Definicja Lwów (Szukaj)

Lwów

(Herb Lwowa)
MottoMotto - cytat poprzedzający treść utworu, umieszczony tam celowo przez autora, aby wywołać na odbiorcy określone skutki zgodne z zamysłem autora. Istotą motta jest, aby miało ono nie tylko jednorazowy wpływ na odbiorcę podczas zapoznania się z tym mottem, ale także towarzyszyło ono odbiorcy w myślach podczas całego czasu trwania kontaktu z dziełem. Można więc powiedzieć, że motto w pewnym sensie patronuje danemu dziełu. Stąd w związkach frazeologicznych używa się formy motto utworu... [click for more] Semper fidelis
obwód	lwowski
mer	Lubomir Buniak
PowierzchniaPowierzchnia to dwuwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Także potoczne określenie pola powierzchni (np. mówiąc o "powierzchni w km²" mamy na myśli właśnie pole powierzchni). Obecnie przyjmowana jest następująca definicja matematyczna powierzchni w dowolnej przestrzeni metrycznej:... [click for more]	171,01 km²Kilometr kwadratowy (symbol: km² ) to jednostka wielokrotna jednostki pola powierzchni - metra kwadratowego w układzie SI.... [click for more]
Położenie: Szerokość geograficzna Długość geograficzna	49°52' N 24°05' E
Wysokość	b.d. m Jednostka długości Metr to jednostka podstawowa układów: SI, MKS, MKSA, MTS - oznaczenie m - jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s (definicja zatwierdzona przez Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983).... [click for more] n.p.m.
Populacja (2003)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	808 900 4786/km² b.d.
Numer kierunkowy	(+38) 0322
Kod pocztowyKod pocztowy (pocztowy numer adresowy) - seria cyfr (rzadziej liter i cyfr) dodawana do adresu, która ułatwiać ma sortowanie przesyłek. Format kodów pocztowych jest identyczny na terenie całego kraju. Obszar państwa podzielony jest na okręgi pocztowe. Każdy urząd pocztowy ma wyznaczony obszar działania. Każdemu z tych urzędów pocztowych przyporządkowany jest indywidualny kod, który umożliwia jego położenie w określonym okręgu pocztowym.... [click for more]	79000-79490
Tablice rejestracyjneTablica rejestracyjna - tablica, która zawiera unikalny numer (kombinację liter i cyfr), umożliwiający zidentyfikowanie każdego pojazdu. Obecnie używane tablice rejestracyjne zostały wprowadzone w 2000 roku wraz z ostatnią reformą podziału administracyjnego kraju. Zastępują one na bieżąco tablice starszego typu. Obecny wzór tablic określa rozporządzenie Ministerstwa Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. (Dz.U. 2002 nr 133 poz. 1123). W dniu 1 maja 2006 zostaną wprowadzone nowe tablice z gwiazd... [click for more]	b.d.
Podział miasta	b.d.
Miasta partnerskie	Corning, Freiburg, Kraków, Novi Sad, Przemyśl, Whitstable, WinnipegWinnipeg - miasto w Kanadzie, stolica kanadyjskiej prowincji Manitoba. Ma 672 tys. mieszkańców (2004). Leży przy zbiegu rzek Assiniboine i Red, około 100 km na północ od granicy ze Stanami Zjednoczonymi i około 55 km na południe od Jeziora Winnipeg.... [click for more]
Portal Lwowa

Lwów (ukr. Львів (L'wiw), ros. Львов, niem.Język niemiecki jest bardzo zróżnicowany regionalnie, i niektóre dialekty - takie jak dialekt używany w "niemieckojęzycznej" części Szwajcarii (schweizerdeutsch albo schwyzerdütsch, po polsku zwany też językiem alemańskim) - są czasem klasyfikowane jako osobne języki. Najbliżej spokrewniony jest z językiem niderlandzkim....
[click for more] Lemberg, łac. Leopolis) – największe miasto zachodniej Ukrainy, stolica obwodu lwowskiego. Leży nad rzekąRzeka - naturalny, powierzchniowy ciek wodny płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek wodny o powierzchni dorzecza powyżej 100 km2....
[click for more] Pełtwią.

Stolica księstwa halicko-wołyńskiego, jedno z głównych miast I i II RzeczpospolitejKalendarium wydarzeń politycznych w okresie Drugiej Rzeczypospolitej: 11 listopada 1918 - Objęcie władzy wojskowej w Warszawie przez Józefa Piłsudskiego 1918-1921 - Sześć wojen granicznych przeciwko państwom sąsiednim: wojna polsko-bolszewicka wojna ukraińska wojna litewska polsko-czechosłowackie konflikty graniczne 27 grudnia 1918 - powstanie wielkopolskie 1918-1919 roku) 17 sierpnia 1919 - wybuch pierwszego powstania śląskiego; następne: 19/20 VIII 1920 i 3 maja 1921. 1919 - traktat wersalsk...
[click for more], w okresie rozbiorówRozbiory Polski - okres w dziejach Polski od II poł. XVIII do początku XX wieku, w czasie którego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej było stopniowo rozdzielane (na podstawie dyplomatycznych ustaleń, a bez wchodzenia w stan wojny z Polską) pomiędzy trzy lub dwa zaborcze państwa ościenne: Austrię, Prusy i Rosję, kiedy po ostatnim z trzech rozbiorów nastąpił 123-letni okres braku państwowości polskiej. Po 1918 r. na większości polskich terenów porozbiorowych powstały nowe państwa: odrodz...
[click for more] ośrodek kultury polskiej i stolica Galicji Wschodniej.

Spis treści 1 Historia 1.1 Epoka Grodów Czerwieńskich (do 1250) 1.2 Pod panowaniem władców ruskich (1251-1349) 1.3 Pod panowaniem władców polskich (1349-1772) 1.3.1 Rozkwit w dobie Jagiellonów 1.3.2 Powstanie kozackie i obce najazdy 1.3.3 Okres upadku I Rzeczypospolitej 1.4 W zaborze austriackim (1772-1918) 1.4.1 Okres germanizacji i prześladowań 1.4.2 Lwów w dobie autonomii 1.5 Obrona Lwowa (1918-1920) 1.6 Druga Rzeczpospolita (1918-1939) 1.7 II wojna światowa 1.7.1 Okupacja sowiecka (1939-1941) 1.7.2 Okupacja niemiecka (1941-1944) 1.8 Okres powojenny 1.8.1 ZSRR (1944-1991) 1.8.2 Ukraina 2 Ludność 2.1 Słynni lwowiacy 3 Ważniejsze zabytki 4 Galeria 4.1 Obrazy dawnego Lwowa 4.2 Lwów dzisiejszy 4.3 Nekropolie 5 Zobacz też 5.1 Linki zewnętrzne

Historia

Epoka Grodów Czerwieńskich (do 1250...
[click for more])

• 981 - w najstarszej kronice kronikarza ruskiego NestoraNestor imieniny obchodzi: 26 lutego, 27 lutego, 8 września, 9 listopada....
  [click for more] znajduje się pierwsza wzmianka o terenach, na których założono Lwów: poszedł Włodzimierz na Lachów i zajął im grody ich Przemyśl, Czerwień i inne grody mnogie, które i do dziś są pod Rusią,
• 1018...
  [click for more] - w czasie wyprawy kijowskiej grody zostały ponownie podbite przez Bolesława Chrobrego,
• 1031...
  [click for more] - w czasie wojen z Niemcami i Rusią Kijowską za czasów Mieszka IIMieszko II Lambert (ur. w 990 r., zm. 10 maja 1034 r.) - król Polski 1025-1031, książę Polski 1032-1034 z dynastii Piastów, drugi syn Bolesława I Chrobrego....
  [click for more] Polska ponownie utraciła Grody Czerwieńskie,
• 1069 - z powrotem przyłączył je do Polski Bolesław II Śmiały,
• utracił te ziemie ponownie na rzecz Rusi Kijowskiej Władysław I Herman.

