Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej AfryceAfryka jest drugim pod względem wielkości kontynentem na Ziemi, ma 30,316 mln km2 powierzchni, czyli 20,3 % powierzchni globu. Zamieszkuje go jedna dziesiąta populacji Ziemi, 810 mln ludzi. Jest najbiedniejszym i najbardziej zacofanym kontynentem na kuli ziemskiej, dotkniętym wieloma plagami - takimi jak malaria oraz AIDS - a także miejscem, gdzie największa część ludności cierpi niedożywienie lub nawet głód. W niektórych rejonach Afryki trwają wieloletnie wojny....
[click for more] nad Oceanem AtlantyckimOcean Atlantycki, Atlantyk to drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa". Ocean ten ma kształt pogrubionej i nieco rozciągniętej litery "S". Znajduje się pomiędzy Europą, Afryką, Ameryką Północną i Ameryką Południową. Atlantyk połączony jest z Oceanem Spokojnym poprzez Ocean Arktyczny na północy oraz Cieśninę Drake'a na południu. Stworzonym przez człowieka połączeni...
[click for more]. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką KongaDemokratyczna Republika Konga (République democratiqué du Congo) – państwo w środkowej Afryce, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostęp do Oceanu Atlantyckiego. Republika posiada lądową granicę z 9 państwami: Angolą (2.511 km), Burundi (233 km), Republiką Konga (2.410 km}, Republiką Środkowoafrykańską (1.577 km), Rwandą (217 km), Sudanem (628 km), Tanzanią (459 km), Ugandą (765 km) i Zambią (1.930 km)....
[click for more], NamibiąNamibia (Republika Namibii - Republic of Namibia) - państwo w południo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (dł. wybrzeża 1.572 km). Graniczy z Angolą (dł. granicy 1.376 km), Botswaną (1.360 km), RPA (967 km) i Zambią (233 km). Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia....
[click for more], Republiką KongaKongo (Congo, Republika Konga, franc. République du Congo) – państwo w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gabonem, Kamerunem, Republiką Środkowoafrykańską, Demokratyczną Republiką Konga i Angolą....
[click for more] oraz ZambiąZambia (Republika Zambii, ang. Republic of Zambia), dawniej Rodezja Północna – państwo w południowej Afryce bez dostępu do morza. Największe miasta: Lusaka, Livingstone, Kitwe-Nkana, Ndola, Mufulira, Chipata, Kapiri-Mposhi, Solwezi....
[click for more]. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
República de Angola
|
|
DewizaDewiza (fr. devise - "godło, zawołanie") - krótka sentencja, mająca wyrazić cel lub sposób zachownia spajający jakąś społeczność lub przyświecająca poczynaniom danej osoby....
[click for more]: Virtus Unita Fortior |
 |
| Język urzędowy |
portugalski |
| Stolica |
LuandaLuanda - stolica i największe miasto Angoli, położone w północno-zachodniej części krajum nad Oceanem Atlantyckim. Ludność: 2,7 mln mieszk. (2003), zespół miejski 4,1 mln mieszk. (2004)...
[click for more] |
| Ustrój polityczny |
republika |
Głowa państwa
|
prezydent
José Eduardo dos Santos |
Szef rządu
|
premier
Fernando da Piedade Dias dos Santos |
PowierzchniaPowierzchnia to dwuwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Także potoczne określenie pola powierzchni (np. mówiąc o "powierzchni w km²" mamy na myśli właśnie pole powierzchni). Obecnie przyjmowana jest następująca definicja matematyczna powierzchni w dowolnej przestrzeni metrycznej:...
[click for more]
- całkowita
- wód śródląd. |
22. na świecie
1 246 700 km²
~0% |
Liczba ludności
- ogółem (2003...
[click for more])
- gęstość zalud. |
71. na świecie
10 766 471
8,6 mieszk./km² |
| Uzyskanie niepodległości |
od PortugaliiPortugalia, Republika Portugalii (República Portuguesa) to kraj leżący w południowo-zachodniej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. Najwyższy punkt: Ponta do Pico na Azorach 2351 m n.p.m Najniższy punkt: Ocean Atlantycki 0 m ...
[click for more]
11 listopada11 listopada jest 315. (w latach przestępnych 316.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 50 dni. // ...
[click for more] 1975 |
WalutaJednostka monetarna - nazwa pieniądza (waluty) obowiązującego w danym państwie. Współcześnie w prawie wszystkich państwach świata istnieje tylko jedna podstawowa jednostka monetarna, oraz jakaś jednostka mniejsza (prawie zawsze jest to jedna setna, rzadko tysięczna, inne stosunki praktycznie się nie zdarzają), i wszystkie banknoty i monety są "okrągłymi" wielokrotnościami tych jednostek — 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 (czasem występują też "półokrągłe" 3, 15, 25) itd....
