To jest artykuł o generale Józefie Hallerze. To samo nazwisko nosił również jego brat stryjeczny, gen. Stanisław Haller de Hallenburg.
Józef Haller de Hallenburg – generał broni Wojska Polskiego, legionista, mąż stanu, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera de Hallenburg.
Nota biograficzna
Młodość
Urodził się 13 sierpnia 1873...
[click for more] r. w majątku Jurczyce pod Krakowem (gmina SkawinaGmina Skawina to gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim....
[click for more]), jako trzecie z kolei dziecko Henryka i Olgi z Treterów. Do dziewiątego roku życia wychowywał się wraz z licznym rodzeństwem na wsi. Należał obok innych członków rodziny do Sodalicji Mariańskiej...
[click for more] oraz do Trzeciego Zakonu Świeckiego Franciszkańskiego (Tercjarzy).
Ojciec Hallera brał udział w powstaniu styczniowymPowstanie styczniowe (1863-1864) - narodowy zryw powstańczy przeciwko zaborcy, Rosji. Powstanie wybuchło 22 stycznia 1863 r., trwało do późnej jesieni 1864 roku....
[click for more], dziadek ze strony matki był kapitanem Wojska Polskiego // ...
[click for more] w dobie powstania listopadowegoPowstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło 29 listopada 1830 roku, a zakończyło się w październiku 1831 roku. Jak wynika z ostatnio odkrytych dokumentów, rosyjskie służby specjalne od początku wiedziały o planach jego wybuchu, co może wpłynąć na jego współczesną ocenę....
[click for more] i kawalerem krzyża Virtuti Militari.
W 1882 r. rodzina Hallerów przeniosła się do Lwowa, gdzie młody Józef rozpoczął naukę w gimnazjum niemieckim. Po ukończeniu gimnazjum wstąpił do wojskowej Niższej Szkoły Realnej w Koszycach na Węgrzech (obecnie Słowacja), a następnie do prestiżowej Wyższej Szkoły Realnej w Hranicach na Morawach Morawy (czes. Morava, niem. Mähren), kraina historyczna we wschodniej części Republiki Czeskiej. Morawy leżą w dorzeczu rzeki o tej samej nazwie i górnej Odry, pomiędzy Małymi Karpatami a Wierzchowiną Czesko-Morawską....
[click for more] (ówcześnie Maehrisch-Weisskirchen), do której uczęszczali także arcyksiążęta austriaccy. Po ich ukończeniu studiował na Akademii Technicznej we Wiedniu na wydziale artylerii.
Armia Austro-Węgier
Po ukończeniu studiów Józef Haller został mianowany na stopień podporucznika i rozpoczął 15-letni okres służby w wojsku austriackim. W latach 1895-1910 służył w 11 pułku artylerii we Lwowie. W 1903 r. poślubił Aleksandrę Salę. W 1906 r. urodził się jego syn Eryk.
W 1910 r. wystąpił ze służby w armii austro-węgierskiej ze względu na to, że Osiągnąwszy stopień kapitana, nie mogąc się niczego więcej w artylerii austriackiej nauczyć, opuszczam ją by w inny sposób służyć krajowi, aż do chwili, w której Ojczyzna mnie będzie potrzebowała.
Praca społeczna
Po wystąpieniu z wojska Haller poświęcił się pracy społecznej. Działał aktywnie w ruchu spółdzielczym, gdzie osiągnął znaczne sukcesy. W 1912...
[click for more] r. objął stanowisko inspektora w Towarzystwie Kółek Rolniczych, gdzie zajmował się m.in. organizacją kursów rolniczych, hodowlanych i mleczarskich. Związał się także z powstającym od 1911...
[click for more] r. ruchem skautowym i Towarzystwem Gimnastycznym "Sokół". Haller zajmował się tam m.in. militaryzacją "Sokoła" a także spolszczeniem ruchu skautowego i przekształceniem go w harcerstwoHarcerstwo - polski system wychowywania dzieci i młodzieży wzorowany na skautingu, oparty o służbę, samodoskonalenie (pracę nad sobą) i braterstwo. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie Harcerskie i Prawo Harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica Zucha i Prawo Zucha....
[click for more].
