*
- ArcheologiaArcheologia jest naukÄ… zajmujÄ…cÄ… siÄ™ badaniem czÅ‚owieka, rozwoju jego i jego cywilizacji poprzez odkrywanie, dokumentacjÄ™ i analizÄ™ materialnych Å›wiadectw dziaÅ‚alnoÅ›ci ludzkiej, do których zaliczamy: architekturÄ™, artefakty, biofakty, szczÄ…tki ludzkie oraz krajobraz zmieniony przez czÅ‚owieka. Dziedziny archeologii to: prehistoria (prahistoria) - okres przed pojawieniem siÄ™ źródeÅ‚ pisanych protohistoria - historia spoÅ‚ecznoÅ›ci, które nie stworzyÅ‚y pismiennictwa, lecz o których zachowaÅ...
[click for more]
A
- Altamira
- Analecta
- Apollo 11 (archeologia)
- Archeologia historycznaArcheologia historyczna to jeden z działów archeologii badający pozostałości materialne ludów piśmiennych....
[click for more] - Archeologia podwodnaArcheologia podwodna jest odłamem archeologii jako nauki, który wyodrębniony został na podstawie wykorzystywanych metod badawczych i środowiska badawczego. Do głównych stanowisk archeologii podwodnej zalicza się wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne od jezior, źródeł i rzek, poprzez zatopione studnie, miasta, porty, aż do zalanych jaskiń, a nade wszystko morza i oceany oraz związane z tym, wraki statków. Ze względu na duże zainteresowanie archeologów dwoma ostatnimi rodzajami zbiorników, arc...
[click for more] - Archeologia pradziejowaArcheologia pradziejowa to jeden z działów archeologii badający pozostałości materialne społeczeństw niepiśmiennych....
[click for more]
B
- Biskupin (powiat żniński)
- BumerangBumerang - broń w kształcie przypominającym banana, stosowana prawdopodobnie zarówno do polowań jak i do walki. Wprawdzie przyjęło się uważać, że właściwie rzucony bumerang wraca, ale nie jest to prawdą. Wracają przede wszystkim bumerangi ćwiczebne, bumerang-broń jest zbyt duży i ciężki by powrócić....
[click for more]
C
D
- Datowanie radiowęglowe
- Destrukt
- DolmenDolmen - przedhistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca. Składała się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony. Pierwotnie dolmen był przysypywany ziemią. Budowle te są charakterystyczne dla neolitu europejskiego....
[click for more] - Dolni Vestonice
- Dżemdet Nasr
E
- EneolitEneolit - epoka miedzi - jedna z epok prehistorii, chalkolit, okres przejściowy między epokami kamienia i brązu, w trakcie którego wśród ludów neolitycznych weszły w użycie pierwsze wyroby z metalu, przede wszystkim z miedzi (narzędzia, broń, ozdoby). nadal w powszechnym użyciu były narzędzia kamienne i krzemienne. Czas trwania eneolitu był zróżnicowany terytorialnie. W Polsce pierwsze wytwory z miedzi pojawiły się w drugiej połowie IV tysiąclecia p.n.e. w kulturze lendzielskiej i grupa...
[click for more] - Eon
- EpipaleolitEpipaleolit - okres kontynuacji kultur paleolitycznych (epoki kamienia) po epoce lodowcowej. Po epipaleolicie nastąpił neolit....
[click for more] - Epoka brÄ…zu
- Epoka kamienia
- Epoka żelaza
F
G
H
- Heros solarnyPostać herosa solarnego w sztuce brązu odznaczała się (zwłaszcza w rytach południowej Skandynawii) nadnaturalną wielkością, w uniesionych do góry rękach postaci trzymały topory lub berła sztyletowe, czasem też oszczep (symbol śmierci i zapładniania); przedstawione były często na wozach bojowych....
[click for more]
I
K
- Kamień z Kensington
- Kałdus
- Kromlech
- Krzemień czekoladowy
- KrzemionkiKrzemionki to rezerwat archeologiczy w okolicach Ostrowca Świętokrzyskiego. Na jego terenie znajduje się kopalnia krzemienia pasiastego, eksploatowana w latach 3900-1600 p.n.e. W neolicie wydobywany był przez ludność kultury pucharów lejkowatych i kultury amfor kulistych, a w epoce brązu - przez ludność kultury mierznowickiej. Kopalnia ta należała do jednej z najważniejszych w Europie....
