Albert Einstein (ur. 14 marca 1879...
[click for more] r. w UlmUlm - miasto w południowych Niemczech (Badenia-Wirtembergia), nad Dunajem. liczba mieszkańców: 119,9 tys. (III 2004) współrzędne geograficzne: 48°24' N, 10° 00' E Miasto od 1163 i 1181. Od XIV wieku było wolnym miastem Rzeszy. Od 1376 Ulm przewodził Szwabskiemu Związkowi Miast. W 1802 został wcielony do Bawarii, a w 1810 do Wirtembergii. Podczas wojen napoleońskich, w 1805 pod Ulm Napoleon I zmusił armię austriacką generała Macka do kapitulacji. W Ulm urodził się Albert Einstein (w 1879)....
[click for more] w NiemczechNiemcy (nazwa oficjalna Republika Federalna Niemiec, niem. Bundesrepublik Deutschland) to kraj leżący w środkowej Europie, będący członkiem Unii Europejskiej, Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8 oraz NATO. Do 1970 r. (do traktatu pomiędzy RFN a Polską) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna (NRF)....
[click for more], zm. 18 kwietnia 1955 r. w Princeton w USAStany Zjednoczone Ameryki (The United States of America, w skrócie USA) - państwo położone w środkowej części Ameryki Północnej. Warunki geograficzne Położenie: USA leżą w Ameryce Północnej, granicząc z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Obszar: całkowity: 9,6 mln km2 lądu: 9,2 mln km2 wodny: 470 tys. km2 Uwaga: dane dotyczą jedynie 50 stanów i okręgu stołecznego...
[click for more]) – jeden z największych fizyków-teoretyków naszych czasów, twórca szczególnej i ogólnej teorii względności, współtwórca kwantowo-korpuskularnej teorii światła. Laureat nagrody NoblaNagroda Nobla — ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu - Alfreda Nobla, wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości. Pierwsza uroczystość wręczenia tej nagrody miała miejsce w Królewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w 1901 roku, pokojową nagrodę Nobla otrzymali wtedy Jean Henri Dunant, założyciel Czerwonego Krzyża i Frédéric Passy. Poczynając od 1902 roku nagrody są for...
[click for more] za wyjaśnienie efektu fotoelektrycznegoEfekt fotoelektryczny, zjawisko fotoelektryczne – zjawisko polegające na emisji elektronów z powierzchni przedmiotu (tzw. efekt zewnętrzny) lub na przeniesieniu nośników ładunku elektrycznego pomiędzy pasmami energetycznymi (tzw. efekt wewnętrzny), po naświetleniu jej promieniowaniem elektromagnetycznym (na przykład światłem widzialnym) o odpowiedniej częstotliwości, zależnej od rodzaju przedmiotu. Emitowane w ten sposób elektrony nazywa się czasem fotoelektronami. Energia kinetyczna foto...
[click for more]. Einstein wniósł też swój wkład do rozwoju filozofii naukiFilozofia nauki to dział filozofii zajmujący się badaniem filozoficznych podstaw nauki oraz jej metod, starający się odpowiedzieć na pytanie, jakie poglądy można uznać za naukowe, a jakie nie i dlaczego. Przedstawiciele: Paul Feyerabend Fryderyk Gonseth Immanuel Kant Thomas Kuhn Imre Lakatos Karl Popper Patrz także: scjentyzm, empiryzm, redukcjonizm, Popperyzm....
[click for more].
Życiorys
Albert Einstein urodził się w Ulm (leżącym na terenie WirtembergiiWirtembergia (niem. Württemberg) - kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec. Od 1951 wchodzi w skład kraju związkowego Badenia-Wirtembergia. Wirtembergia była pierwotnie częścią księstwa Szwabii. W 1080 koło Stuttgartu powstał zamek Wirtemberg, założony przez Konrada, protoplastę hrabiów Wirtembergii. Od 1495 księstwo. Na początku XVI w. powstanie antyfeudalne. W 1519 opanowana przejściowo przez Habsburgów, w 1534 musiała uznać zależność lenną od Austrii (zniesion...
[click for more], która wówczas była królestwem, a dziś jest częścią kraju związkowego Republiki Federalnej Niemiec Badenia-WirtembergiaBadenia-Wirtembergia (niem. Baden-Württemberg) to kraj związkowy w południowej części Niemiec. // ...
[click for more]) w rodzinie żydowskiego urzędnika miejskiego. Jego rodzina przeniosła się najpierw do Monachium, potem do MediolanuMediolan (łac. Mediolanum, wł. Milano, ang./fr. Milan, niem. Mailand) - miasto w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Ludność: miasto - 1182,7 tys., (2001), aglomeracja - 4043 tys. (2000). Zajmuje powierzchnię ok. 200 km²....