Od połowy 1912 r. prowadził intensywną pracę jako instruktor wojskowy: zakładał drużyny Sokoła, organizował tajne kursy żołnierskie, podoficerskie i oficerskie dla młodzieży polskiej. W 1913...
[click for more] r. wraz z kolegami opracował wzory oznak i terminów harcerskich, z których wiele obowiązuje do dzisiaj. Szczególny wkład wniósł w stworzenie Krzyża Harcerskiego, proponując połączenie w nim wzoru krzyża zakonu maltańskiegoJoannici (Kawalerowie Maltańscy) – zwyczajowa nazwa zakonu o oficjalnej współczesnej nazwie: Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana z Jerozolimy, z Rodos i z Malty zwany też Zakonem Maltańskim. Najstarszy z istniejących zakonów typu rycerskiego, które powstały na fali krucjat w XII w. Odegrał znaczącą rolę w historii Europy, głównie ze względu na swój potencjał militarny i znakomitą flotę, zasłynął także jako organizator pierwszych europejskich szpitali....
[click for more] z polskim krzyżem Virtuti Militari.
I wojna światowa
Legion Wschodni
Wybuch wielkiej wojny stał się sygnałem do mobilizacji członków polskich paramilitarnych organizacji patriotycznych. 27 sierpnia27 sierpnia jest 239. (w latach przestępnych 240.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 126 dni. // ...
[click for more] 1914...
[click for more] r. wydano został rozkaz o powstaniu Legionów Polskich, na mocy którego zaczęto formować we Lwowie Legion Wschodni pod dowództwem gen. Adama Pietraszkiewicza. Haller, wyreklamowany z poboru do wojska austriackiego, był głównym organizatorem tej formacji powstającej z połączenia Drużyn Polowych "Sokoła", Drużyn Bartoszowych i części Polskich Drużyn Strzeleckich. W tym czasie klęski ponoszone w Galicji...
[click for more] przez armię austriacką doprowadziły do zajęcia przez armię rosyjskąFederacja Rosyjska ( оссийская Федерация, Rossijskaja Federacija), lub Rosja ( оссия, Rossija), państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie, jej powierzchnia jest prawie dwa razy większa od Stanów Zjednoczonych czy Chin. Pod względem liczby ludności jednak zajmuje dopiero 7. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie)...
[click for more] Lwowa i całej Galicji wschodniej. Legion musiał ewakuować się w okolice Mszany DolnejMszana Dolna - miasto około 7000 mieszkańców, położone w Beskidzie Wyspowym, 50 km na południe od Krakowa, 50 na północ od Zakopanego, 12 km na północny-wschód od Rabki. Mały przemysł, trochę turystyki, miejscowość wypoczynkowa. Pierwsze informacje na temat Mszany Dolnej pochodzą z XIII wieku....
[click for more]. Jednostka, mimo ostatecznego ukończenia formowania, nie weszła jednak do walki. Naskutek upadku morale wśród żołnierzy i sprzeciwu wobec żądanej przez austriackie dowództwo przysięgi na wierność cesarzowi, legion uległ rozwiązaniu.
Legiony Polskie
Józef Haller objął dowództwo nad żołnierzami, którzy chcieli kontynuować walkę z Rosją w Legionach Polskich. Po przeformowaniu i uzupełnieniu szeregów nowymi ochotnikami objął stanowisko dowódcy 3 pułku Legionów w składzie II Brygady. W tym czasie został też awansowany do stopnia podpułkownika. 30 września 1914 r. wyruszył wraz ze swą jednostką z Krakowa na front w Karpatach WschodnichKarpaty - łańcuch górski w środkowej Europie, ciągnący się łukiem przez terytoria Czech, Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii. Jeden z największych systemów górskich Europy. Osiąga wysokość 2655 m n.p.m....
[click for more]. W niezwykle trudnych warunkach terenowych i klimatycznych Brygada wspomagała obronę przełęczy karpackich i broniła wojskom rosyjskim dostępu na Węgry.
W ciężkich zimowych walkach Brygada wyparła oddziały kawalerii kozackiej...
[click for more] z okolic Marmorasz Sziget i góry Pantyr oraz przełęczy pantyrskiej (po wojnie przemianowanej na Przełęcz Legionów, obecnie terytorium UkrainyUkraina (ukr. Україна) jest państwem położonym w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od wschodu zaś z Rosją. Ukraina uzyskała niepodległość w 1991 po rozpadzie ZSRR....