[click for more] - Kultura Halaf
- Kultura NouaKultura Noua to kultura epoki brązu występująca w dorzeczu Dunaju i Dniestru, w latach 1300-1200 p.n.e. Nazwa pochodzi od miejscowości Noua w Rumunii....
[click for more] - Kultura OlduvaiKultura Olduvai najstarsza kultura paleolitu, jej nazwa pochodzi od wąwozu w północno-zachodniej Tanzanii, przy granicy parku narodowego Serengeti, w prowincji Arusha. W 1959 Louis i Mary Leakey odkryli w tym miejscu szczątki pierwszych człowiekowatych obok prymitywnych narzędzi. Dalsze badania ewolucji człowieka wykazały, że zdolność wytwarzania narzędzi posiadały już australopiteki....
[click for more]
|
K c.d.
- Kultura abwilskaKultura abwilska - dolnopaleolityczna, najstarsza z wyróżnionych do dziś europejskich kultur człowieka, pojawiła się na obszarze Europy około 700 tys. lat temu; typowym narzędziem tej kultury jest pięściak. Jej szerzycielem był człowiek wyprostowany Homo erectus. Ustąpiła kulturze aszelskiej....
[click for more] - Kultura amfor kulistych
- Kultura apenińska
- Kultura aszelskaKultura aszelska - jedna z najstarszych kultur paleolitu, występująca na terenach Afryki, Azji i Europy rozpoczęła się około 350 tys. lat temu i na niektórych terenach trwała aż do mniej więcej 50 tys. lat temu. Nazwa pochodzi od francuskiej miejscowości Saint-Acheul położonej nieopodal Amiens. Starszą kulturą od aszelskiej jest kultura abwilska. Artefakty kultury aszelskiej moga być dziełem trzech gatunków: australopiteka, człowieka zręcznego (Homo habilis) i człowieka wyprostowanego (...
[click for more] - Kultura badaryjska
- Kultura ceramiki wstęgowej rytej
- Kultura dolnoreńska
- Kultura halsztacka
- Kultura hamburskaKultura hamburska - jest to kultura archeologiczna paleolitu schyłkowego, która ok. 12 tys. lat temu, jako pierwsza wkroczyła na Niż Środkowoeuropejski. Jej przedstawiciele prowadzili selektywne polowania na renifery przy użyciu łuku....
[click for more] - Kultura jerzmanowickaKultura jerzmanowicka to kultura z kręgu kultur ostrzy liściowatych występującego w górnym paleolicie w Polsce, na Ukrainie i Morawach. Nazwa pochodzi od stanowiska archeologicznego we wsi Jerzmanowice, pod Krakowem....
[click for more] - Kultura magdaleńska
- Kultura mierzanowickaKultura mierzanowcka (przykarpacki krąg kultur episznurowych) to kultura epoki brązu występująca na terenie Polski, w latach 1800-1600 p.n.e., głównie w dorzeczu górnej i środkowej Wisły. Jej nazwa pochodzi od cmentarzyska odnalezionego w miejscowości Mierzanowice koło Opatowa....
[click for more] - Kultura mikockaKultura mikocka (100-35 tys. lat temu) - kultura koÅ„ca Å›rodkowego paleolitu, charakteryzujaca sie artefaktami w postaci dobrze obrobionych, retuszowanych z dwóch stron tÅ‚uków pięściowych, oraz noży prÄ…dnickich, zgrzebeÅ‚, drapaczy. Pięściaki sÄ… niewielkie, spotyka siÄ™ je na obszarze Europy; ich cechÄ… charakterystycznÄ… jest: symetryczny ksztaÅ‚t, pÅ‚aski retusz, proste regularne krawÄ™dzie z dodatkowym drobnym retuszem przykrawÄ™dnym. W Polsce najliczniejsze zespoÅ‚y wystÄ…piÅ‚y we wczesnym WÃ...