Pod panowaniem władców ruskich (1251-1349)

• ok. 1251...
  [click for more] – założenie grodu obronnego przez ruskiego księcia DanielaDaniel Halicki (1201-1264) - król halicko-wołyński, syn Romana Mścisławowicza, z halickiej gałęzi dynastii Rurykowiczów. Po babce prawnuk Bolesława Krzywoustego. Został księciem wołyńskim w 1229 i halickim w 1238 r. Zjednoczył na nowo ziemie Rusi Halicko-Wołyńskiej, którymi rządził ze swej rezydencji w Chełmie. Około 1251 założył obronny gród Lwów, nazwany od imienia jego syna Lwa....
  [click for more] (ukr.Język ukraiński to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 40 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w USA. Kanadzie, Polsce, Słowacji, Rosji, Mołdawii i na Białorusi. Zapisywany jest cyrylicą....
  [click for more] Данило - Daniło) RurykowiczaRurykowicze - dynastia ruska wywodząca się od legendarnego księcia Waregów - Ruryka. Pochodzili ze Skandynawii. Osiedlili się na Rusi. Przyjęli kulturę słowiańską....
  [click for more].
• dzięki korzystnemu położeniu przekształca się w najważniejszy ośrodek rzemieślniczo-handlowy Rusi Halicko-Wołyńskiej

Pod panowaniem władców polskich (1349-1772)

• 1349 – po bezpotomnej śmierci ostatniego władcy Bolesława Trojdenowicza z dynastii Piastów Mazowieckich Lwów został zajęty przez jego wuja Kazimierza WielkiegoKazimierz Wielki lub Kazimierz III Wielki (ur. 30 kwietnia 1310, zm. 5 listopada 1370) – król Polski od 1333 r., ostatni z dynastii Piastów, na polskim tronie, syn Władysława Łokietka i Jadwigi, córki Bolesława Pobożnego....
  [click for more]
• 1351, 1353 – walki z księciem litewskim Lubartem o Ruś Halicką, dwukrotne spalenie Lwowa
• 1356...
  [click for more] – Kazimierz Wielki nadaje prawa miejskiePrawa miejskie to zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie). Prawa te nadawane były przez władcę na wniosek pana i obejmowały między innymi prawo targowe (pozwolenie na urządzanie targów), pozwolenie na swobodne uprawianie rzemiosła, prawo składu (zmuszające przejeżdżających kupców do wystawiania swoich towarów na sprzedaż) i prawo mili (ograniczające konkurencję w ha...
  [click for more] (Prawo magdeburskiePrawo magdeburskie (prawo niemieckie) (łac. ius municipale magdeburgense) - prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. Na ziemie polskie przyniesione zostało przez niemieckich zasadźców. Z czasem wykształciły się lokalne odmiany takie jak prawo poznańskie, prawo średzkie, prawo chełmińskie. Na prawie magdeburskim lokowano głównie miasta Śląska (Złotoryja, Lwówek Śląski) oraz inne, znaczące miasta w pozostałej części kraju (Poznań). Pierwsze lokacje miejskie dokonały się ...
  [click for more]), szerokie uprawnienia samorządowe, a także 70 łanów gruntu
• 1370 – po śmierci Kazimierza Wielkiego król Ludwik Węgierski mianuje namiestnikiem oddzielonej od korony polskiej Rusi Halickiej księcia Władysława Opolskiego
• 1382...
  [click for more] – pierwsza publiczna szkoła miejska
• 1387 – królowa Jadwiga przywraca zwierzchnictwo Polski nad Rusią Halicką.

Rozkwit w dobie Jagiellonów

• 1389-1434...
  [click for more] – Na mocy przywileju Władysława Jagiełły powstało nowe województwo ruskie, obejmujące pięć ziem – chełmską, sanocką, przemyską, halicką i lwowską, ta ostatnia z powiatem żydaczowskim. Stolicą województwa został Lwów. Rosła zamożność miasta, wyrastającego do rangi jednego z najpoważniejszych emporiów handlowych Europy Wschodniej. Bawili tu często monarchowie polsko-litewscy. W pobliskim Gródku zmarł w 1434 roku Władysław Jagiełło. W harmonii i wzajemnej tolerancji żyli razem Polacy, Rusini, Niemcy, Ormianie, Grecy, przedstawiciele wielu innych narodów. Obywatele lwowscy różnili się nie tylko co do języka, ale również i co do wiary. Obok dominujących katolików, liczni byli prawosławni i mojżeszowi.
• 1412 – przeniesienie siedziby metropolity łacińskiego z Halicza do Lwowa. Pierwszym arcybiskupem lwowskim został Jan Rzeszowski
• 1444...
  [click for more] – król Władysław Warneńczyk nadał miastu prawo składu, podstawę potęgi gospodarczej Lwowa. Zbudowane zostały dwa zamki obronne: Niski (w mieście) i Wysoki – na górze w pobliżu miasta, pozwolił też na założenie szkoły "nobilium et ignobilium" przy kościele św. Ducha
• Od schyłku XV wieku narastało ponownie niebezpieczeństwo tatarskie. Turcy zajęli porty czarnomorskie – Kaffę, Kilię, Białogród, Oczaków, utrudniając handel, z którego żyło miasto. Pod murami miasta zaczęły pojawiać się zagony tatarskie.
• 1497 – przez Lwów ciągnęły na wyprawę mołdawską wojska Jana Olbrachta, by ponieść słynną klęskę bukowińską
• 1509 – pod Lwowem stanęły oddziały hospodara mołdawskiego Bohdana i podjęły ostrzał Lwowa
• czerwiec 1527 – wielki pożar, który strawił prawie wszystkie zabudowania w obrębie murów obronnych. Bogate miasto podniosło się z popiołów już w szacie renesansowej.
• wiek XVI-XVII – były to czasy wielkiego rozkwitu kultury artystycznej miasta, w którym stapiały się harmonijnie elementy sztuki zachodnioeuropejskiego renesansuOdrodzenie (renesans) to okres w historii sztuki i kultury europejskiej rozciągający się od XIV wieku do XVI wieku. Odrodzenie miało swój początek we Włoszech. Później wpływy odrodzenia rozszerzały się na inne kraje europejskie, szczególnie Niderlandy i Niemcy, jednak swoje apogeum osiągnęło we Włoszech....
  [click for more], manieryzmu...
  [click for more] i baroku, z pierwiastkami bizantyjskimi, ormiańskimi czy wręcz orientalnymi. Wspólnym dziełem spolszczonych Włochów, Niemców i Ormian, a także twórców rodzimych – polskich i ruskich Lwów wyrósł na jedną z najpierwszych stolic artystycznych Rzeczypospolitej. Wiek XVI pozostawił takie pomniki sztuki, jak Cerkiew Wołoska z Wieżą Korniaktowską, stulecie następne przekazało potomności kaplicę Boimów, kościoły jezuitów i bernardynów, kamienice – Czarną i Królewską.
• 1586...
  [click for more] – powstała szkoła języka greckiego i słowiańskiego przy bractwie cerkiewnym.
• 1608 – rozszerzenie założonego w końcu XVI w. kolegium jezuickiego
• 1620 – po klęsce cecorskiej hetman Stanisław Lubomirski bronił miasta przed Tatarami
• 1621...
  [click for more] – w oparciu o Lwów podjęto wyprawą chocimską