[click for more] |
kwanza (AOA) |
| Strefa czasowa |
UTCUniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Coordinated Universal Time) - wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem Greenwich o godz. 12:00 UTC, z dokładnością nie mniejszą niż 0.9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. przestępna sekunda. Operację tę przeprowadza IERS (International ...
[click for more] +1 |
| Hymn państwowy |
Angola Avante |
| Domena internetowa |
.ao |
Kod samochodowyLista międzynarodowych kodów samochodowych Pogrubieniem oznaczono kody oficjalne stosowane obecnie. Kursywą oznaczono kody nieoficjalne lub nieużywane powszechnie. A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż ...
[click for more] |
ANG |
| Kod telefoniczny |
+244 |
|
|
Ustrój polityczny
W chwili obecnej rzeczywista władza sprawowana jest przez prezydenta. Częściami władzy wykonawczej są prezydent (José Eduardo dos Santos), premier (obecnie Fernando da Piedade Dias Dos Santos) oraz rada ministrów. Gubernatorzy 18 prowincji są powoływani i odwoływani przez prezydenta. KonstytucjaKonstytucja (od łac. constituo,-ere - urządzać, ustanawiać, regulować) - akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie....
[click for more] z 1992 roku określa ogólną strukturę państwa oraz prawa i obowiązki obywateli. System sądownictwa opiera się na prawie portugalskim oraz prawie zwyczajowym. Nie jest jednak sprawny i posiada wiele luk. Sądy znajdują się w jedynie 12 z ponad 180 okręgów. Instancją apelacyjną jest Sąd Najwyższy. Sąd Konstytucyjny posiadający możliwość rewizji wyroków nie został jak dotąd powołany.
Trwająca 26 lat wojna domowa zniszczyła polityczne i społeczne organizacje. Według szacunków ONZ 1,8 miliona osób zostało zmuszonych do opuszczenia własnych domów, a życie 4 milionów uznaje się za dotknięte działaniami wojennymi. Życie na terenie całej Angolii jak i w Luandzie odzwierciedla rozmiar zniszczeń tak w administracji publicznej, jak i wielu społecznych instytucjach. Trwały zły stan gospodarczy kraju uniemożliwia zaopatrzenie szpitali w leki, szkół w książki a pracowników strefy budżetowej w potrzebne do pracy przedmioty.
Prezydent zapowiedział na 2006 rok wybory mające na celu wyłonienie prezydenta i Zgromadzenia Narodowego. Byłyby to pierwsze od 1992 roku wybory.
- Podział administracyjny: 18 prowincji - Bengo, Benguela, Bie, Cabinda, Cuando Cubango, Cuanza Norte, Cuanza Sul, Cunene, Huambo, Huila, Luanda, Lunda Norte, Lunda Sul, Malanje, Moxico, Namibe, Uige, Zaire
- Święto narodowe: Dzień Niepodległości 11 listopada
Geografia
- Stolica: Luanda
- Większe miasta: Huambo, Benguela, LobitoLobito - miasto w Angoli, w prowincji Bengueala, nad Atlantykiem. Liczy ok. 100 tys. mieszkańców (2000). Zostało założone w 1843 roku. Jest jednym z gł. portów morskich kraju (gł. wywóz kukurydzy, stanowiący 90% eksportu kraju). Przemysł cementowy, rybny, olejarski, rybny, włókienniczy, stocznia reemontowa, rafineria ropy naftowej. Linia kolejowa do Beiry w Mozambiku (przez Demokratyczną Republikę Konga, Zambię i Zimbabwe. Port lotniczy....
[click for more], Lubango, Namibe
- Położenie geograficzne: 11°-23°E, 5°-18°S
- Długość granic lądowych: 5198 km
- Długość wybrzeża: 1600 km
- Najwyższy punkt: Morro de Moco 2,620 m n.p.m.
- Najniższy punkt: Ocean Atlantycki 0 m n.p.m.