[click for more]). Następnie pułk został przerzucony na powrót do Galicji w rejon Rafajłowej, gdzie począwszy od 29 września 1914 r. przez kilka miesięcy toczył ciężkie walki pozycyjne. 24 stycznia 1915 r. Rosjanie przypuścili gwałtowny nocny atak na pozycje 3 pułku Legionów. Legioniści, mimo początkowego zaskoczenia, dzięki opanowaniu i odwadze swojego dowódcy, odparli nieprzyjaciela zadając mu duże straty i biorąc wielu jeńców. W wyniku ciągłych walk oddziały utraciły jednak blisko 50 proc. stanów osobowych.
Po odparciu ataków i ponownym ustabilizowaniu linii frontu podpułkownik Haller przekazał dowództwo 3 pułku mjr. Minkiewiczowi, a sam pozostał w II Brygadzie jako oficer dyspozycyjny dowódcy. 29 lutego 1915 r. otrzymał awans do stopnia pułkownika.
W maju 1915 r. uległ na przepustce pod Częstochową poważnemu wypadkowi samochodowemu i przez 10 miesięcy przebywał na leczeniu szpitalnym. Wiosną 1916 r. Haller wszedł w skład Rady Pułkowników, skupiającej dowódców jednostek legionowych, będącej w opozycji do pro-austriackiej Komendy Legionów. W lipcu 1916 r. otrzymał ponownie przydział i został dowódcą II Brygady Legionów Polskich.
Dywizja Strzelców Polskich
15 lutego15 lutego jest 46. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 319 (w latach przestępnych 320) dni. // ...
[click for more] 1918...
[click for more] r., protestując przeciwko postanowieniom traktatu brzeskiego, wraz z podległą mu II Brygadą i innymi oddziałami polskimi przebił się przez front austriacko - rosyjski pod Rarańczą i połączył się z polskimi formacjami w Rosji. Otrzymał przydział na dowódcę nowosformowanej 5 Dywizji Strzelców Polskich, a od 28 marca28 marca jest 87. (w latach przestępnych 88.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 278 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Barana....
[click for more] 1918 r. dowodził jednostkami całego II Korpusu Polskiego na Ukrainie. 7 kwietnia // Święta imieniny: Donat, Donata, Epifaniusz, Hegezyp, Herman, Jan i Przecław. Światowy Dzień Zdrowia Armenia - Dzień Macierzyństwa i Piękności ...
[click for more] 1918 r. otrzymał nominację na stopień generała.
Kaniów
Obecność jednostek polskich na Ukrainie była widziana przez NiemcyNiemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem. Bundesrepublik Deutschland) to kraj leżący w środkowej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej, Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8 oraz NATO. Do 1970 r. (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF)....
[click for more] jako naruszenie warunków Traktatu Brzeskiego. W nocy z 1010 maja jest 130. (w latach przestępnych 131.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 235 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka....
[click for more] na 11 maja11 maja jest 131. (w latach przestępnych 132.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 234 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka....
[click for more] 1918 r. bez żadnych uprzedzeń przeważające liczebnie oddziały niemieckie zaatakowały jednostki polskie rozlokowane w okolicy Kaniowa. Po całodziennej walce i wyczerpaniu się zapasów amunicji II Korpus Polski został zmuszony do złożenia broni. Straty niemieckie wyniosły ok. 1500 zabitych i rannych, polskie nie przekraczały 1000. Po rozbiciu Korpusu Józef Haller uniknął niewoli i pod fałszywym nazwiskiem "Mazowiecki" przedostał się przez Kijów do MoskwyMoskwa (ros.: Москва [Maskvá]) - Stolica i nawiększe miasto Rosji. Jeden z najciekawszych ośrodków turystycznych Europy. Znajduje się tam Mauzoleum Lenina. Najważniejszy ośrodek gospodarczy i kulturalny kraju. Siedziba najwyższych władz państwowych w tym prezydenta Rosji....
[click for more], gdzie stanął na czele Polskiej Komisji Wojskowej.