Powstanie kozackie i obce najazdy

• 1648...
  [click for more] – wiosną wybuchło powstanie kozackiePowstanie Chmielnickiego - określenie wojny domowej prowadzonej w latach 1648-1654 przez kozactwo i chłopstwo ukraińskie z Rzecząpospolitą, pod przywództwem hetmana kozackiego Bohdana Chmielnickiego. Bohdan Chmielnicki, rozpoczynając wiosną 1648 r. wojnę kozactwa i chłopstwa ukraińskiego przeciwko Rzeczypospolitej, przede wszystkim zawarł porozumienie o współdziałaniu z Tatarami krymskimi. Przy ich pomocy odniósł dwa wielkie zwycięstwa nad Polakami nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem na ...
  [click for more] dowodzone przez Bohdana ChmielnickiegoBohdan Zenobi Chmielnicki (ur. ok. 1595, zm. 6 sierpnia 1657) – prawdopodobnie polski szlachcic, hetman Ukrainy, pisarz wojska zaporoskiego....
  [click for more]. Najpierw działania zbrojne miały miejsce na Dzikich Polach, nad Dnieprem, później przeniosły się na Podole, a po wrześniowej klęsce "plugawieckiej" pod Piławcami ostatki wojsk Rzeczypospolitej oparły się dopiero we Lwowie. Pod murami stanęły nieprzebrane rzesze czerni kozackiej i Tatarzy. Padł Wysoki Zamek, zdobyty przez Maksyma Krzywonosa...
  [click for more]. Samo miasto jednak obroniło się, płacąc olbrzymi okup Chmielnickiemu. W listopadzie oblężenie zwinięto.
• 1655...
  [click for more]-1656...
  [click for more] – od września do listopada 1655 roku Lwów ponownie obległ Chmielnicki, wspomagany tym razem przez oddziały rosyjskie dowodzone przez Wasyla Buturlina. W tym samym czasie Koronę i Litwę zalewał "potop" szwedzkiMianem potop szwedzki określa się szwedzki najazd na Polskę w 1655 roku w czasie II wojny północnej (1655-1660). Po europejskiej wojnie trzydziestoletniej Szwecja usadowiła się mocno na południowych wybrzeżach Bałtyku, miała wielkie bezczynne armie i puste kasy królewskie. Sprawą zasadniczą dla Szwedów stało się więc uruchomienie tychże armii, celem zdobycia łupów na żołd dla nich. Takim łatwym łupem wydawała się być Rzeczpospolita, wyczerpana po wojnach z Kozakami Chmielnickiego...
  [click for more]. Do ostatniego, oprócz dalekiego Gdańska, nie zdobytego przez obce potencje miasta przybył w początkach 1656 roku powracający ze Śląska do kraju król Jan Kazimierz. Tu 1 kwietnia 1656 przed cudownym obrazem Matki Boskiej Łaskawej złożył swoje słynne śluby lwowskie, w których zobowiązał się m. in. polepszyć byt bohatersko walczącego ze szwedzką armią ludu wiejskiego.
• 1657 – w lutym 1657 roku próbował zdobyć Lwów kolejny najeźdźca, książę siedmiogrodzki |Jerzy Rakoczy, rozbity jednak przez hetmana Jerzego Lubomirskiego.
• 1658 – wielkie zasługi miasta dla Rzeczypospolitej uhonorowane zostały w 1658 roku nobilitacjąNobilitacja (z łac.), uszlachcenie - przejście do stanu szlacheckiego osoby i jej rodziny, która nie ma tytułu szlacheckiego; była nadawana przez osobę panującą; panujący nadawał także danej rodzinie herb. Jedną z form uszlachcenia była też adopcja do istniejącego rodu heraldycznego....
  [click for more] Lwowa, którego obywatele mogli od tej pory posiadać i dziedziczyć dobra ziemskie, wysyłać posłów, tak jak Kraków i Wilno, na sejmy walneSejm walny to nazwa parlamentu w dawnej Polsce, istniejącego w okresie od XV do XVIII wieku. W tym czasie znacząco zmieniał się jego skład i charakter. Sejm walny powstał na początku XV wieku, gdy na ogólnopolskie zjady urzędnicze zaczęła przybywać szlachta i przedstawiciele miast. I tak w skład sejmu wchodzili członkowie Rady królewskiej (odgrywający największą rolę), niżsi urzędnicy ziemscy (pełniący rolę nieformalnych reprezentantów swych ziem) oraz szlachta przybywająca na sejm...
  [click for more] i elekcjeWolna elekcja - jest to wybór monarchy nieograniczony względami na dynastię (w Polsce od 1572). Na elekcji szlachta głosowała województwami w obecności posłów, którzy odnosili jej głosy do senatu: wybór króla ogłaszał marszałek, mianował natychmiast prymas. W późniejzym terminie ustalono stałe miejsce, w którym odbywała się elekcja, była to Wola pod Warszawą (obecnie dzielnica Warszawy)....
  [click for more].
• 1661 – król Jan Kazimierz podniósł do godnościAkademii lwowskie kolegium jezuickie. Uczelnia przez pierwsze stulecia ledwo wegetowała, zwalczana przez Akademię Jagiellońską, a także pobliską ZamoyskąAkademia Zamojska to wyższa uczelnia założona w 1595 roku przez Jana Zamoyskiego w Zamościu. Jej okres świetności przypadał na przełom XVI i XVII wieku. Później stopniowo podupadała. Ostatecznie zlikwidowana w roku 1784, kiedy zamienino ją w liceum....
  [click for more].
• 1672...
  [click for more] – po upadku Kamieńca PodolskiegoKamieniec Podolski (łac. Camenecia, Camenecium, ukr. Кам'янець-Подільський [Kam'yanets'-Podil's'kyy], ros. Каменец-Подольский [Kamenec-Podolskij]) - miasto na Podolu w zachodniej części Ukrainy, 93,3 tys. mieszkańców (2004)....
  [click for more], armia sułtana Mehmeda IV stanęła u wrót Lwowa. Zawarto upokarzający Polskę pokój w Buczaczu, choć Turcy, posiłkowani przez kozaków Doroszeńki, miasta i tym razem nie zdobyli.
• 1673 – w kamienicy arcybiskupiej w rynku umarł król Michał Korybut Wiśniowiecki.
• 24 sierpnia 24 sierpnia jest 236. (w latach przestępnych 237.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 129 dni. Święta imieniny: Bartłomiej, Bartosz, Emilia, Jerzy, Joanna, Halina, Malina i Michalina. Ukraina - Święto Niepodległości Liberia - Święto Flagi ...
  [click for more] 1675 – bitwa pod Lwowem. Jan III SobieskiJan III Sobieski, herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku pod Lwowem, zm. 17 czerwca 1696 w Warszawie) – król Polski od 1674. Od 1656 chorąży koronny, od 1665 marszałek wielki, od 1666 hetman polny koronny, a od 1668 hetman wielki koronny....
  [click for more] pokonał Tatarów
• 1695 – po raz ostatni Tatarzy zagrozili miastu, rozbici przez hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego, którego lwowianie uczcili potem pięknym pomnikiem. Na cześć tego hetmana jedną z głównych ulic Lwowa nazwano Wałami Hetmańskimi.

Okres upadku I Rzeczypospolitej

• 1704 – oblężenie, zajęcie i splądrowanie miasta przez Szwedów. Upadł mit o niezdobytej twierdzy.
• 1704-1765 – Saskie zapusty przyniosły spokój, powolną odbudowę, ożywienie gospodarcze (słynne kontrakty lwowskie); wyrosło wiele kościołów np. dominikanów, trynitarzy, paulinów, a nade wszystko piękna katedra unicka pw. św. Jura. W mieście mnichów odbyły się dwie koronacje cudownych wizerunków Matki Boskiej u dominikanów w 1751 roku, a ćwierć wieku później w katedrze łacińskiej. Wreszcie w 1759 roku Ojciec święty Klemens XIII nadał akademii prawa uniwersyteckie. Połowa stulecia XVIII to okres ponownego przodowania Lwowa w sferze sztuki. Rozkwita architektura sakralna w dziełach Jana de Witte i Bernarda Meretyna. Lwowska rzeźba rokokowa to zbiorowe dzieło Obrockiego, Osińskiego, Polejowskich, Pinsla, Fesingerów, warto też wspomnieć o monumentalnych polichromiach kościelnych np. Benedykta Mazurkiewicza u bernardynów.
• 1744...
  [click for more] – z fundacji Fr. Jana Zawadzkiego, łowczego kijowskiego powstał szpital SS. Miłosierdzia pod wezwaniem św. Wincentego a Paulo, który w 1880 przeniesiono do nowego gmachu przy ul. Teatyńskiej
• 1762...
  [click for more] – z fundacji ks. St. Głowińskiego, biskupa-sufragana lwowskiego został założony szpital powszechny
• 1768...
  [click for more] – w lutym 1768 roku w podolskim Barze zawiązana zostaje konfederacja barska. We Lwowie pojawiają się wojska rosyjskie tłumiące insurekcję.

W zaborze austriackim (1772-1918)

