- Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomiiNagrody w dziedzinie nauk ekonomicznych przyznawane przez Komitet Noblowski. Należy pamiętać, że są to nagrody imienia Nobla fundowane przez Centralny Bank Szwedzki (czyli nie pochodzą w prostej linii z funduszy Nobla, jak pozostałe nagrody): 2004 - Finn E. Kydland, Edward C. Prescott 2003 - Robert F. Engle, Clive W. J. Granger 2002 - Daniel Kahneman, Vernon L. Smith 2001 - George A. Akerlof, A. Michael Spence, Joseph E. Stiglitz 2000 - James Heckman, Daniel McFadden 1999 - Robert Mundell 1998 - Amar...
[click for more]
Wtedy też zadecydowano, że nie będzie się zwiększać ilości dziedzin, w których są przyznawane te nagrody.
Nagrody Nobla przyznane Polakom i Polkom to :
Zobacz też: Nagroda Nobla (polonica)
Przyznawane są także Nagrody IgNobla. Są to humorystyczne odpowiedniki Nagród Nobla, za wyjątkowo absurdalne prace naukowe.
Nazwa pochodzi od angielskiego słowa "ignoble" co znaczy "niegodziwy" co jest przeciwieństwem angielskiego słowa "noble", które brzmi identycznie jak nazwisko fundatora Nagród. Zobacz: The Ig Nobel Web Page