[click for more] - Kultura mustierska
- Kultura natufijskaKultura natufijska kultura mezolitu. Nazwa pochodzi od stanowiska archeologicznego Wadi-an-Natuf, w Izraelu, z około IX tysiąclecia p.n.e. Ślady tej kultury odkryto w kilku miejscach na Bliskim Wschodzie, tak w jaskinach jak i na terenach otwartych. Narzędzia z tego okresu są jeszcze głównie produkowane z kamienia (krzemień), rogu i kości. Do ciekawszych stanowisk tej kultury zalicza się to na górze Karmel....
[click for more] - Kultura nordyjskaKultura nordyjska to kultura epoki brązu występująca na ternie Niemiec, Danii i Skandynawii. Ludność tej kultury zajmowała się głównie hodowlą zwierząt i czasami uprawą ziemi. Rozwinęła silne ośrodki metalurgiczne. Ceramika wykazuje wplywy kultury łużyckiej....
[click for more] - Kultura oryniackaKultura oryniacka (40-20 tys. lat temu) - kultura narzędzi odłupkowych i klingowych, a także kościanych i rogowych rozwijająca się w Europie, Azji, Afryce Północnej; w Polsce na południu (koło Krakowa) i południowym zachodzie (Śląsku). Szerzycielem kultury jest Homo sapiens sapiens. W tym okresie pojawiaja się pierwsze przedmioty ozdobne, malarstwo jaskiniowe, kult grzebania zmarłych i pierwsze trwałe domostwa....
[click for more] - Kultura pawlowskaKultura pawlowska - jedna z kultur horyzontu graweckiego. Ukształtowała się w okresie górnego paleolitu na Morawach. Do najważniejszych stanowisk z tego okresu zaliczamy zespoły stanowisk z Dolnych Vestonic i Pavlova oraz późniejsze stanowisko z Ostrawy-Petrikovic....
[click for more] - Kultura pilińska
- Kultura protoetruska
- Kultura przedłużycka
- Kultura przeworskaKultura przeworska to kultura epoki żelaza rozwijająca się między III w. p.n.e. a V w. n.e., na terenach Polski i Ukrainy. Cechą charakterystyczną tej kultury są tak zwane groby księżycowe odkryte na terenie Kujaw i Śląska. Kultura ta objęła swym zasięgiem obszar Wielkopolski, Kujaw, Mazowsza, części Podlasia, Dolnego i Środkowego Śląska, północno-zachodnią część Górnego Śląska oraz Małopolskę. Nazwę przyjęła od cmentarzyska w Gaci koło Przeworska. Kultura ta rozwinęła si...
[click for more] - Kultura pucharów lejkowatych
- Kultura solutrejska
- Kultura strzyżowska
- Kultura terramareKultura terramare to kultura epoki brązu występująca w północnych Włoszech, głównie na Nizinie Padańskiej, w XV-XIII w.p.n.e. Ludność tej kultury zajmowała się głównie uprawą ziemi, praktykowała tkactwo, grancarstwo i metalurgię, znała zaprzęgi konne. Zamieszkiwała w osiedlach zbudowanych na wzgórkach, bądz w osadach palfitowych....
[click for more] - Kultura unietyckaKultura unietycka to kultura, która rozwinęła się na terenie Moraw, Czech, Słowacji, Niemiec i zachodniej Polski, między końcem neolitu a początkiem epoki brązu. Nazwa pochodzi od miejscowości Unetice pod Pragą....
[click for more] - Kultura wschodniopomorska
- Kultura łużycka
- Kultura świderska
- Kultury ceramiki dołkowo-grzebykowej
- Kultury graweckieKultury graweckie to zespół kultur wstępujących w Europie w górnym paleolicie. Do nich zalicza się kilka kręgów kulturowych, a śród nich kultury: sztelperońska, ulucka, zwierzyniecka, perigordzka, arenieńska, tardgrawecka, pawlowska, willendorwska, mołdowska, lipska, sagwarska, dniepro desneńska, puszkariewska, mezyńska, jelisiewiczowska, telmańska, kostienkowska, czarnomorsko-azowska, kamiennobałecka....