Okres germanizacji i prześladowań

• 1772 – W sierpniu 1772 roku stanęła w Sankt Petersburgu Sankt Petersburg (ros. Санкт-Петербург) to miasto w Rosji, położone w delcie rzeki Newy oraz na przyległej wyspie; ma dostęp do Zatoki Fińskiej. Liczba mieszkańców miasta w obecnym roku wynosi 4,7 miliona ludzi, a jego powierzchnia to ponad 670 kilometrów kwadratowych (powierzchnia zespołu miejskiego jest jeszcze większa i wynosi 1439 kilometrów kwadratowych]. Zespół miejski ok. 5 550 000 mieszkańców....
  [click for more] konwencja rozbiorowa. Lwów przeszedł pod panowanie HabsburgówHabsburgowie - dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od zamku Habsburg (Habichtsburg - Jastrzębi Gród) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Jej przedstawiciele panowali m. in. w krajach niemieckich, cesarstwie, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Hab...
  [click for more]. We wrześniu oddziały austriackie dowodzone przez feldmarszałka Esterhazego zajęły Lwów, który ogłoszono stolicą tzw. Królestwa Galicji i Lodomerii. Na miejsce polskiej Akademii zostaje powołana niemiecka uczelnia wyższa.
• 1777 – zarządzenie zburzenia dawnych murów miejskich z bramami i basztami. Likwidacja 18 kościołów rzymsko-katolickich, 3 kościołów ormiańsko-katolickich i 7 grecko-katolickich, kasata klasztorów (ich pomieszczenia przeznaczono na cele świeckie, zaś majątki wcielono do funduszu religijnego).
• 1784 – wprowadzenie niemieckiego uniwersytetu i gimnazjum w miejsce łacińskich kolegiów Jezuitów i Pijarów. Założenie biblioteki uniwersyteckiej (powstała z daru Garellich, lekarzy cesarskich, i biblioteki dawnej polskiej akademii jezuickiej, oraz różnych prywatnych zbiorów).
• 1785...
  [click for more] – wprowadzenie niemieckiego sądownictwa zamiast polskich sądów ziemskich i grodzkich, wprowadzenie języka niemieckiego jako urzędowego w szkolnictwie, magistracie i życiu publicznym.
• 1789 – założenie szpitala garnizonowego w dawnym klasztorze OO. Bonifratrów.
• 1795...
  [click for more] – założenie polskiego teatru pod dyrekcją Jana Nepomucena Kamińskiego
• 1809 – wkroczenie wojsk polskich pod wodzą księcia Józefa Poniatowskiego i krótkotrwałe (24 dni czerwca) rządy polskie. Wyparte przez wojska rosyjskie, które pozostały we Lwowie do końca roku
• 1811...
  [click for more] – założenie Gazety Lwowskiej.
• 1815 – po Kongresie Wiedeńskim wzrost prześladowań polskości
• 4 czerwca4 czerwca jest 155. (w latach przestępnych 156.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 210 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt....
  [click for more] 1817...
  [click for more] – Cesarz Franciszek II...
  [click for more] zatwierdził statut Fundacji OssolineumZakład Narodowy im. Ossolińskich - to zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. - łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum im. Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie....
  [click for more] założonej we Lwowie przez hrabiego Józefa Maksymiliana Ossolińskiego.
• 1830 – klęska głodu, następnie epidemia choleryCholera to ostra i zaraźliwa choroba zakaźna przewodu pokarmowego, której przyczyną jest spożycie pokarmu lub wody skażonej Gram-ujemną bakterią - przecinkowcem cholery (Vibrio cholerae). Bakteria występuje w dwóch serotypach:...
  [click for more] w 1831
• 1831 – wielu młodych ludzi ze Lwowa przekradło się przez granicę, by wspomóc powstańców listopadowych w Królestwie Polskim.
• 1836...
  [click for more] założenie parku na Wysokim Zamku .
• 1837-1842...
  [click for more] – budowa Teatru Skarkowskiego z funacji hr. Stanisława Skarbka, w którym wystawiano początkowo sztuki głównie w języku niemieckim, zaś od 1872, po upadku sceny niemieckiej i objęciu dyrekcji przez Stanisława Dobrzańskiego (1875...
  [click for more]-1880) grywane są w nim głównie sztuki polskie – przede wszystkim Aleksandra FredryAleksander hrabia Fredro (1793 - 1876) - polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta. Urodził się w Surochowie koło Jarosławia. Do Beńkowej Wiszni rodzice Aleksandra Fredry sprowadzili się w 1797. Nauki pobierał w domu rodzinnym, nigdy nie uczęszczał do szkół publicznych. 12 stycznia 1806 w pożarze dworu w Beńkowej Wiszni zginęła jego matka, Marianna Fredrowa. Ojciec, Jacek hrabia Fredro wraz z dziećmi przeniósł się do Lwowa....
  [click for more] i Józefa Korzeniowskiego.
• 1842-1844...
  [click for more] – budowa gmachu uniwersytetu przy ul. św. Mikołaja.
• 1844 – założenie Akademii Technicznej, zreorganizowanej w 1877...
  [click for more] na Politechnikę Lwowską...
  [click for more].
• 1846 – Ruch konspiracyjny, jaki przed 1846 rokiem próbowali rozniecić w Galicji emisariusze emigracji paryskiej wywołał pewien ruch we Lwowie. Jego przywódców: Teofila Wiśniowskiego i Józefa Kapuścińskiego powieszono 31 lipca 1847...
  [click for more] na tzw. Górze Hyclowskiej.
• listopad 1848...
  [click for more] – wydarzenia rewolucyjne we Lwowie. Zbombardowanie centrum miasta przez wojska austriackie, spalenie m.in. biblioteki uniwersyteckiej, kościoła Trynitarzy, siedziby szkoły technicznej.
• 1849 – przemarsz przez Lwów wojsk rosyjskich udających się na Węgry w celu stłumienia powstania. Epidemia cholery.
• 1853 – 30 marca // Święta imieniny: Amelia, Aniela, Częstobor, Dobromier, Jan, Kwiryn, Kwiryna i Litobor. Trynidad i Tobago - Dzień Baptystów ...
  [click for more] w oknie wystawowym należącej do Piotra Mikolascha (1805-1873) apteki Pod Złotą Gwiazdą przy ul. Szerokiej (dzisiaj ul. Kopernika, 1) w lampie skonstruowanej przez blacharza Adama Bratkowskiego zapłonął destylat ropy naftowej, wynaleziony przez lwowskich aptekarzy: magistra farmacji Johanna (Jana) Zeha (ur. 02.09.1817 w Łańcucie, zm. 25.01.1897 w Borysławiu, który 2 grudnia2 grudnia jest 336. (w latach przestępnych 337.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 29 dni. Święta imieniny: Aurelia, Balbina, Bibianna, Paulina, Rafał, Sulisław, Wiktoryn i Zbylut. Laos - Święto Republiki Zjednoczone Emiraty Arabskie - Rocznica Proklamowania Federacji ONZ - Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Zniesienie Niewolnictwa ...
  [click for more] 1853 w Wiedniu uzyskał patent) i Ignacego Łukasiewicza. 31 lipca tego roku w lwowskim szpitalu na Łyczakowie lekarz Zaorski przeprowadził pierwszą w świecie operację przy świetle lampy naftowej.
• 1855...
  [click for more] – kolejna epidemia cholery.
• 1855 – założenie parku Kościuszki (Jezuickiego).
• 1858 – założenie oświetlenia gazowego ulic.

