To jest artykuł z cyklu
Historia PolskiHistoria Polski od czasów najdawniejszych do współczesności. prehistoria ziem polskich okres przedpaństwowy w historii Polski powstanie państwa polskiego Polska Piastów - panowanie dynastii Piastów monarchia wczesnopiastowska Polska w okresie rozbicia dzielnicowego zjednoczona monarchia piastowska Polska Andegawenów (lata 1370 - 1386) Polska Jagiellonów - panowanie dynastii Jagiellonów Rzeczpospolita Obojga Narodów przywileje szlacheckie Polska okresu wolnej elekcji Polska w XVI wieku Polska w X... [click for more] |
PrehistoriaJeśli za prehistorię Polski uważać okres od pojawienia się człowieka na obszarze obecnego państwa polskiego, to zaczęła się ona ok. pół miliona lat temu. Początki Na północnej półkuli ziemskiej panowała epoka lodowcowa, datowana od ok. 1,6 mln do 8 tys. p.n.e. Pierwsze ślady człowieka Homo erectus na terytoriom prapolskim odkryto w okolicy Trzebini, a jego następcę neandertalczyka ok. 100 tys. lat temu, w okresie paleolitu, w jaskiniach w Górach Świętokrzyskich. W jaskiniach tych zn... [click for more] |
| Okres przedpaństwowy |
| Początki
państwa |
| Polska Piastów |
| Polska Jagiellonów |
| Wolna
elekcja |
| Polska pod zaborami |
| I wojna światowa |
| Druga Rzeczpospolita |
II wojna
światowaWojna w Polsce - rok 1939 Wydarzenia poprzedzające 23 sierpnia - podpisanie paktu Ribbentrop-Mołotow między III Rzeszą a Związkiem Radzieckim o podziale stref wpływów w Europie Środkowej. ... [click for more] |
| PRL
(1945-1989) |
| Trzecia
Rzeczpospolita |
Księstwo Warszawskie - istniejące w latach 1807...
[click for more]-1815...
[click for more] państwo polskie, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości
podporządkowane Francji. Zostało stworzone przez Napoleona INapoleon Bonaparte, Napoleon I (kors. Nabulione Buonaparte) (15 sierpnia 1769 w Ajaccio - 5 maja 1821 na Wyspie Świętej Heleny) - pierwszy konsul Republiki 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz przejściowo w 1815 (tzw. Sto dni Napoleona), król Włoch w latach 1805-1814....
[click for more] na mocy traktatów pokojowych podpisanych 7 i 9 lipca 1807 roku w Tylży z ziem drugiego, trzeciego i części pierwszego zaboru pruskiego...
[click for more]. Główne miasta: Warszawa, Poznań, Bydgoszcz, KaliszKalisz (łac. Calisia, niem. Kalisch, ros. Кализ) - miasto w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego, nad rzeką Prosną. W latach 1975-1998 był siedzibą województwa kaliskiego, obecnie jest miastem na prawach powiatu i siedzibą powiatu kaliskiego ziemskiego. W mieście istnieje fabryka fortepianów – Calisia. Ważny ośrodek produkcji koronek i firan (Wistil, Haft), produkcji maszyn i silników (PZL), koncentratów spożywczych (Winiary), przemysł włókienniczy (Runotex, P...
[click for more]
i Toruń.
Nawiązując do tradycji XVIII w. przydano Księstwu na króla Fryderyka AugustaFryderyk August III Sprawiedliwy (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie, zm. 5 maja 1827), elektor saski w latach 1763-1806, król saski (jako Fryderyk August I) w latach 1806-1827, książę warszawski w latach 1807-1815....
[click for more], wnuka króla Augusta III
SasaAugust III zwany Grubym (ur. 17 października 1696, zm. 5 października 1763), syn Augusta II z saskiej dynastii Wettinów i Krystyny Eberhardyny Bayreckiej - król Polski od 1733 r....
[click for more], a konstytucję według wzorów napoleońskiej konstytucji francuskiej z 1800.
Napoleon nie zgodził się bowiem na przywrócenie Konstytucji 3 Maja, jako zbyt konserwatywnej. Zgodnie z nową
konstytucją władzę w Księstwie sprawować miała szlachta i - w niewielkim stopniu - mieszczaństwo. W rzeczywistości najważniejsze
pozycje na szczytach drabiny urzędniczej zajęli przedstawiciele arystokracji i zamożnej szlachty. Radykałowie i dawni jakobini, mimo zasług położonych
przy organizacji wojska w latach 1806-1807 oraz
podczas wojny w 1809 r., odsunięci zostali od rzeczywistej władzy, co powodowało przejście ich do opozycji. Z drugiej strony,
udziału we władzy nie miała także opozycja konserwatywna, której bazę stanowiły tereny przyłączone w 1809 r.
Choć wprowadzono równość wobec prawa i zlikwidowano poddaństwo chłopów, praktycznie niewiele się zmieniło w ich położeniu,
gdyż za prawo posiadania gospodarstw musieli nadal spełniać wszystkie dotychczasowe powinności, wraz z pańszczyzną, a ich
możliwości opuszczenia wsi były bardzo ograniczone. Mimo to Prawodawstwo i usytuowanie Księstwa we "francuskiej Europie"
wymuszało zmiany w zakresie mentalności i struktur społecznych, wymuszało modernizację. Czyniło państwo nowocześniejszym i
sprawniej funkcjonującym (Andrzej Chwalba).

