Armia Ludowa - konspiracyjna komunistyczna organizacja wojskowa w okupowanej przez III RzeszęTrzecia Rzesza (niem. Das Dritte Reich) - nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 - oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka, następnie Wielka Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich, Großdeutsches Reich). Po raz pierwszy nazwa ta pojawiła się w 1923 roku w książce Arthura Moellera van den Brucka pod takim samym tytułem. Wyrażała ona ideę obalenia republiki weimarskiej oraz wskrzeszenia zjednoczonej monarchii niemieckiej (I Rzeszą było Cesarstwo Rzym...
[click for more] PolscePolska - państwo położone w środkowej części Europy nad Morzem Bałtyckim, należące do Unii Europejskiej oraz NATO. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją....
[click for more] utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady NarodowejKrajowa Rada Narodowa to ciało polityczne mające stanowić zaczątek polskiej władzy. KRN powstała w sylwestra z 31 grudnia 1943 na 1 stycznia 1944 roku z inicjatywy PPR-u i Stalina, miała być "szeroką reprezentacją antyfaszystowskich nurtów demokratycznych" polskiego społeczeństwa (co wg komunistów wykluczało udział w niej przedstawicieli sanacji i SN) w praktyce zaś była forum zdominowanym przez prosowiecko- i prokomunistycznie nastawioną część działaczy różnych partii (przed wojną...
[click for more] z 1 stycznia 1944...
[click for more]. Utworzona w wyniku scalenia Gwardii Ludowej (GL), oddziałów bojowych Związku Walki Młodych, części pododdziałów Batalionów Chłopskich, Milicji Ludowej Robotniczej Partii Polskich Socjalistów i niektórych pododdziałów Gwardii Ludowej WRN. Jednakże akcja scaleniowa formacji zbrojnych lewicy nie powiodła się, samodzielność wobec Armii Ludowej zachowywały oddziały i brygady Polskiego Sztabu Partyzanckiego (PSzP).
Zadania
Zadaniem Armii Ludowej była dywersja antyniemiecka na korzyść Armii CzerwonejArmia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (od 1946 Armia Sowiecka, stosowane również polskie tłumaczenie: Armia Radziecka). Siły zbrojne Związku Radzieckiego. 23 lutego 1918 roku dotychczasowe siły zbrojne Rosji Radzieckiej, zwane Gwardią Czerwoną, na mocy dekretu Rady Komisarzy Ludowych zostały przekształcone w Robotniczo-Chłopską Armię Czerwoną. Początkowo była to formacja ochotnicza, bez stopni i rang, a oficerowie przez krótki okres...
[click for more], udział w organizowaniu i obronie tworzonego przez Polską Partię Robotniczą systemu władzy oraz przejęciu władzy na wyzwolonych terenach. Władzę zwierzchnią nad Armią Ludową formalnie sprawowała Krajowa Rada Narodowa, a faktycznie Polska Partia Robotnicza.
Terenowa struktura organizacyjna
Armia Ludowa działała na obszarze Generalnego Gubernatorstwa i części tzw. ziem wcielonych do III Rzeszy.
Na czele Armii Ludowej stało Dowództwo Główne (organem dowodzenia był Sztab Główny, natomiast organem prasowym - „Armia Ludowa”), powołane 1 stycznia 1944, w składzie:
Terenową strukturę organizacyjną tworzyły: obwody, okręgi, podokręgi, powiaty, rejony (dzielnice) i garnizony.
- Obwód I warszawski - bez dowództwa
- Okręg 1 Warszawa Miasto Warszawa jest miastem w centralnej Polsce, od 1596 stolicą Polski, a także ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. W Warszawie mieści się siedziba parlamentu, prezydenta i władz centralnych. Warszawa jest największym miastem Polski....
[click for more]
- Okręg 2 Warszawa Lewa Podmiejska
- Okręg 3 Warszawa Prawa Podmiejska
- Obwód II lubelski - dowódcy: Mieczysław Moczar „Mietek” (do 9 czerwca9 czerwca jest 160. (w latach przestępnych 161.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 205 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt....
[click for more] 1944, Grzegorz Korczyński „Grzegorz” (33 lipca jest 184. (w latach przestępnych 185.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 181 dni. // ...
[click for more]-20 lipca20 lipca jest 201. (w latach przestępnych 202.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 164 dni. // ...
[click for more] 1944)
- Okręg 4 LublinLublin jest miastem wojewódzkim (województwo lubelskie) położonym na Wyżynie Lubelskiej, nad rzeką Bystrzycą - lewobrzeżnym dopływem Wieprza. Na terenie miasta do Bystrzycy wpadają dwie strugi: Czerniejówka i Czechówka. Obszar miasta Lublina wynosi 147,5 km2, a liczba ludności 361.400 (2001)....
[click for more]
- Okręg 5 Janów Lubelski
- Okręg 6 Siedlce (w czerwcu 1944 został włączony do obwodu I warszawskiego)
- Obwód III radomsko-kielecki - dowódcy: A. Adryan „Felek” {do czerwca 1944), Mieczysław Moczar „Mietek” (25 czerwca25 czerwca jest 176. (w latach przestępnych 177.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 189 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka....
[click for more] 1944 - styczeń 1945)
- Obwód IV krakowski - dowódca: Franciszek Księżarczyk „Michał” (marzec - sierpień 1944, p.o. Bronisław Pawlik „Bronek” (sierpień - październik 1944), S. Gębala „Kaleka” (październik 1944 - styczeń 1945)
- Okręg 10 Kraków (w marcu 1944 wszedł w skład Okręgu Podhale)
- Okręg 11 Miechów
- Okręg 12 PodhalePodhale - kraina historyczno-etnograficzna u północnego podnóża Tatr, w górnym dorzeczu Dunajca, od Czorsztyna aż do Tatr. Najważniejsze miejscowości: Zakopane, Nowy Targ, Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska, Poronin i inne, a po północnej stronie Gorców - Rabka-Zdrój. Południową część Podhala nazywa się czasem "Skalnym Podhalem" - obejmuje ono obszar od Brzegów i Bukowiny po Zakopane, Kościelisko i Witów....