Lwów w dobie autonomii

• 1867-1918...
  [click for more] – autonomia Galicji, szerokie uprawnienia samorządowe, stopniowa i coraz szersza polonizacja administracji, szkolnictwa, kultury.
• 1864...
  [click for more] – otwarcie pierwszej linii kolejowej łączącej Lwów z Krakowem
• 1865 – uruchomienie kolejnej linii kolejowej do Czerniowiec, w 1869 do Brodów...
  [click for more]. Lwów staje się znaczącym węzłem kolejowym.
• 7 lutego 1867 – założenie Towarzystwa Gimnastycznego Sokół
• 1868 – powstała "Galicyjska Rada Szkolna Krajowa", w 1871...
  [click for more] Lwowska "Rada Szkolna Okręgowa"
• 1868-1882 – odniemczenie Uniwersytetu, stopniowe wprowadzanie języka polskiego jako wykładowego, w 1894 utworzenie wydziału lekarskiego
• 1869 – usypanie Kopca Unii Lubelskiej w 300 rocznicę Unii Lubelskiej (z inicjatywy Franciszka SmolkiFranciszek Smolka (ur. 5 listopada 1810 w Kałuszu, zm. 5 listopada 1895 we Lwowie) - polski patriota, polityk, rewolucjonista, działacz społeczny....
  [click for more])
• 1871 – nowy podział miasta na cztery dzielnice, (których liczba w miarę rozwoju powiększyła się do sześciu), nadanie ulicom i placom nowych nazw
• 1872 – utworzenie przy magistracie służby zdrowia), której zadaniem było czuwanie nad zdrowotnością miasta i przeciwdziałanie chorobom zakaźnym
• 1873...
  [click for more]-1877 – budowa gmachu głównego Politechniki (arch. Julian ZachariewiczJulian Zachariewicz (ur. 17 lipca 1837 we Lwowie, zm. 27 grudnia 1898 we Lwowie) - architekt, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej....
  [click for more])
• 1877-1881 – budowa gmachu Sejmu Krajowego (od 1920...
  [click for more] gmach główny Uniwersytetu Jana KazimierzaUniwersytet Lwowski - jedna z najstarszych uczelni wyższych Europy środkowej // Historia ...
  [click for more] (arch. Julian Zachariewicz)
• 1877 – Wystawa rolniczo-przemysłowa urządzona w ogrodzie pałacu Jabłonowskich staraniem hr. Włodzimierza Dzieduszyckiego
• 1879...
  [click for more] – uruchomienie tramwaju konnego
• 1880 – założenie konserwatorium muzycznego
• 1880 – założenie muzeum etnograficzno-przyrodniczego im. Dzieduszyckich
• 1882 – założenie parku Kilińskiego (Stryjskiego)
• 1883-1892 – główne prace przy zasklepieniu Pełtwi (rozpoczęte w 1841, utworzenie placu Mariackiego. Zakończenie prac w 1905
• 1886...
  [click for more] – grono lekarzy otwiera pierwszą poliklinikę
• 1891 – stulecie Konstytucji 3 Maja – utworzenie Towarzystwa Szkoły Ludowej, aktywizacja życia konspiracyjnego zarówno wśród starszego społeczeństwa ("Liga Polska...
  [click for more]"), jak zwłaszcza wśród młodzieży ("Związek Młodzieży Polskiej"), powstanie licznych kółek socjalistycznych i postępowych
• 1893...
  [click for more] – powstaje Lwowskie Towarzystwo Ratunkowe (mieszczące się w gmachu Strażnicy pożarnej miejskiej), które zajmowało się nagłymi wypadkami chorób lub nieszczęść
• 1894 – Powszechna Wystawa Krajowa we LwowiePowszechna Wystawa Krajowa we Lwowie - urządzona w 1894 we Lwowie wielka wystawa osiągnięć gospodarczych i kulturalnych Galicji oraz ponadzaborowa prezentacja dzieł sztuki i kultury narodu polskiego. // ...
  [click for more]
• 5 czerwca5 czerwca jest 156. (w latach przestępnych 157.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 209 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt....
  [click for more] 1894 – otwarcie Panoramy Racławickiej z okazji 100-lecia insurekcji kościuszkowskiej.
• od 1894 – największy rozwój miasta – podwojenie ilości mieszkańców, powstanie nowych dzielnic i ulic o kilkudziesięciu kamienicach (wówczas powstają ulice: Sapiehy, 29 Listopada, Potockiego i ich przecznice, cała niemal dzielnica Halicka, wiele ulic na Łyczakowie i Żółkiewskim, powstały dzielnice willowe i mnóstwo nowych budynków publicznych.
• 1894 – uruchomienie tramwaju elektrycznego (pierwszego na terenie monarchii austriackiej)
• 1897-1900...
  [click for more] – budowa okazałego gmachu nowego teatru miejskiego...
  [click for more] (arch. Z.GorgolewskiZygmunt Gorgolewski, (ur. 1845 r. w Solcu koło Bydgoszczy - zm. 6 lipca 1903 r. we Lwowie), uznawany jest za jednego z najlepszych architektów polskich swojej epoki....
  [click for more])
• 1898...
  [click for more] – odsłonięcie pomnika króla Jana III Sobieskiego dłuta Tadeusza Barącza (inne pomniki lwowskie: w 1901...
  [click for more] Kornela UjejskiegoKornel Ujejski (urodzony 12 września 1823 w Beremianach na Podolu - zmarł 19 września 1897 w Pawłowie koło Lwowa) poeta, publicysta społeczny. Pochodził z zamożnej rodziny szlacheckiej, która w roku 1839 roku przeprowadziła się w okolice Lwowa. Początkowo uczył się w domu, od 1813 w Buczaczu u bazylianów, później we Lwowie....
  [click for more], 1904...
  [click for more] – Adama MickiewiczaAdam Bernard Mickiewicz (urodzony 24 grudnia 1798 w Zaosiu koło Nowogródka - zmarł 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) - polski poeta, publicysta i działacz polityczny. Jeden z wielkich poetów polskiego romantyzmu....
  [click for more] dłuta Antoniego Popiela, 1897 – Aleksandra Fredry dłuta Leonarda Marconiego, 1895...
  [click for more] – Jana Kilińskiego, Bartosza Głowackiego, oba dłuta [Julian Markowski|Juliana Markowskiego]], 1906...
  [click for more] – Teofila Wiśniowskiego i Józefa Kapuścińskiego, 1901 Agenora Gołuchowskiego dłuta Cypriana Godebskiego, 1917...
  [click for more] Franciszka Smolki dłuta T. Błotnickiego)
• 1897 – założenie Lwowskiej Galerii ObrazówLwowska Galeria Sztuki - jedno z największych muzeów we Lwowie, posiadające ok. 50 tys. eksponatów. Powstała na bazie miejskiej galerii obrazów oraz włączonych w okresie okupacji radzieckiej Lwowa innych galerii i zbiorów kościelnych i prywatnych. // ...
  [click for more], przekształconej w 1905 w Galerię Narodową
• 1899-1901 – budowa wodociągu miejskiego, sprowadzającego wodę ze stawów i źródeł Wereszycy w Woli Dobrostańskiej, oddalonej od miasta o 30 km. Zamknięcie cmentarzy w pobliżu miasta (cmentarz gródecki, stryjski i żółkiewski) i przeniesienie ich na krańce miasta (cmentarz łyczakowski i janowski oraz żydowski)
• 1899 – założenie Uniwersytetu ludowego im. A. Mickiewicza
• 1901 – uruchomienie elektrowni miejskiej
• 1901 – założenie przez prof. BalzeraOswald Balzer (1858 - 1933), historyk ustroju i prawa polskiego. // Życie i działalność Urodził się w Chodorowie 23 stycznia 1858 w rodzinie austriackiego urzędnika Franciszka Balzera. Po uzyskaniu doktoratu z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie przenosi się do Lwowa. W 1887 zostaje mianowany profesorem zwyczajnym na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie pracuje w latach 1887 – 1933. Z jego inspiracji wydanych zostaje szereg wydawnictw źródłowych z zakresu historii prawa. W 1901 roku zosta...
  [click for more] Towarzystwa dla popierania nauki polskiej we Lwowie (od 1920 – Towarzystwo Naukowe)
• 1904 – nowy gmach dla biblioteki uniwersyteckiej (z magazynem konstrukcji żelazo-betonowej)
• 1904 – budowa nowoczesnej kanalizacji. Długość sieci kanałowej wynosiła w 1870...
  [click for more] 15 km, w 1903...
  [click for more] blisko 54 km, w 1910...
  [click for more] zaś blisko 82 km
• 1904 – budowa nowego gmachu dworca głównego (arch. W. Sadłowski)
• 1907...
  [click for more] – zaognienie konfliktu polsko-ukraińskiego, poważne awantury ukraińskie na Uniwersytecie
• 1908...
  [click for more] – ukraiński student Mirosław Siczyński zastrzelił namiestnika, hr. Andrzeja Potockiego
• 1908 – Józef Piłsudski zawiązał we Lwowie zaczątek tajnej organizacji wojskowej (Związek Walki Czynnej), która w 1910 ujawniła się jako Związek Strzelecki.
• 1908 – Wawrzyniec Dayczaki...
  [click for more] założył Drużyny Bartoszowe, powstanie i rozwój innych tajnych wojskowych organizacji niepodległościowych
• 1908 – założenie muzeum Narodowego im. Jana III i muzeum historycznego
• 1909 – z łona młodzieży niepodległościowej wyszła inicjatywa założenia podobnej organizacji, która wystąpiła w 1911...
  [click for more] na zewnątrz pod nazwą Drużyn Strzeleckich
• 1911 – Andrzej Małkowski założył pierwsze na ziemiach polskich organizacje skautowskie wśród młodzieży gimnazjalnej
• 1912 – założenie ukraińskiego Muzeum Narodowego, muzeum Towarzystwa Szewczenki i Stauropigii
• 1912-1913 – wojna bałkańska, wstrzymanie rozwoju Lwowa
• 1 sierpnia 1914...
  [click for more] – wybuch I wojny światowej
• 3 września 1914 – zajęcie Lwowa przez wojska rosyjskie. Okupacja miasta przez Rosjan do 22 czerwca22 czerwca jest 173. (w latach przestępnych 174.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 192 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka....
  [click for more] 1915. Ogromne zasługi dla miasta w tym okresie położył dr Tadeusz Rutowski, wiceprezydent Lwowa
• Luty 1918 Niemcy i Austria zawierają w Brześciu Litewskim pokój z Rosją i Ukrainą Sowiecką, gdzie przyznano Ukrainie całą Chełmszczyznę i przyrzeczono wyodrębnienie Galicji Wschodniej. Burzliwe protesty społeczeństwa Lwowa przeciw Traktatowi Brzeskiemu.

Obrona Lwowa (1918-1920)

• 1 listopada-22 listopada 1918 – walki między Polakami ("Orlęta lwowskie") i Ukraińcami, wygrane przez Polaków. Ogromny wysiłek polskiej młodzieży lwowskiej, która broniła miasta przed ukraińskim wojskiem (Strzelcy Siczowi), sprowadzonym do Lwowa przez władze austriackie pod koniec wojny. Oblężenie Lwowa przez wojska ukraińskie trwało do czerwca 1919...
  [click for more] roku. Lwów zostaje stolicą województwa w II Rzeczpospolitej i jest jednym z ważniejszych ośrodków miejskich w kraju (pod względem liczby ludności trzecim po Warszawie i Łodzi). Odbywają się tu Targi Wschodnie...
  [click for more]. Swą siedzibę mają tu też trzy metropolie katolickie).
• 1920 – wojna polsko-bolszewicka, 17 sierpnia 1920 skuteczna obrona Lwowa przed konnicą Budionnego. Budionny zrezygnował z atakowania Lwowa po bitwie pod Zadwórzem (z 330 osobowego ochotniczego oddziału zginęło 318 obrońców).
• 22 listopada 1920 – odznaczenie miasta Orderem Virtuti Militari przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego.