Francja
Mundur gen. Hallera jako dowódcy Błękitnej Armii (Muzeum Wojska Polskiego, Warszawa)
W lipcu 1918 r. generał Haller dotarł przez Syberię Położenie Syberia (ros. Сибирь) - terytorium zajmujące większą częśc północnej Azji od Uralu na zachodzie do granicy działu wodnego Oceanu Spokojnego na wschodzie; od brzegów Oceanu Lodowatego na północy do stepów Kazachstanu i północnych granic Mongolii i Chin na południu. Powierzchnia ok. 10 mln km2. Należy do Rosji. W jej skład wchodzą następujące jednostki podziału terytorialnego:...
[click for more] i Murmańsk do Francji, gdzie 4 października 1918 r. Polski Komitet Narodowy...
[click for more] powierzył mu formalne dowództwo nad formującą się Armią PolskąArmia Polska we Francji, zwana również Błękitną Armią (od koloru francuskich mundurów) lub Armią Hallera - polska ochotnicza formacja wojskowa powstała w czasie I wojny światowej w roku 1917 (powołana dekretem Prezydenta Francji 4 czerwca 1917)....
[click for more]. Jednostki te były organizowane poprzez ochotniczy zaciąg z pośród Polaków służących w wojsku francuskim, byłych polskich jeńców wojennych z armii austro-węgierskiej i niemieckiej (około 35.000) oraz PoloniiDiaspora Polska lub potocznie: Polonia (z łac. Polonia = 'Polska') to termin określający Polaków mieszkających poza granicami Polski (polska diaspora). Niektórzy za Polonię uznają tylko polską emigrację, nie określając tym mianem osób mieszkających na terenach, które po 1939 roku przestały wchodzić w skład państwa polskiego i ich potomków. Argumentem za takim stanowiskiem jest stwierdzenie, że ludzie ci nie wyjechali z Polski, tylko zmieniły się granice kraju i to ojczyzna ich "opuśc...
[click for more] z USA (około 22.000) i Brazylii (300 osób). Polityczne zwierzchnictwo nad Armią pełnił od 23 lutego23 lutego jest 54. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 311 (w latach przestępnych 312) dni. Święta imieniny: Damian, Florentyn, Izabela, Łazarz, Piotr, Polikarp, Romana i Seweryn Gujana - Święto Republiki Rosja - Dzień Obrony Ojczyzny Tadżykistan - Święto Armii ...
[click for more] 1918 r. Komitet Narodowy Polski. Na mocy układu z 28 września 1918 r. Błękitna Armia została uznana przez państwa Ententy za samodzielną, sojuszniczą i jedyną współwalczącą armię polską.
W 1918 r. oddziały Armii pod dowództwem Hallera (1 pułk strzelców od lipca, a od października cała 1 Dywizja Strzelców Polskich) walczyły z Niemcami na froncie zachodnim w Wogezach...
[click for more] i Szampanii Szampania (fr. Champagne) - kraina historyczna we Francji, położoną w północno-wschodniej części kraju. Obecnie wchodzi w skład regionu administracyjnego o nazwie Szampania-Ardeny (fr. Champagne-Ardenne)....
[click for more].
Błękitna Armia
Zakończenie wojny nie przerwało rozbudowy armii. Jej liczebność wynosiła ostatecznie ponad 100.000 żołnierzy. Uzbrojona w całości przez Francję, osiągnęła wysoką sprawność bojową. Do czerwca 1919 r. wraz całym sprzętem została przetransportowana etapami do PolskiPolska - państwo położone w środkowej części Europy nad Morzem Bałtyckim, należące do Unii Europejskiej oraz NATO. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją....
[click for more] przez Gdańsk. Nowoczesna broń Błękitnej Armii, a zwłaszcza samoloty i czołgi Renault FT-17, wydatnie wzmocniły tworzące się Wojsko Polskie. Generał Haller przybył do Warszawy Warszawa jest miastem w centralnej Polsce, od 1596 stolicą Polski, a także ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. W Warszawie mieści się siedziba parlamentu, prezydenta i władz centralnych. Warszawa jest największym miastem Polski....
[click for more] 21 kwietnia 1919 r. gdzie witany był jak bohater narodowy, a magistrat nadał mu tytuł honorowego obywatela miasta.