[click for more]
- Okręg 13 Rzeszów
- Okręg Jasło
- Okręg Wiślica (od 30 marca // Święta imieniny: Amelia, Aniela, Częstobor, Dobromier, Jan, Kwiryn, Kwiryna i Litobor. Trynidad i Tobago - Dzień Baptystów ...
[click for more] 1944)
- Obwód V śląski - dowódca: J. Faruga „Granat” (6 sierpnia 1944 - styczeń 1945)
- Okręg Zagłębie
- Okręg Bielsko
- Okręg KatowiceKatowice (niem. Kattowitz, 1953-1956 Stalinogród) to miasto położone w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego. Pod względem geograficznym znajduje się na Wyżynie Śląskiej, na terenie Górnego Śląska, nad rzekami Rawą i Kłodnicą....
[click for more]
- Okręg Chrzanów (od sierpnia 1944)
- Okręg VI łódzki
Jednostki partyzanckie
Armia Ludowa składała się z jednostek partyzanckich oraz uderzeniowych jednostek garnizonowych (sekcje, drużyny, plutony, kompanie). Na początku 1944 r. liczyła 10 tys., w sierpniu 1944 - około 35 tys. ludzi (nie liczac tych na obszarach wyzwolonch). Natomiast siły partyzanckie w lipcu 1944 liczyły 9 tys. ludzi (w tym 40% w brygadach podległych PSzP), głównie w brygadach AL liczących po 170 - 1 000 żołnierzy:
- 1 Brygada AL im. Ziemi Lubelskiej...
[click for more],
- 2 Brygada AL (nie dokończono formowania),
- 3 Brygada AL (nie dokończono formowania),
- 1 Brygada AL im. Ziemi Kieleckiej,
- 2 Brygada AL „Świt”,
- 3 Brygada AL im. gen. Józefa Bema,
- 10 Brygada AL „Zwycięstwo”,
- 11 Brygada AL „Wolność”,
- 1 Brygada AL Ziemi Krakowskiej im. Bartosza Głowackiego,
- Brygada AL „Synowie Ziemi Mazowieckiej”.
- Brygada AL im. Holoda
Oprócz brygad działały także mniejsze jednostki, m.in. Batalion im. Czwartaków.
Kadra
Kadrę dowódczą stanowili głównie przeszkoleni partyzanci, członkowie grup Polskiego Sztabu Partyzanckiego oraz podoficerowie i oficerowie przechodzący z innych organizacji, m.in. Armii Krajowej. Uzbrojenie i sprzęt Armia Ludowa zdobywała przede wszystkim na nieprzyjacielu oraz otrzymywała od Polskiego Sztabu Partyzanckiego (zwłaszcza od lipca 1944) drogą lotniczą.
Działalność bojowa
Armia Ludowa główny wysiłek bojowy skierowała na niszczenie linii komunikacyjnych, łączności, zwłaszcza na zapleczu frontu radziecko-niemieckiego w celu wsparcia Armii Czerwonej, atakowała aparat terroru okupanta, organizowała sabotaż w gospodarce, walczyła z ekspedycjami pacyfikacyjnymi i antypartyzanckimi. Stoczyła bitwy m.in.: pod Rąblowem, w Lasach Janowskich i Lipskich oraz Puszczy Solskiej, pod Ewiną i Gruszką...
[click for more]. Oddziały AL walczyły w powstaniu warszawskimPowstanie warszawskie (1 sierpnia – 2 października 1944) było wystąpieniem zbrojnym w okupowanej przez wojska niemieckie Warszawie zorganizowanym przez Armię Krajową, połączonym z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego. Od strony militarnej powstanie było wymierzone przeciwko Niemcom, jednak jego głównym celem była próba ratowania powojennej suwerenności, a być może także niepodległości Polski, poprzez odtworzenie w stolicy Pol...
[click for more] (kilkuset żołnierzy). Na podstawie dekretu Krajowej Rady Narodowej z 21 lipca21 lipca jest 202. (w latach przestępnych 203.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 163 dni. // ...
[click for more] 1944 w wyniku połączenia Armii Ludowej z Armią Polską w ZSRR utworzono Wojsko PolskieWojsko Polskie (WP) - oficjalne określenie polskich sił zbrojnych. Obowiązuje od momentu odzyskania niepodległości w 1918. Nazwa ta funkcjonowała już w XIX wieku....
[click for more]. Oddziały AL na terenach okupowanych w większości używały dotychczasowej nazwy, część formalnie obowiązującej Oddziały Partyzanckie WP. 22 lipca 1944 zostało powołane Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego, do którego z Naczelnego Dowództwa Armii Ludowej weszli:
- gen. Michał Żymierski - jako naczelny dowódca WP,
- płk Marian SpychalskiMarian Spychalski (6 grudnia 1906 w Łodzi - 7 czerwca 1980 w Warszawie), działacz państwowy i partyjny w okresie PRL, przewodniczący Rady Państwa, marszałek Polski....
[click for more] - jako szef Sztabu Głównego WP,
- Jan Czechowski - jako delegat Krajowej Rady Narodowej.
Na terenach wyzwolonych żołnierze AL wstępowali do Wojska Polskiego i stanowili główną grupę zasilającą aparat porządku publicznego.