Link zewnętrzny: orlęta lwowskie na www.lwow.home.pl

Druga Rzeczpospolita (1918-1939)

• 1921 - otwarcie Targów Wschodnich, odbywających się corocznie do 1939 w dniach od 5 do 15 września
• 1921 - nieudany ukraiński zamach na Józefa Piłsudskiego
• 1926 - Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów dokonuje we Lwowie zamachu na kuratora lwowskiego okręgu szkolnego, Sobińskiego
• 1929...
  [click for more] - we Lwowie, który jest stolicą województwa lwowskiego, działają 4 wyższe uczelnie, 15 gimnazjów państwowych ( w tym dwa z ukraińskim językiem nauczania), 16 gimnazjów prywatnych (w tym dwa żydowskie i jedno niemieckie), 8 seminariów nauczycielskich, 45 szkół podstawowych miejskich i 23 prywatne
• 1930...
  [click for more] - rozpoczęcie działalności rozgłośni Polskie Radio Lwów
• 1932...
  [click for more] - pierwsza audycja telewizyjna we Lwowie
• 16 lipca 1933 - pierwsza audycja Wesołej Lwowskiej Fali
• 1934...
  [click for more] - otwarcie Cmentarza Obrońców Lwowa
• pięciolecie 1934-1939 (za kadencji ostatniej przedwojennej rady Miasta Lwowa) wybudowano 5294 mieszkania, 4 kościoły, 8 szkół, 5 szpitali oraz wiele innych obiektów. Zrekonstruowano 1810 domów, odnowiono 5975 fasad. Wartość robót budowlanych wynosiła ok. 30 milionów złotych, (około 6 milionów ówczesnych dolarów amerykańskich). W budownictwie zbiorowym wyróżniało się Towarzystwo Osiedli Robotniczych budową nowoczesnego osiedla na Sygniówce, Osiedla na Żelaznej Wodzie i Kolonii Profesorskiej. Wybudowano szereg gmachów publicznych: budynek Miejskich Zakładów Energetycznych, budynek Ubezpieczalni Społecznej, dom pracowników gminnych, gmach Związku Zawodowego Kolejarzy, krytą pływalnię, 7 klasową szkołę na Bogdanówce i 14 oddziałową na Zamarstynowie. Przystąpiono do budowy gmachu Towarzystwa Historycznego oraz gmachu Wydziału Mechanicznego Politechniki. Zbudowano baraki dla bezdomnych, strażnice przeciwpożarowe, nowoczesny pawilon w zakładzie dla nieuleczalnie chorych, rozbudowano 5 szkół oraz l przedszkole. Wybudowano pływalnię na Zamarstynowie. Zmodernizowano Rzeźnię Miejską. Wybudowano nowe wieże chłodnicze w elektrowni, nowe zbiorniki wody oraz kilka stacji pomp, domy mieszkalne dla pracowników Zakładów Wodociągowo-Kanalizacyjnych, zbiorniki gazolu w Gazowni Miejskiej oraz garaże samochodowe w Zakładzie Oczyszczenia Miasta. Rozpoczęto budowę nowej zajezdni tramwajowej. Na wzór Paryża przystąpiono do budowy arterii obwodowych o promieniu 4 km od śródmieścia. Przebudowano ok. 35% ulic, prowadzono inwestycje w urządzeniach użyteczności publicznej: kanałach, wodociągach, sieci gazowej i elektrycznej, torowiskach tramwajowych.
• 1936 - demonstracje bezrobotnych, w których ginie ukraiński robotnik Władysław Kozak
• 1936 - lewicowy kongres pracowników kultury

II wojna światowa

Okupacja sowiecka (1939-1941)

• od 23 września 1939 roku do 29 czerwca 1941 roku – na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow pod okupacją radziecką, włączony do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, w środowisku polskich komunistów działają tu m.in. Wanda Wasilewska, Władysław Broniewski, Aleksander Wat i Halina Górska. Wasilewska zostaje deputowaną do Rady Najwyższej. Powstaje polskojęzyczne pismo "Czerwony Sztandar".
• 22 października 1939 - wybory do tzw. Zgromadzenia Narodowego Ukrainy Zachodniej
• 26-28 października 1939 - w gmachu Teatru Wielkiego obradowało Zgromadzenie Narodowe Ukrainy Zachodniej, które przegłosowało rezolucję w sprawie przyłączenia Ukrainy Zachodniej do Ukraińskiej SRR.
• 21 grudnia 1939 - unieważnienie polskiego złotego jako formalnej waluty
• noce: 9/10 lutego, 12/13 kwietnia, 28/29 czerwca 1940...
  [click for more] i 21/22 maja 1941 – wielkie deportacje polskiej ludności na Syberię oraz do KazachstanuKazachstan (Republika Kazachstanu; kaz. Қазақстан, ros. Казахстан) - państwo leżące częściowo w Europie (tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12187 km. Kazachstan ma również dostęp do Morza Ka...
  [click for more]
• 24-26 czerwca 1941 - krwawa masakra w lwowskich więzieniach dokonana przez wycofujących się ze Lwowa sowietów. W trzech największych więzieniach: Brygidkach, Łąckiego i na Zamarstynowie funkcjonariusze NKWDNKWD - Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR (ros. Narodnyj Komissariat Wnutriennich Dieł) – centralny organ państwowy prowadzący działalność w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego, wywiadu i kontrwywiadu, istniejący w Związku Radzieckim w latach 1934–1946, następnie przemianowany w ministerstwo. NKWD było głównym narzedziem wrękach władz radzieckich którym posłużono się do represji wobec własnych obywateli w i poza granicami byłego ZSRR a także masowych deportacji różnych ...
  [click for more] w okrutny sposób zamordowali ok. 7000 Polaków i Ukraińców, których nie ewakuowano na Wschód. Brygidki dodatkowo podpalono. Po wkroczeniu do Lwowa, Niemcy i współpracujący z nimi Ukraińcy zmusili lwowskich Żydów do wydobywania ze stosów zwłok rozkładających się z powodu panujących upałów. (O tragedii lwowskich więźniów na www.lwow.home.pl)

Okupacja niemiecka (1941-1944)

• 29 czerwca 1941 -zajęcie Lwowa przez wojska hitlerowskie. Krwawa okupacja hitlerowska trwała do 23 lipca 1944. Już w pierwszych jej dniach aresztowano i rozstrzelano grupę 25 wybitnych profesorów wyższych uczelni Lwowa i członków ich rodzin na Wzgórzach Wuleckich. Byli wśród nich m.in. Kazimierz BartelKazimierz Bartel (ur. 3 marca 1882 we Lwowie, zm. 26 lipca 1941 we Lwowie) - polski polityk, matematyk, rektor Politechniki Lwowskiej. W latach 1922-1929 poseł na Sejm, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym. W latach 1937-1939 senator. Zamordowany przez hitlerowców. Jego prace dotyczyły głównie geometrii....
  [click for more], kilkakrotny premier rządu RP, literat Tadeusz Boy-Żeleński, rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza Roman Longchamps de BerierRoman Longchamps de Bérier (ur. 1883, zm. 1941) - prawnik cywilista Był ostatnim przedwojennym rektorem Uniwersytetu Jana Kazimierza, członkiem PAU, w listopadzie 1918 Obrońcą Lwowa, we wrześniu 1939 prezesem Komitetu Obywatelskiego Obrony Lwowa....
  [click for more] (rozstrzelany wraz z trzema synami). W czasie okupacji hitlerowskiej zgładzono prawie całą ludność żydowską Lwowa – ok. 100 tys.
• 23-27 lipca 1944 – akcja Burza, o akcji Burza na www.lwow.home.pl

Okres powojenny

ZSRR (1944-1991)

• 1945...
  [click for more] – 15 czerwca15 czerwca jest 166. (w latach przestępnych 167.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 199 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt....
  [click for more] 1946 – "repatriacja", którą można uznać za wypędzenie ludności polskiej zza Buga i Sanu do Polski, głównie na ziemie odzyskane, skąd wypędzono praktycznie wszystkich Niemców
• 1946 – przeniesienie Ossolineum do Wrocławia
• 1987 – pierwsze ukraińskie wiece patriotyczne i antykomunistyczne
• 1989 – początek odbudowy Cmentarza Obrońców Lwowa

Ukraina

• 1991 – rozpad ZSRR, Lwów wchodzi w skład niepodległej Ukrainy
• 1998...
  [click for more] – wpisanie Starego Śródmieścia i Wzgórza św. Jura na Listę Obiektów Światowego dziedzictwa Kultury UNESCOUNESCO - (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury) - organizacja utworzona 16 listopada 1946 roku wchodząca w skład ONZ. Pierwszym sekretarzem generalnym UNESCO został Julian Huxley, biolog i pisarz....
  [click for more]
• 24 czerwca 2005...
  [click for more] - z udziałem prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej - Aleksandra Kwaśniewskiego i Republiki Ukrainy - Wiktora JuszczenkiWiktor Andrijowycz Juszczenko, ukr. Віктор Андрійович Ющенко (ur. 23 lutego 1954 we wsi Chorużiwka w obwodzie sumskim, Ukraina) - polityk ukraiński, były premier, prezydent tegoż kraju. Juszczenko ukończył Instytut Finansowo-Gospodarczy w Tarnopolu, pracował jako zastępca głównego księgowego w kołchozie pod Iwano-Frankiwskiem, następnie był prezesem oddziału Banku Państwowego ZSRR, prezesem Banku Rolno-Przemysłowego w Kijowie....
  [click for more] oraz zwierzchników dwóch katolickich obrządków Lwowa: łacińskiego - kardynała Mariana Jaworskiego i greckokatolickiego - kardynała Lubomyra Huzara odbyło się uroczyste otwarcie odbudowanego Cmentarza Obrońców Lwowa.