Historia
Główny artykuł: Historia Angoli
Na terenie dzisiejszej Angoli przed kolonizacją portugalską istniały trzy państwa: Kongo, Ndondo oraz Lunda. Kraj Kongo rozpościerał się od terenu dzisiejszego Gabonu do rzeki Kwanzy na południu. W roku 1575 Portugalia założyła swą kolonię w Luandzie. Kolonia ta zajmowała się głównie handlem niewolnikami. W XVI wieku Portugalczycy stopniowo opanowywali dzięki dyplomacji i wojnom tereny nabrzeżne. W okresie między 1641 i 1648 terytorium te przejęli Holendrzy, umacniając tutejsze, nastawione przeciw Portugalii kraje. W roku 1648 Portugalczycy odzyskali luandyjską kolonię i rozpoczęli podbój Kongo i Ndondo. Podbój ten ostatecznie zakończył się w roku 1671, jednakże tereny położone w głębi lądu aż do początków XX wieku nie były w pełni kontrolowane przez portugalską administrację. W roku 1951 kolonia przekształcona została w prowincję zamorską, zwaną Portugalską Afryką Zachodnią. Odmowa rozpoczęcia procesu dekolonizacyjnego zaowocowała powstaniem trzech organizacji wyzwoleńczych: Ludowego Ruchu Wyzwolenia Angoli (Movimento Popular de Libertação de Angola - MPLA), Narodowego Frontu Wyzwolenia Angoli (Frente Nacional de Libertação de Angola - FNLA) oraz Narodowego Związku Na Rzecz Całkowitego Wyzwolenia Angoli (União Nacional para a Independência Total de Angola, UNITA).
Po 14 letniej wojnie partyzanckiej, w roku 1975 Angola uzyskała niepodległość. Portugalia przekazała władzę MPLA, organizacji o marksistowskich korzeniach i wspieranej przez ZSRR. Tuż potem doszło do wybuchu wojny domowej pomiędzy organizacjami wyzwoleńczymi. FNLA wkrótce wycofała się z walki, pozostawiając wojnę wspieranemu przez komunistów Ludowemu Ruchowi Wyzwolenia Angoli (MPLA) oraz popieranemu przez Zachód - Narodowemu Związkowi Na Rzecz Całkowitego Wyzwolenia Angoli (UNITA). W roku 1991, obie frakcje zgodziły się na utworzeniu dwu partyjnej władzy. Jednakże po wygranych przez obecnego prezydenta (wywodzącemu się z MPLA) wyborach i zakwestionowaniu ich wyników przez UNITA, wznowiono działania wojenne. Zakończono je w roku 1994 podpisaniem porozumienia pokojowego w Lusace. Już cztery lata później walki wybuchły z nową siłą.
22 lutego 2002 roku, śmierć Jonasa Savimbi - przywódcy UNITA, doprowadziła do kolejnego zawieszenia broni. Sytuacja w kraju zaczyna ulegać poprawie, jednakże prezydent José Eduardo dos Santos nie zdecydował się jak dotąd na przywrócenie zwieszonych w 1998 roku demokratycznego sposobu sprawowania władzy.
Gospodarka
Podstawowe informacje o ekonomii i odsyłacz do artykuły o ekonomii kraju
Gospodarka Angoli ze względu na trwające niemal bezustannie przez ćwierćwiecze działania wojenne znajduje się w stanie dezorganizacji. Pomimo bogatej bazy surowców naturalnych, dochody na mieszkańca należą do najniższych na świecie. Produkcja ropy naftowej i związane z tym przedsięwzięcia są głównym źródłem dochodów, stanowiąc 45% PKB i 90% eksportu Angoli. Ze względu na trwające, pomimo podpisania porozumienia pokojowego w grudniu 1994 roku, działania wojenne i liczne pozostałe w ziemi miny, nie ma chętnych do uprawy ziemi, co zmusza do importowania znacznych ilości żywności. Aby móc w pełni korzystać ze swych bogatych zasobów (między innymi złota, diamentów, rozległych lasów, łowisk na Atlantyku i złóż ropy naftowej) Angola musi doprowadzić do zawarcia trwałego pokoju a także zreformować rząd. Pomimo działań wojennych w 1998 roku, wzrost gospodarczy wyniósł w roku 1999, 4%. Rosnąca produkcja ropy daje dobre widoki na przyszłość, jednakże wewnętrzne walki odstraszają do inwestycji poza sektorem paliwowym.
Demografia
- języki w użyciu: język portugalski, języki bantu (Kimbandu, Umbandu, Kikongo) i inne języki afrykańskie
- Religie: animizmAnimizm (łac. anima - dusza) to zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata namacalnego (materialnego) i świata (-ów) duchowego (-ych), współistnienie duszy i ciałem, przypisujący duszę (czasami ducha zmarłych przodków ludzkich) wszystkim roślinom, zwierzętom, mienrałom i żywiołom....
[click for more] 47%, katolicyzm 38%, protestantyzmProtestantyzm - odłam chrześcijaństwa, składający się z wyznań religijnych powstałych głównie na skutek ruchów reformatorskich wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku przez wystąpienie Marcina Lutra. Termin "protestantyzm" pochodzi od protestu złożonego przez luteranów 6 księstw i 14 miast w 1529 roku podczas sejmu w Spirze przeciw uchwale zabraniającej przechodzenia na luteranizm....