Wojna polsko-ukraińska
Jako że Błękitna Armia była jedynym jednolicie uzbrojonym dużym związkiem operacyjnym w odtworzonym Wojsku Polskim, dowództwo postanowiło nie rozbijać go na mniejsze związki. Całość sił skierowano na front walk polsko-ukraińskich, a sam Haller objął funkcję dowódcy Frontu Galicyjskiego. W zwycięskich walkach z wojskami ukraińskimi armia Hallera przez Galicję Wschodnią i Wołyń dotarła na linię rzeki ZbruczZbrucz rzeka w zachodniej Ukrainie, dopływ Dniestru. Źródła rzeki na Wołyniu, płynie w głędbokim jarze. Nad rzeką leżą: Podwołoczyska, Wołoczyska, Skała Podolska....
[click for more].
Pomorze
W październiku 1919 r. Hallerowi powierzono dowództwo Frontu Pomorskiego Pomorze (pomorski: Pòmòrze, kaszubski: Pòmòrskô, łac. Pomerania lub Pomorania, niem./szw. Pommern i Pommerellen, hol./duń. Pommeren) - kraina geograficzno-historyczna w północnej Polsce i północno-wschodnich Niemczech, obejmująca ziemie leżące na południowych wybrzeżach Morza Bałtyckiego, po obu stronach Odry między Wisłą na wschodzie i rzeką Reknicą na zachodzie....
[click for more], utworzonego w celu pokojowego i planowego zajęcia Pomorza, przyznanego Polsce na mocy ustaleń Traktatu WersalskiegoTraktat wersalski to układ pokojowy kończący pierwszą wojnę światową podpisany przez Niemcy i państwa ententy 28 czerwca 1919 roku. Został ratyfikowany 10 stycznia 1920 roku i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalał wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadzał nowy ład polityczny....
[click for more]. Zgodnie z planem przejmowanie ziem pomorskich rozpoczęło się 16 stycznia16 stycznia jest 16. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 349 (w latach przestępnych 350) dni. // ...
[click for more] 1919 r. od przejęcia Torunia przez oddziały 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. Poszczególne miejscowości przejmowano od wycofujących się wojsk niemieckich aż do 11 lutego11 lutego jest 42. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 323 (w latach przestępnych 324) dni. // ...
[click for more] 1920...
[click for more] r., kiedy to ostatni żołnierze opuścili Gdańsk.
Pomimo kilku incydentów, wśród których było kilka prób stawiania zbrojnego oporu, a także liczne przypadki sabotażu, obejmowanie Pomorza dla Polski przebiegało bez większych zakłóceń. 10 lutego10 lutego jest 41. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 324 (w latach przestępnych 325) dni. // ...
[click for more] 1920 r. generał Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych Stanisławem Wojciechowskim oraz nową administracją Województwa Pomorskiego przybył do PuckaPuck, miasto powiatowe w województwie pomorskim, na Pobrzeżu Gdańskim, u podnóża Kępy Puckiej. Port rybacki i kąpielisko morskie, ośrodek rybołówstwa i przetwórstwa rybnego. Siedziba powiatu puckiego. Szkoła Muzyczna I st. i Ognisko Baletowe im. Stanisława Moniuszki....
[click for more], gdzie dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem.
Wojna polsko-bolszewicka
W 1920 r. Haller otrzymał funkcję Generalnego Inspektora Armii Ochotniczej, przy organizowaniu której położył duże zasługi. W czasie bitwy warszawskiejBitwa warszawska, (nazywana też cudem nad Wisłą) - bitwa, która rozegrała się w dniach 13-25 sierpnia 1920 r. Uznawana jest za 18 przełomową bitwę na świecie. Autorem planu Bitwy warszawskiej był szef sztabu generalnego Tadeusz Rozwadowski....
[click for more] dowodził wojskami broniącymi przedpola stolicy. Wchodził też w skład Rady Obrony Państwa (lipiec-sierpień 1920 r.), a następnie dowodził Frontem Północno-Wschodnim. Na tym stanowisku zastał go koniec wojny.
Lata międzywojenne
Po wojnie Józef Haller pełnił funkcję m.in. Generalnego Inspektora Artylerii (w latach 1920-26...
[click for more]) i przewodniczącego Najwyższej Wojskowej Komisji Opiniującej. Był członkiem Rady Wojennej, przewodniczył Związkowi Hallerczyków, a od stycznia 1921 r. Związkowi Harcerstwa Polskiego. W latach 1922-27...