Ludność

Według spisu ludności z 1910 r. osób wyznania rzymskokatolickiego było we Lwowie 10 1267 (51,7%), grekokatolickiegoKościoły greckokatolickie - zbiorcza nazwa kościołów (cerkwi) katolickich tradycji prawosławnej. Określenie "greckokatolicki" pozwala odróżnić je od kościołów katolickich innych tradycji - przede wszystkim od kościoła rzymskokatolickiego ("łacińskiego"), jak również od kościołów tradycji syryjskiej i koptyjskiej. Wraz z tymi ostatnimi kościoły greckokatolickie należą do katolickich kościołów wschodnich....
[click for more] 34 454 (17,1%), żydowskiegoJudaizm jest religią monoteistyczną, ukształtowaną ok. 1200 lat p.n.e. i wyznawaną przez Żydów. Jej wyznawcy znajdują się na całym świecie, ale obecnie jest ich najwięcej w Izraelu - 4,7 mln i Stanach Zjednoczonych - 5,6 mln....
[click for more] 56 751 (29%).

Ta sekcja jest zalążkiemW angielskiej Wikipedii powstało specyficzne określenie stub, oznaczające krótką, wstępną wersję artykułu encyklopedycznego. Stub po angielsku znaczy zaczątek (w wolnym tłumaczeniu) to bardzo krótki artykuł mający jedno zdanie, a najwyżej jeden akapit (tłumaczenia dosłowne słowa stub to m.in.: kikut, pieniek, itd.) W polskiej Wikipedii posługujemy się określeniem zalążek artykułu....
[click for more]. Jeśli możesz pomóc, rozbuduj ją.

Słynni lwowiacy

Patrz także: Lista ludzi związanych ze Lwowem

gen. Roman Abraham gen. Władysław Anders Zofia Albinowska-MinkiewiczowaZofia Albinowska-Minkiewiczowa (ur. 1886, Klagenfurt w Austrii, zm. 1971 Lwów) była polską artyską: malarką i graficzką związaną ze środowiskiem lwowskim, przez wiele lat prezeską Związku Artystów Polskich. Swoje prace sygnowała Zofia Albinowska, była żoną Romualda Minkiewicza, profesora architektury we Lwowie i Wrocławiu.... [click for more] Stanisław Albinowski Szymon AskenazySzymon Askenazy (28 grudnia 1866-22 czerwca 1935), historyk, głównie stosunków międzynarodowych XVIII i XIX w. Profesor Uniwersytetu Lwowskiego, następnie warszawskiego. W swoich poglądach politycznych zbliżony do obozu legionowo-piłsudczykowskiego.... [click for more] Herman AuerbachHerman Auerbach (1901-1942) - wybitny matematyk, członek Lwowskiej szkoły Matematycznej, profesor w Oddziale A Zakładu Matematycznego UJK, po zajęciu Lwowa przez hitlerowców zamknięty w lwowskim getcie. Popełnił samobójstwo w szpitalu w getcie przed zabraniem na auto śmierci przez Gestapo w 1942.... [click for more] Teodor Axentowicz Erwin Axer prof. Stefan BanachStefan Banach (urodzony 30 marca 1892 w Krakowie - zmarł 31 sierpnia 1945 we Lwowie) - matematyk polski o światowej sławie należący do tak zwanej Lwowskiej Szkoły Matematycznej.... [click for more] prof. Kazimierz Bartel Zofia Batycka gen. Józef Bem Jurek BitschanJurek Bitschan (1904-1918) - jeden z najmłodszych obrońców Lwowa. Miał 14 lat, gdy 21 listopada 1918 zginął od dwóch eksplodujących ruskich pocisków na cmentarzu Łyczakowskim, przy odsieczy Lwowa. Począwszy od wieczora 20 listopada aż do rana 21 listopada stał bez przerwy na posterunku, a ostatnie godziny swego życia walczył, ostrzeliwany przez nieprzyjaciela. Jego matka Aleksandra Zagórska walczyła w tym czasie na innym odcinku jako komendantka Ochotniczej Legii Kobiet.... [click for more] Wojciech Bogusławski gen. Tadeusz Bór-Komorowski Stefan Bryła Wiktor Budzyński Leon Chwistek Jan CzekanowskiJan Czekanowski (ur. 6 października 1882 roku w Głuchowie niedaleko Grójca, zm. 20 lipca 1965 w Szczecinie) – antropolog, etnograf, statystyk i językoznawca.... [click for more] hr. Wojciech Dzieduszycki Irena DziedzicIrena Dziedzic - polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna, twórczyni pierwszego polskiego talk-show Tele-Echo. Urodziła sie i wychowała we Lwowie. Przed II wojną światową była uczennicą żeńskiej szkoły powszechnej przy ul. Asnyka. Po zajęciu Lwowa przez wojska radzieckie uczęszczała do koedukacyjnej szkoły średniej w dawnym gimnazjum żeńskim SS. Notre Dame przy ul. Ochronek 8.... [click for more] Ryszard FilipskiRyszard Filipski (urodzony 17 lipca 1934 we Lwowie), polski aktor filmowy i teatralny. Był aktorem założonego przez siebie teatru "eref-66", pod koniec lat 70. XX wieku pełnił także funkcje administracyjne: najpierw jako dyrektor Teatru Ludowego w Nowej Hucie (1975-1979), potem - kierownik Zespołów Filmowych Kraków (1980-1981) i Iluzjon (1982-1987).... [click for more] hr. Aleksander Fredro prof. Mieczysław Gębarowicz Seweryn Goszczyński Kazimierz Górski

Artur GrottgerArtur Grottger (ur. 11 grudnia 1837 w Otyniowicach na Podolu, zm. 13 grudnia 1867 w Amelie les Bains we Francji, pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie) – polski malarz, ilustrator i rysownik, znany z cyklu "kartonów" o powstaniu styczniowym.... [click for more] Zbigniew HerbertZbigniew Herbert (urodzony 29 października 1924 we Lwowie - zmarł 28 lipca 1998 w Warszawie), polski poeta, eseista, dramatopisarz, autor słuchowisk.... [click for more] Adam HollanekAdam Hollanek (ur. 4 października 1922 we Lwowie, zm. 28 lipca 1998 w Zakopanem) - polski pisarz i publicysta, autor utworów fantastycznonaukowych.... [click for more] Karol IrzykowskiKarol Irzykowski (ur. 23 stycznia 1873 w Błaszkowej pod Jasłem, zm. 2 listopada 1944 w Żyrardowie) - prozaik, dramaturg, krytyk literacki, teoretyk filmu.... [click for more] Jerzy Janicki Grigorij Jawlińskij Wojciech Kętrzyński Maria KonopnickaMaria Konopnicka z Wasiłowskich, pseudonim Jan Sawa i. in. (ur. 23 maja 1842 w Suwałkach - zm. 8 października 1910 we Lwowie) polska poetka i nowelistka.... [click for more] Juliusz KossakJuliusz Fortunat Kossak, herbu Kos (urodzony 15 grudnia 1824 w Nowym Wiśniczu - zmarł 3 lutego 1899 w Krakowie), polski malarz, rysownik i ilustrator.... [click for more] Jacek Kuroń Andrzej KurylewiczAndrzej Kurylewicz (ur. 24 listopada 1932 we Lwowie) - polski muzyk, kompozytor, pianista, trębacz, puzonista i dyrygent. Nauka W wieku 6 lat rozpoczął naukę gry na fortepianie w Szkole Muzycznej we Lwowie. w latach 1946-1950 kontynuował naukę w średnich szkołach muzycznych w Gliwicach i Krakowie. W latach 1950-1954 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie (w klasie fortepianu u Henryka Sztompki oraz kompozycji u Stanisława Wiechowicza) W 1954 usunięty z uczelni za uprawianie ... [click for more] Karolina Lanckorońska Stanisław Jerzy Lec Stanisław Lem Roman Longchamps de Berier Włada Majewska Kornel Makuszyński Leopold von Sacher-MasochLeopold Ritter von Sacher-Masoch (ur. 27 stycznia 1836 we Lwowie, zm. 9 marca 1895 w Lindheim) - pisarz austriacki, piszący również pod pseudonimami Charlotte Arand i Zoe von Rodenbach.... [click for more] Kazimierz Michałowski Jerzy Michotek Henryk Mosing prof. Ignacy Mościcki gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz Jan Łukasiewicz

