Antropologia (gr.Greka - jeden z klasycznych języków starożytności, używany także na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej. Historia tego języka (czy też całej grupy języków greckich) wygląda następująco:...
[click for more] anthropos - człowiek, logos - nauka) jest nauką, która zajmuje się badaniem zmienności człowieka jako jednostki i jako społeczności. W znaczeniu obszerniejszym wykorzystuje wiele nauk zajmujących się w mniejszym lub większym stopniu człowiekiem i jego życiem (medycyna Medycyna jest nauką obejmującą całość wiedzy o zdrowiu i chorobach oraz o sposobie leczenia i zapobiegania. Za ojca medycyny uważa się Hipokratesa. Medycyna jest nauką empiryczną, opierającą się na doświadczeniu. Ostatnio wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach (ang. Evidence-based medicine)....
[click for more], psychologiaPsychologia (od gr. psyche = dusza, i logos = słowo, myśl, rozumowanie) jest nauką zajmującą się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zależnymi od nich modelami zachowań. W większości psychologia dotyczy ludzi, ale czasem mówi się o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż właściwa nauka dotycząca psychologii zwierząt to etologia. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem....
[click for more], socjologia), jednakże uwzględnia je o tyle, o ile ich zdobycze mają znaczenie dla zrozumienia właściwości i rozwoju człowieka. Antropologia w ściślejszym tego słowa znaczeniu jest gałęzią nauk przyrodniczych zajmującą się człowiekiem i rasami etnograficznymi człowieka w sposób podobny, w jaki entomologia...
[click for more] zajmuje się owadamiOwady (Insecta, przestarzale: insekty) - gromada stawonogów z podtypu tchawkowców. Najliczniejsza grupa zwierząt. Szacunkowa liczba gatunków owadów wynosi około 1,5 mln. Są to zwierzęta wszystkich środowisk lądowych, wtórnie przystosowały się też do środowiska wodnego. Były pierwszymi zwierzętami, które posiadły umiejętność aktywnego lotu. Rozmiary ciała owadów wahają się od 0,1 mm do ponad 350 mm. W Polsce do najliczniej reprezentowanych rzędów owadów należą: motyle, chrząsz...
[click for more]. Antropologia posługuje się narzędziami takimi jak reszta nauk porównawczych, a do najważniejszych z nich należą:
- antropometriaAntropometria to metoda badawcza, stosowana w antropologii fizycznej, polegająca na pomiarach porównawczych części ciała ludzkiego np.: długości kości, objętości czaszki, głowy, proporcji ciała, wagi ciała, rozstawu oczu itp. Od czasu Cesare Lombroso antropometria ma zastosowanie w kryminalistyce dzięki temu, że kształt i wielkość szkieletu po 25 roku życia nie ulegają już większym zmianom. Umożliwia to stwierdzenie tożsamości badanego ciała (szczątków)....
[click for more]
- genetykaGenetyka to nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, które są oparte na informacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności - genach. (genom} Za prekursora genetyki uważa się czeskiego zakonnika Grzegorza Mendla. Sformułował on podstawowe zasady dziedziczności, tak zwane prawa Mendla....
[click for more]
- statystyka...
[click for more]
Najważniejsze dziedziny antropologii to:
- antropologia fizycznaAntropologia fizyczna – dział antropologii zajmujący się zmiennością cech anatomicznych i fizjologicznych człowieka w czasie i przestrzeni. Antropologia fizyczna rozpatruje stanowisko człowieka w świecie istot żywych, zwłaszcza wśród ssaków. Naukami pomocniczymi działu antropologii są: anatomia opisowa i porównawcza, fizjologia, genetyka, ekologia, psychologia i psychiatria, patologia i inne. Przy ich pomocy antropologia bada budowę ciała ludzkiego, jego kształty, proporcje, powstanie, ...
[click for more] (czyli biologia porównawcza człowieka)
- antropologia kulturowa Antropologia kulturowa - jeden z głównych działów antropologii, zajmuje się badaniem kultury we wszystkich jej przejawach. Antropologia kulturowa akcentuje w badaniach różnorodność kultur i bada odniesienie zachowań ludzkich do ogólnego kształtu kultury danej społeczności. Dziedzina sięgająca korzeniami epoki wielkich odkryć geograficznych. W skład antropologii kulturowej wchodzą trzy ważne dyscypliny naukowe:...
[click for more]
- archeologiaArcheologia jest nauką zajmującą się badaniem człowieka, rozwoju jego i jego cywilizacji poprzez odkrywanie, dokumentację i analizę materialnych świadectw działalności ludzkiej, do których zaliczamy: architekturę, artefakty, biofakty, szczątki ludzkie oraz krajobraz zmieniony przez człowieka. Dziedziny archeologii to: prehistoria (prahistoria) - okres przed pojawieniem się źródeł pisanych protohistoria - historia społeczności, które nie stworzyły pismiennictwa, lecz o których zachowa...
[click for more]
- lingwistyka
- paleoantropologiapaleoantropologia - dział antropologii zajmujący się zróżnicowaniem kopalnych form przedludzkich i ludzkich oraz ich filogenezą; badania obejmują analizę morfologiczno-porównawczą kopalnych szczątków, ich datowanie (m.in. metodą wskaźników izotopowych) oraz rekonstrukcję; paleoantropologia stanowi podstawę badań ewolucyjnego rozwoju człowieka (antropogeneza)....