[click for more] był posłem na Sejm z listy Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej. Potępił przewrót majowy Józefa Piłsudskiego, w wyniku czego 31 lipca 31 lipca jest 212. (w latach przestępnych 213.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 153 dni. Święta imieniny: Beatus, Demokryt, Emilian, Ernesta, Ernestyna, Helena, Iga, Ignacja, Ignacy, Justyn, Lubomir, Ludomir i Ludomira. ...
[click for more] 1926 r. został przeniesiony w stan spoczynku.
W latach 20. gen. Haller osiedlił się na Pomorzu, w majątku Gorzuchowo koło Chełmna. W 1933...
[click for more] r. odbył podróż do Stanów Zjednoczonych z misją udzielenia pomocy weteranom i inwalidom "Błękitnej Armii".
W latach 1936-39 był jednym z organizatorów i przywódców opozycyjnego wobec sanacji Frontu Morges. 10 października 1937 r. na Kongresie Konstytucyjnym Stronnictwa PracyStronnictwo Pracy - polska partia polityczna powstała w roku 1937 w wyniku połączenia Narodowej Partii Robotniczej z Polskim Stronnictwem Chrześcijańsko-Demokratycznym i Związkiem Hallerczyków....
[click for more] został wybrany na stanowisko prezesa Rady Naczelnej SP.
II wojna światowa
Francja
Po wybuchu II wojny światowej przedostał się przez RumunięRumunia (România) – państwo położone we wschodniej Europie Południowej nad Morzem Czarnym. // ...
[click for more] do Francji. Oddał się do dyspozycji tworzącego się rządu gen. Władysława Sikorskiego i przewodniczył Międzyministerialnej Komisji Rejestracyjnej. W pierwszych dniach listopada 1939 r. wszedł w skład rządu jako minister bez teki. Na przełomie lat 1939 - 1940...
[click for more] odbył kolejną podróż do Ameryki, tym razem aby zachęcić Polonię do wstępowania do tworzącego się we Francji Wojska Polskiego.
Wielka Brytania
Po upadku Francji przedostał się przez HiszpanięHiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. España, Reino de España; kataloński Regne d'Espanya; bask. Espainiako Erresuma; galisyjski Reino da España) - to państwo w południowo-zachodniej Europie, obejmujące większą część Półwyspu Iberyjskiego. Graniczy od północy z Francją i Andorą, od zachodu z Portugalią i od południa z Gibraltarem oraz Marokiem. Członek Unii Europejskiej....
[click for more] i Portugalię do Wielkiej Brytanii. Tam w latach 1940-43 pełnił funkcję Ministra Oświaty w Rząd Polski na Wychodźstwie.
Lata powojenne
Po zakończeniu wojny Józef Haller zdecydował się pozostać na emigracji i osiedlił się na stałe w Londynie, gdzie zmarł 4 czerwca 1960...
[click for more] r. w wieku 87 lat, otoczony legendą "Błękitnego Generała". Został pochowany na cmentarzu Gunnersbury. Dzięki inicjatywie polskich harcerzy jego prochy wróciły 23 kwietnia 1993 r. do Polski i spoczęły w krypcie w kościele garnizonowym Św. Agnieszki w Krakowie.
Odznaczenia
Bibliografia
- W. Lipiński, Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905 - 1918, Warszawa, 1990
- J. Haller, Pamiętniki. Z wyborem dokumentów i zdjęć, Londyn 1964
- H. Przybyłowski, Chrześcijańska Demokracja i Narodowa Partia Robotnicza w latach 1926-1937, Warszawa 1980
- O. Terlecki, Generał Sikorski, t. 1, Kraków 1986
- Władze RP na obczyźnie podczas II wojny światowej, pod red. Z. Błażyńskiego, Londyn 1994
- T. Kryska-Karski, S. Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991
- S. Czerep, II Brygada Legionów Polskich, Warszawa 1991
- I. Modelski, Dlaczego podczas II wojny światowej nie powstała Armia Polska w Ameryce?, (w:) "Komunikaty Towarzystwa im. Romana Dmowskiego", t. II, cz. 1, Londyn 1979/1980