Król sprawował pełnię władzy wykonawczej, oraz posiadał
inicjatywę prawodawczą. Dwuizbowy Sejm posiadał bardzo ograniczone kompetencje. Król mianował tylko przed nim odpowiedzialnych członków Rady Ministrów oraz
Rady Stanu. Ministrem Wojny
był książę Józef Poniatowski, bratanek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Również na
francuskich wzorach oparto podział kraju na 6 departamentów (warszawski, płocki, poznański, bydgoski, kaliski i augustowski) oraz 60
powiatów.
W prawie cywilnym wprowadzony został Kodeks Napoleona, zaś sądownictwo było w dużym stopniu rzeczywiście niezależne; na jego czele stał
Sąd Apelacyjny w Warszawie. Przy tym wszystkim Księstwo Warszawskie znajdowało się
pod ścisłą kontrolą rezydenta francuskiego i francuskich dowódców wojskowych.
Powstanie Księstwa Warszawskiego spowodowało więc znaczne zmiany polityczne, zaś niewielkie społeczne. W zakresie gospodarczym
nastąpiło pewne ożywienie, związane z rozwojem handlu z SaksoniąSaksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Sachsen, również Saxe) - kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi landami: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Land ten został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich landów....
[click for more], Austrią, Rosją i Francją. Z drugiej strony zmalał eksport zboża, w związku z wprowadzeniem blokady handlowej wobec Wielkiej Brytanii. Rosnący nieznacznie dochód narodowy w swej lwiej części
przeznaczany był na rozbudowę wojska polskiego, także na utrzymanie wojsk francuskich, przebywających na terytorium Księstwa.
Wiele kosztował też udział kilkunastotysięcznej Dywizji Księstwa Warszawskiego w walkach w HiszpaniiHiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. España, Reino de España; kataloński Regne d'Espanya; bask. Espainiako Erresuma; galisyjski Reino da España) - to państwo w południowo-zachodniej Europie, obejmujące większą część Półwyspu Iberyjskiego. Graniczy od północy z Francją i Andorą, od zachodu z Portugalią i od południa z Gibraltarem oraz Marokiem. Członek Unii Europejskiej....
[click for more] z powstańcami hiszpańskimi.
Po wybuchu w kwietniu 1809...
[click for more] nowej austriacko-francuskiej wojny, 32-tys. korpus wojsk
austriackich uderzył na Księstwo Warszawskie. Nie było w nim wtedy garnizonów francuskich, zaś polskie liczyły tylko 16 tys.
żołnierzy. Pozostawały pod dowództwem księcia gen. Józefa Poniatowskiego, który postanowił jednak stawić opór Austriakom. Po
nierozstrzygniętej bitwie 19 kwietnia pod Raszynem, zajęli oni Warszawę. Gen. J. Poniatowski oddał nieufortyfikowaną stolicę, lecz wszczął działania
wojenne na południu kraju, zajmując Lwów, SandomierzSandomierz – miasto w województwie świętokrzyskim nad rzeką Wisłą. Położone na kilku wzgórzach, na krawędzi Wyżyny Sandomierskiej....
[click for more], Lublin i Kraków. Zmusiło to Austriaków do opuszczenia Warszawy, a także Księstwa Warszawskiego, po ich klęsce w bitwie z
Francuzami pod Wagram i wystąpieniu przeciw nim Rosji,
sprzymierzonej na krótko z Francją.
Po wojnie francusko-austriackiej w 1809 r., Wielkie Księstwo Warszawskie powiększyło się o obszar III (tzw. wówczas Galicja Zachodnia) i częściowo I
zaboru austriackiego (rejon Zamościa). Przyniosło to wzrost terytorium państwa z 103 do 155 tys. km², a ludności z 2,6 do 4,3
mil. osób. Nowe nabytki podzielone zostały na 4 departamenty (krakowski, lubelski, radomski i siedlecki) i 40 powiatów. Jednak część zaboru austriackiego, a mianowicie obwód tarnopolski, przekazany
został Rosji, podobnie jak wcześniej obwód białostocki, część zaboru pruskiego, przy utworzeniu Księstwa Warszawskiego w 1807
r.
Po klęsce Napoleona w 1812 w Rosji, na terytorium Księstwa Warszawskiego wkroczyły wojska rosyjskie, kładąc praktycznie kres
jego istnieniu. Formalnie Księstwo przestało istnieć w 1815 wskutek decyzji kongresu wiedeńskiego. Sprawa odtworzenia Polski
stanęła na porządku dziennym Kongresu z inicjatywy cesarza Rosji Aleksandra I. Chciał jej utworzenia pod swym zwierzchnictwem,
dla wzmocnienia wpływów Rosji w środkowej Europie. Ostro sprzeciwiły się temu Anglia, Austria i minister francuski TalleyrandCharles-Maurice de Talleyrand-Périgord (ur. 2 lutego 1754, zm. 17 maja 1838) - francuski mąż stanu, książę Benewentu w płd. Włoszech, biskup Autun. Jako członek Stanów Generalnych i Konwentu w okresie rewolucji francuskiej zainicjował sekularyzację dóbr kościelnych, poparł dyktatorski zamach Napoleona Bonapartego, potem w zmowie z Aleksandrem I, przyczynił się do jego upadku i restauracji Burbonów. Na Konferencji Wiedeńskiej w 1815 wywalczył dla Francji korzystne warunki pokoju, w 1830 p...
[click for more], z różnych zresztą powodów. Do kompromisu doszło w czasie zamieszania w
obradach Kongresu, związanego z powrotem Napoleona z Elby.