Julian Konstanty OrdonJulian Konstanty Ordon (16 października 1805 we Lwowie - 15 stycznia 1887) - polski wojskowy W czasie powstania listopadowego w 1831 roku w czasie obrony Warszawy dowodził baterią artylerii w forcie nr 54, który został wysadzony w powietrze. Jego rzekomą śmierć opisał Adam Mickiewicz w swoim wierszu "Reduta Ordona".... [click for more] Stanisław Ostrowski Jan ParandowskiJan Parandowski (urodzony 11 maja 1895 we Lwowie - zmarł 26 września 1978 w Warszawie), polski pisarz, eseista i tłumacz. Znany przede wszystkim z swojej twórczości związnej z kulturą antyczną. Od roku 1933 do 1978 (z przerwą w czasie drugiej wojny światowej) prezes polskiego PEN - Clubu.... [click for more] Teodor ParnickiTeodor Parnicki (ur. 5 marca 1908 w Berlinie, zm. 5 grudnia 1988 w Warszawie) - polski pisarz Życie Syn Bronisława i Augustyny z Piekarskich. Jego ojciec studiował na politechnice w Berlinie, zaś po zdobyciu tytułu inżyniera wyjechał z rodziną do Moskwy, gdzie pracował aż do wybuchu I wojny światowej. Jako obywatel niemiecki zmuszony był do opuszczenia Moskwy - udał się do Ufy. Gdy w 1918 zmarła matka Teodora, jego ojciec ożenił się ponownie z młodą Rosjanką, która spowodowała umieszc... [click for more] Eugeniusz RomerEugeniusz Romer, herbu Romer (ur. 3 lutego 1871 we Lwowie, zm. 28 stycznia 1954 w Krakowie) – polski geograf i kartograf. W 1889 ukończył gimnazjum klasyczne w Nowym Sączu. Studia uniwersyteckie w zakresie historii, geologii, geografii, meteorologii odbył w Uniwersytecie Jagiellońskim, studiował też w Halle n/S i we Lwowie. W 1894 gdzie obronił doktorat z filozofii na Uniwersytecie Lwowskim.... [click for more] Henryk SamsonowiczHenryk Samsonowicz, herbu Samson (ur. 23 stycznia 1930 w Warszawie), polski historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN, autor 800 prac naukowych (większość z zakresu historii Polski), 16 książek i podręczników uniwersyteckich.... [click for more] hr. Stanisław Skarbek Piotr Skarga Leopold StaffLeopold Staff (ur. 14 listopada 1878 we Lwowie, zm. 31 maja 1957 w Skarżysku-Kamiennej) – poeta polski.... [click for more] Julian Stryjkowski... [click for more] Tadeusz Sygietyński Karol SzajnochaKarol Szajnocha (ur. 20 listopada 1818 w Samborze - zm. 10 stycznia 1868 we Lwowie) - polski pisarz, historyk, patriota i działacz niepodległościowy. Był synem zniemczonego Czecha Wacława i Marii z Łozińskich (jego kuzynami byli pisarze Walery i Władysław Łozińscy). Ojciec Szajnochy, z wykształcenia lekarz, porzucił zawód medyczny i osiadł w Galicji jako tzw. mandatariusz. Nie wysługiwał się władzom austriackim, zżył się ze społeczeństwem polskim, nauczył się mówić po polsku, oż... [click for more] Witold SzolginiaWitold Szolginia (ur. 11 marca 1923 we Lwowie, zm. 30 czerwca 1996 w Warszawie) - architekt, autor książek i radiowych gawęd o Lwowie. Od urodzenia aż do expatriacji ze Lwowa w 1946 roku mieszkał na ulicy Łyczakowskiej 137, w "Domu pod Żelaznym Lwem". W 1944 roku rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej. Po ekspatriacji ze Lwowa w 1946 studia te kontynuował na Politechnice Krakowskiej. Ukończył je w 1950 roku zdobywając tytuł magistra inżyniera architekta. Pracował w ... [click for more] Wacław Szybalski SzczepcioKazimierz Jan Wajda, "Szczepcio" (ur. 3 grudnia 1905 we Lwowie, zm. 8 maja 1955 w Warszawie), polski aktor radiowy i filmowy. Rodowity lwowianin z Gródka. Kształcił się w gimnazjum we Lwowie, studiował na Politechnice Lwowskiej; zdał eksternistyczny egzamin aktorski po przygotowaniach u Mariana Bieleckiego. W 1933 wraz z Henrykiem Vogelfangerem ("Tońkiem") zaczął występować w słuchowisku radiowym Wesoła lwowska fala w skeczach Wiktora Budzyńskiego, a następnie własnych. Popularność przynio... [click for more] i Tońcio Tadeusz Śliwiak Włodzimierz Trzebiatowski Stanisław Ulam Wanda Wasilewska Rudolf WeiglProfesor Rudolf Weigl (ur. 2 września 1883 w Přerowie na Morawach, zm. 11 sierpnia 1957 w Zakopanem) – światowej sławy polski biolog, odkrywca pierwszej w świecie skutecznej szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu, prekursor zastosowania owadów, głównie wszy odzieżowej jako zwierzęcia laboratoryjnego do hodowli zarazka tyfusu.... [click for more] Szymon Wiesenthal Józef Wittlin Adam ZagajewskiAdam Zagajewski (ur. 1945 we Lwowie) - poeta, eseista, prozaik, tłumacz. Związany z poetyckim ruchem Nowej Fali w Krakowie. Wywodzi się z programu krakowskiej grupy "Teraz". Wykładowca amerykańskiego uniwersytetu w Houston. Od 1981 roku mieszkał w Paryżu, a od 2002 roku na stałe w Krakowie. Członek redakcji "Zeszytów Literackich". Laureat nagrody Vilenica w 1996 roku i Nagrody Adenauera w 2002 r.... [click for more] Gabriela ZapolskaGabriela Zapolska, herbu Korwin (30 marca 1857 -17 grudnia 1921)- właściwie Maria Gabriela Korwin-Piotrowska, primo voto Śnieżko-Błocka, secundo voto Janowska - dramatopisarka, powieściopisarka i publicystka.... [click for more] Andrzej Żuławski

Ważniejsze zabytki

• Katedra Łacińska z kaplicami: Kampianów i Boimów
• zespół Cerkwi Wołoskiej i ulica Ruska
• Sobór św. Jura
• Katedra ormiańska i dzielnica ormiańska
• Kościół Dominikanów
• Kościół i klasztor Bernardynów
• Kościół Jezuitów
• Rynek:
  • Kamienica Królewska
  • Czarna Kamienica
  • pałac arcybiskupów łacińskich
  • kamienica Bandinellich
  • ratusz
• Kopiec Unii Lubelskiej
• Arsenał królewski
• Arsenał miejski
• Baszta Prochowa
• Teatr Miejski
• Teatr Skarbkowski
• Ossolineum
• Dworzec Główny
• Uniwersytet Lwowski
• Politechnika Lwowska

Galeria

Obrazy dawnego Lwowa

Widok Lwowa z 1613... [click for more] roku, Rysunek z książki Dzieje Polski	Pomnik Króla Jana III Sobieskiego przeniesiony po II wojnie światowej do Gdańska (kartka z 1916r)	Sejm Galicyjski we Lwowie	Zakład Narodowy imienia Ossolińskich we Lwowie
Muzeum Przemysłu we Lwowie	Politechnika Lwowska	Opera lwowska	Kopiec Unii Lubelskiej

Lwów dzisiejszy

Widok z wieży ratuszowej na Katedrę Łacińską	Lwowski gmach dawnego Ossolineum	Teatr Opery i Baletu	Gmach główny Uniwersytetu
Renesansowy dziedziniec Kamienicy Królewskiej	Cerkiew Przeobrażeńska	Portal jednej z kamienic w Rynku	Rynek
Teatr Miejski we Lwowie	Dworzec kolejowy	Ulica Ruska - budynek ukraińskiego towarzystwa Dnister	Rzeźba Neptuna w Rynku

Nekropolie

Cmentarz Łyczakowski

Cmentarz Łyczakowski

Cmentarz Obrońców Lwowa -stan po odbudowie w 2002 roku

Cmentarz Obrońców Lwowa

Zobacz też

• Uniwersytet Lwowski, Politechnika Lwowska, Lwowska Szkoła Matematyczna
• Zakład Narodowy im. Ossolińskich
• Cmentarz Łyczakowski, Cmentarz Obrońców Lwowa, Kopiec Unii Lubelskiej
• Opera lwowska, gwara lwowskaGwara lwowska - gwara regionalna języka polskiego używana przez mieszkańców Lwowa. Współcześnie często mylona z tzw. bałakiem lwowskich baciarów, czyli gwarą uliczną, bardzo jednak do niej zbliżoną....
  [click for more]
• Wesoła lwowska fala
• Lwów (dobnicowiec), Lwów (żaglowiec)

Linki zewnętrzne

• "Mój Lwów" – polska strona o Lwowie (historia, polonica, zabytki, aktualności)
• "Wirtualny Lwów" – polska strona o współczesnym Lwowie (miasto na przecięciu surrealizmu i socrealizmu)