[click for more]
Początki antropologii
Antropologia jako osobna gałąź wiedzy ludzkiej istnieje stosunkowo krótko. Wprawdzie jej początków doszukiwać się można już w starożytnej GrecjiGrecja (Ελλάδα, Republika Grecka - Ελληνική Δημοκρατία) – państwo w południowo-wschodniej Europie, członek Unii Europejskiej. Graniczy od północy z Albanią, Macedonią i Bułgarią, od wschodu z Turcją....
[click for more], w pismach Herodota, HipokratesaHipokrates z Kos lub Hippokrates z Kos, okres jego życia przypada około na lata 460 - 377 p.n.e. Jeden z najwybitniejszych prekursorów współczesnej medycyny. Zyskał sobie przydomek "ojca medycyny". Zawodu nauczył się u swego ojca, a wiedzę pogłębiał podróżując m. in. po Egipcie i Azji Mniejszej. Metody i idee jego szkoły znamy z zachowanego dzieła Corpus Hippocrateum, stanowiącego zbiór 53 pis różnych szkół lekarskich sprzed połowy IV wieku p.n.e. zebranych 100 lat po śmierci Hipokr...
[click for more] i innych, naukowe jednak ujęcie i podstawy tej dziedziny wiedzy ludzkiej przedstawił dopiero chirurg francuski Paul Broca. On pierwszy określił dokładnie zadania antropologii i opracował metody jej badań, kładąc tym samym podwaliny pod tę nową dziedzinę wiedzy. W roku 1859...
[click for more] założył w Paryżu pierwsze Towarzystwo Antropologiczne, a w 1876...
[click for more] roku powstała tam z jego inicjatywy pierwsza szkoła antropologiczna: L'Ecole d'Antropologie de Paris.
W Polsce początków antropologii możemy się dopatrywać już na przełomie XIII i XIV wieku, w pismach prawie legendarnego polskiego kronikarza Dzierzwy (Mierzwy), któremu udało się wywieść pochodzenie Polaków od Jozefata. Pomijając ten tyleż starodawny, co anegdotyczny przyczynek do antropologii, należy jednak uwzględnić wkład innych polskich uczonych zajmujących się nauką o człowieku, takich jak Jędrzej Śniadecki, który już w 1811...
[click for more] roku w swej „Teorji jestestw organicznych" nakreślił jako pierwszy w Polsce zarys tej nauki. Współcześnie z działalnością antropologiczną Paula Broca w Paryżu na Uniwersytecie Jagiellońskim wykładał antropologię znany naukowiec i lekarz Józef Majer (1808...
[click for more]—1899). Dzięki temu uczonemu powstała w 1876 przy Akademii Umiejętności w Krakowie Komisja Antropologiczna.
Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu antropologii, najważniejsze nurty w antropologii i ich przedstawiciele, antropogeneza, etnologiaEtnologia jedna z dyscyplin, obok etnografii, antropologii kulturowej i antopologii społecznej, wchodzących w zakres antropologii - nauki o człowieku i jego kulturze. Powyższe terminy często traktowane są jako synonimy tej samej dziedziny badań. Etnologia jest terminem używanym przez przedstawicieli europejskiej i kontynentalnej nauki o człowieku i odpowiada niemieckiemu terminowi Völkerkunde (badania ludów pierwotnych). Etnologia klasyfikuje ludy na podstawie cech środowiskowych i kulturowych, ...
[click for more], etnografiaEtnografia, zwana dawniej laografią lub ludoznawstwem, to nauka o narodach, ludach i grupach etnicznych. Dziś jest zbliżona do antropologii kulturowej. Zamiast nazwy "etnografia" używa się niekiedy nazwy etnologia. Niektórzy autorzy uważają jednak, że "etnografia" jest jedynie działem "etnologii"....
[click for more], rasaWprawdzie termin rasa bywa używany w odniesieniu do populacji ludzkiej, jednakże w artykule tym odnoszony jest do koncepcji klasyfikacji odrębnych grup ludzi. W szczególności, artykuł ten skupia się na definiowaniu pojęcia rasa według zasad taksonomii. Ogólnie, pojęcie rasa oznacza grupę zwierząt w obrębie tego samego wielotypowego gatunku, która odznacza się swoistymi, dziedzicznymi cechami. Różnice te wykształciły się w procesach naturalnych (rasy prymitywne) bądź w hodowlanych (ras...
[click for more], typologia antropologicznaTypologia antropologiczna – dział antropologii mający na celu opisanie zróżnicowania systematycznego wewnątrz gatunku Homo sapiens. W 1756 Karol Linneusz wyróżnił rasy ludzkie w zależności od zajmowanych kontynentów: Homo europaeus, Homo asiaticus, Homo afer, Homo americanus. Inna klasyfikacja Linneusza opierała się na podziale wg barwy skóry i wprowadzała nazwy: Homo albus, Homo cupreus, Homo badius, Homo niger i Homo fuscus. W 1784 J. F. Blumenbach zaproponował nową terminologię, mówi...
[click for more], proksemikaProksemika jest to nauka zajmująca się badaniem wzajemnego wpływu relacji przestrzennych między osobami oraz między osobami a otoczeniem (materialnym) na relacje psychologiczne, sposób komunikacji, itp. Zajmuje się też wpływem odwrotnym, a także badaniem różnic pomiędzy tymi relacjami w różnych kulturach. Uznawana jest za naukę leżącą na pograniczu psychologii i antropologii....
[click for more],