[click for more], a następnie po otrzymaniu przez ojca Alberta pracy w szwajcarskim urzędzie patentowym do Zurychu...
[click for more] w SzwajcariiSzwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) to państwo w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria jest od wielu lat państwem neutralnym. Do Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 roku po przegłosowaniu tej decyzji w referendum....
[click for more], gdzie Einstein spędził całe swoje dzieciństwo oraz młodość. W młodości zasłynął jako utalentowany skrzypek, jednak na skutek protestów rodziców nie kontynuował kariery muzycznej.
Pod wpływem rodziców Albert Einstein zaczął studiować prawo na uniwersytecie w Zurychu, równolegle jednak chodził na zajęcia z fizyki i matematyki. Tam też ostatecznie, wbrew woli rodziców, się przeniósł. Po ukończeniu studiów otrzymał pracę jako młodszy referent w Szwajcarskim Urzędzie Patentowym i jednocześnie pisał doktorat z fizyki na Uniwersytecie w Zurichu.
W 1905...
[click for more] r., równolegle z obroną doktoratu opublikował trzy przełomowe prace opisujące podstawy szczególnej teorii względności, dowodu na istnienie fotonówFoton jest to cząstka elementarna nie posiadająca ładunku elektrycznego ani momentu magnetycznego, o masie spoczynkowej równej zero , liczbie spinowej (fotony są zatem bozonami). Fotony są nośnikami oddziaływań elektromagnetycznych....
[click for more], oraz teorii opisującej na poziomie cząsteczkowym natury ruchów BrownaRuchy Browna to chaotyczne ruchy cząsteczek koloidalnych w zawiesinie wynikające z ruchów cieplnych cząsteczek zawiesiny. Historia odkrycia W 1827 roku brytyjski biolog Robert Brown obserwując przez mikroskop pyłki kwiatowe w zawiesinie wodnej dostrzegł, iż znajdują się one w nieustannym, chaotycznym ruchu, a nie - jak sądził - stoją w miejscu....
[click for more]. To trzecie zagadnienie było tematem jego doktoratu. Publikacja tych teorii wywołała ogromną burzę w świecie fizyków, a Albert Einstein stał się bardzo sławny i niemal z dnia na dzień zaproponowano mu kilkanaście katedr fizyki w całej strefie niemieckojęzycznej Europy.
W latach 1905-1914 Albert Einstein był profesorem fizyki na kilku uniwersytetach w Szwajcarii, Austrii i Niemczech, aby ostatecznie zostać dyrektorem prestiżowego Instytutu Cesarza Wilhelma Wielkiego (przekształconego po wojnie w Instytut Maxa Plancka). Na stanowisku tym pozostał do 1936 r.
W 1919...
[click for more] r. Einstein opublikował swoją najważniejszą teorię – ogólną teorię względności, a w 1921...
[click for more] r. otrzymał Nagrodę Nobla, ale nie za teorię względności lecz za "wkład w rozwój fizyki teoretycznej, a zwłaszcza za odkrycie praw rządzących efektem fotoelektrycznym" ("for his services to Theoretical Physics, and especially for his discovery of the law of the photoelectric effect").
W 1936 r. Albert Einstein zdecydował się opuścić Niemcy po nocy kryształowej i przeniósł się do USA, gdzie piastował, aż do śmierci stanowisko profesora w Instytucie Badań Zaawansowanych na Uniwersytecie Princeton.
Mimo że przez całe życie Albert Einstein był zadeklarowanym pacyfistą, w 1939 r., po napaści Niemiec na PolskęPolska - państwo położone w środkowej części Europy nad Morzem Bałtyckim, należące do Unii Europejskiej oraz NATO. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją....
[click for more] zainicjował wysłanie listu do prezydenta USA – Franklina Delano Roosevelta ostrzegającego go przed potencjalnymi możliwościami budowy bomby atomowejBroń jądrowa - rodzaj broni masowego rażenia wykorzystującej energię wydzielaną podczas łańcuchowej reakcji rozpadu izotopów uranu i plutonu (tzw. broń atomowa) albo podczas syntezy jąder izotopów wodoru (tzw. bomba wodorowa - o sile wybuchu znacznie większej niż broni atomowej). Dzięki istnieniu tej broni powstało przekonanie o możliwości pokonania przeciwnika bez użycia ogromnych armii, do zadania dużych zniszczeń na obszarze przeciwnika wystarczy samolot bombowy, pocisk artyleryjski ...