[click for more] 15%
 To jest zalążek artykułu z dziedziny geografii...
[click for more]. Jeśli możesz, rozbuduj go.
| Afryka |
|
Algieria | Angola | BeninBenin (do 1975 pod nazwą Dahomej) – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo....
[click for more] | Botswana | Burkina Faso | BurundiBurundi (rundi Uburundi, franc. Burundi) Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi, franc. République du Burundi) – państwo w środkowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Rwandą, Tanzanią i Demokratyczną Republiką Konga....
[click for more] | Czad | Demokratyczna Republika Konga | Dżibuti | EgiptEgipt (łac. Aegyptus, z gr. Aigyptos; nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu, Jumhuriyat Misr al-Arabiyah) to kraj arabski leżący w północno-wschodniej Afryce nad Morzem Śródziemnym, pomiędzy Libią a Izraelem i Strefą Gazy....
[click for more] | ErytreaErytrea (Ertra, Państwo Erytrea - Hagere Ertra) – państwo w Afryce Wschodniej, nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Etiopią, Dżibuti i Sudanem....
[click for more] | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Gwinea | Gwinea Bissau | Gwinea Równikowa | Kamerun | Kenia | Komory | Lesotho | LiberiaLiberia (Republika Liberii - Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996)....
[click for more] | Libia | Madagaskar | MalawiMalawi (dawniej Niasa) – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią. // ...
[click for more] | Mali | Maroko | Mauretania | MauritiusMauritius, Republika Mauritiusa – państwo wyspiarskie położone w południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego, około 900 km od Madagaskaru. Wyspa jest częścią archipelagu Maskarenów. Poza wyspą do Mauritiusu należą wyspy: Rodrigues, archipelag Cargados Carajos i położone 1200 km na północ Agalega Islands. Na zachód od głównej wyspy położony jest Reunion....
[click for more] | Mozambik | Namibia | Niger | NigeriaNigeria (Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską. Nazwa państwa pochodzi z artykułu gazety The Times z 1897 roku. Główne miasta Nigerii to: Abudża, Lagos, Abeokuta, Ibadan, Port Harcourt....
[click for more] | Republika Konga | Republika Południowej Afryki | Republika Zielonego Przylądka | Republika Środkowoafrykańska | RwandaRwanda, Republika Rwandyjska – niewielkie państwo w środkowo-wschodniej Afryce, położone pomiędzy dwoma potężnymi sąsiadami, Demokratyczną Republiką Konga (dawniej Zairem) na zachodzie a Tanzanią na wschodzie. Oprócz tego graniczy z Ugandą na północy i Burundi na południu....
[click for more] | Senegal | Seszele | Sierra Leone | Somalia | SomalilandSomaliland – państwo nieuznawane przez społeczność międzynarodową, leżące we wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Dżibuti, Etiopią i Somalią....
[click for more] | Suazi | Sudan | Tanzania | TogoTogo, Republika Togijska to małe państwo w zachodniej Afryce. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso. To jest zalążek artykułu z dziedziny geografii. Jeśli możesz, rozbuduj go. ...
[click for more] | TunezjaTunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. kolonia francuska. Od 12 listopada 1956 r. w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis, Ariana, Bizerta (Banzakt), Gabés (Kabis), Susa (Sousse)....
[click for more] | Uganda | Wybrzeże Kości Słoniowej | Wyspy Świętego Tomasza i Książęca | Zambia | Zimbabwe
Terytoria zależne: Madera | Majotta | Réunion | Sahara Zachodnia | Wyspa Świętej Heleny | Wyspy Kanaryjskie
|
|
Dawne kolonie Portugalii |
|
| Afryka: Angola | Gwinea Portugalska | Mozambik | Republika Zielonego Przylądka |
Azja: Indie PortugalskieIndie Portugalskie - nazwa byłej kolonii portugalskiej na zachodnim wybrzeżu Indii, w skład której wchodziły trzy terytoria: Diu, Daman i Goa. Portugalczycy utrzymywali tu swoją administrację od XVI w. aż do roku 1961, kiedy zostały one włączone do Indii jako terytorium związkowe Goa, Daman i Diu....
[click for more] (Daman, Diu, Goa) | Makau | Timor PortugalskiTimor Portugalski - dawna nazwa obecnie niepodległego państwa Timoru Wschodniego w latach 1596-1975, kiedy znajdował się on pod administracją portugalską. W tym okresie Portugalczycy dzielili wyspę Timor z Holenderskimi Indiami Wschodnimi, a od 1949 z niepodległą Indonezją....
[click for more] |
Ameryka: BrazyliaBrazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii ; port. Brasil, República Federativa do Brasil) - największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej....
[click for more] |
|