[click for more] - Kultury mogiłowe
- Kultury naddunajskieKultury naddunajskie to krąg kultur neolitu występujący w środkowej Europie, głównie w dorzeczu Dunaju. Zalicza się do tego kręgu: kulturę ceramiki wstęgowej rytej, kulturę ceramiki wstęgowej kłutej i kulturę lendzielską....
[click for more] - Kultury neolityczne w PolsceNa podstawie: Gąssowski J., Kultura pradziejowa na ziemiach polskich zarys; Jażdżewski K., Pradzieje Europy Środkowej....
[click for more]
|
K c.d.
L
- La Venta
- Lascaux...
[click for more]
M
N
O
- Odkrycia archeologiczneWażniejsze odkrycia archeologiczne w układzie geograficznym: Europa Albania Butrint Sarandë Czechy Dolni Vestonice Dania Francja Chauvet Cave Lascaux Glanum Glozel Lindholm Høje Grecja Olimpia Knosssos Niemcy Bilzingsleben Hirschlanden Königsaue Unteruhldingen Polska Biskupin Włochy Herkulanum Pompeje Rosja Nowogród Pazyryk Szwajcaria La Tène Turcja Troja Knidos Wielka Brytania Avebury Bignor Caerleon Castell Henllys Dan Y Coed Danebury Duggleby Howe Eildon Hill North Fishbourne Flag Fen Gough's Cav...
[click for more] - Odłupek
- Ostrów Lednicki
P
- Palafity
- PaleolitPaleolit (zob. paleo, lit) - jedna z epok prehistorii, najstarszy i najdłuższy etap w dziejach rozwoju społeczności ludzkiej, zwany też epoką kamienia łupanego. Rozpoczyna się z chwilą pojawienia form przedludzkich zdolnych do wytwarzania prymitywnych narzędzi (otoczaki, pięściaki i rozłupce)....
[click for more] - Paleolit dolnyPaleolit dolny - to okres ok. 4 mln lat, od 4,5-4 mln lat temu do ok. 120 tys. lat p.n.e. Charakteryzuje się rozwojem społeczności ludzkiej, powstaniem pierwszych kultur pradziejowych i rodzaju Homo. Tło geologiczne ewolucji człowieka Najstarsza znana kultura paleolityczna to tanzańska kultura Olduvai przypisywana homo habilis. Jednakże w Etiopii znaleziono też prymitywne narzędzia otoczakowe, wyprodukowane prawdopodobnie ok. 2,5 mln lat temu przez Australopithecus afarensis. Świadczyłoby to o ty...
[click for more] - Paleolit górny
- Paleolit późny
- Paleolit środkowy
- Paleopatologia
- Pięściak
- Prehistoria odkryć geograficznych
- Przemysł (archeologia)
R
- Rewolucja neolitycznaRewolucja neolityczna – termin określający przechodzenie skupisk ludzkich od wędrownego trybu życia związanego ze zbieractwem, myślistwem i łowieniem ryb do trybu osiadłego, w którym źródłem utrzymania stało się rolnictwo i hodowla. Rewolucja neolityczna rozpoczęła się około 9 500 lat temu (około 7 000 lat przed naszą erą) wśród ludów Bliskiego Wschodu zamieszkujących obszary Mezopotamii, Syrii, Egiptu. Jednocześnie rozpoczęła się epoka kamienia gładzonego – neoli...
[click for more] - Rodzaje budowli megalitycznych
S
- Stonehenge
- Studium Biblicum FranciscanumStudium Biblicum Franciscanum - Franciszkańskie Studium Biblijne to Wydział Nauk Biblijnych i Archeologii Papieskiego Ateneum Antonianum w Rzymie. Rozpoczęło swoją oficjalną działalność w 1924 roku. Siedzibą tego międzynarodowego ośrodka naukowego jest klasztor Ubiczowania przy ulicy Via Dolorosa na starym mieście w Jerozolimie. Uczelnia prowadzi prace w zakresie badań egzegetycznych, lingwistycznych i archeologicznych na terenie Izraela, Autonomii Palestyńskiej i w Jordanii....
[click for more] - Sulęcin (gmina Święta Katarzyna)
- Sumer
U
Ç
|