[click for more] przez Niemcy. List ten zapoczątkował Projekt ManhattanProjekt Manhattan (ang. Manhattan Project) to skrócona nazwa od Manhattan Engineer District - kryptonimu amerykańskiego programu budowy bomby atomowej; opracowany na polecenie prezydenta F.D. Roosevelta i realizowany od 1942 roku; badania prowadzono w 3 ośrodkach: w Columbia University w Nowym Jorku, uniwersytecie w Chicago i uniwersytecie stanu Kalifornia, konstrukcję bomby opracowano w Los Alamos; w 1945 roku w ramach Projektu Manhattan wyprodukowano pierwszą amerykańską bombę atomową a 16 lipca ...
[click for more] i budowę pierwszej bomby atomowej na świecie.
Kwestia narodowości Alberta Einsteina
Z pochodzenia Albert Einstein był niemieckim Żydem. Jego matka posiadała obywatelstwo szwajcarskie, a ojciec był poddanym króla Prus. Po wyjeździe z rodziną do Szwajcarii został naturalizowany jako obywatel szwajcarski. W momencie opublikowania szczególnej teorii względności był więc formalnie Szwajcarem. Z obywatelstwa szwajcarskiego musiał jednak zrezygnować (i stać się ponownie poddanym cesarza Niemiec) aby móc objąć posadę dyrektora Instytutu Cesarza Wilhelma w Berlinie.
Po zakończeniu I wojny światowej i powstaniu Republiki Weimarskiej stał się automatycznie obywatelem Niemiec. W momencie otrzymania Nagrody Nobla był więc formalnie Niemcem i taka jego narodowość widnieje w oficjanych spisach noblistów. Obywatelstwa niemieckiego został pozbawiony przez rząd III RzeszyTrzecia Rzesza (niem. Das Dritte Reich) - nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 - oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka, następnie Wielka Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich, Großdeutsches Reich). Po raz pierwszy nazwa ta pojawiła się w 1923 roku w książce Arthura Moellera van den Brucka pod takim samym tytułem. Wyrażała ona ideę obalenia republiki weimarskiej oraz wskrzeszenia zjednoczonej monarchii niemieckiej (I Rzeszą było Cesarstwo Rzym...
[click for more] zaraz po wyjeździe do USA. W 1940 r. przyjął obywatelstwo USA.
Państwo Izrael Izrael, Państwo Izrael (hebr. - מדי ת ישראל Medinat Yisrael, arab. دولة اسرائيل - Daulat Isra'il) – państwo położone na Bliskim Wschodzie, w historycznej Palestynie....
[click for more] ofiarowało mu obywatelstwo zaraz po swoim powstaniu (proponowano mu nawet zostanie pierwszym prezydentem tego kraju). Mimo że przyjął to obywatelstwo, nigdy tam nie pojechał. Nie odebrał również z ambasady Izraela swojego paszportu.
Chociaż formalnie był obywatelem Izraela, od 1940 r. Albert Einstein posługiwał się paszportem USA. Uważał się za niemieckojęzycznego bezpaństwowca, pochodzenia żydowskiego i zawsze protestował przed przypisywaniem jego osiągnięć któremukolwiek z państw.
Jego ojczystym językiem i praktycznie jedynym którym dobrze władał był niemiecki. Wszystkie jego publikacje i książki były napisane po niemiecku. Mimo długiego pobytu w USA jego znajomość angielskiego sprowadzała się do najprostszych zwrotów i kilkuset słów potrzebnych do codziennego funkcjonowania w tym kraju.
- Więcej w artykule Filozofia nauki Alberta Einsteina.
Wbrew utartym poglądom Einstein nie wyprowadzał ze swoich teorii zasad relatywizmu. Był przeciwnikiem stosowania podczas formułowania teoriiTeoria to system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy....
[click for more] fizycznych zasady indukcji. Odrzucał w ten sposób podejście Newtona do sposobu tworzenia podstaw nauki. Einstein nie wierzył w możliwość pewnego udowodnienia jakiejkolwiek hipotezy naukowej, aby stała się ona pewną i niepodważalną teorią. Każde sformułowanie praw nauki uznawał za ułomne dzieło intuicji badacza. Wyznawał zasadę, że poszczególne hipotezy powinny być ciągle poddawane krytyce na podstawie nowo tworzonych idei czy efektów eksperymetnówEksperyment to w naukach przyrodniczych i behawioralnych zbiór działań wzbudzających w obiektach materialnych określone reakcje i zjawiska, które poddaje się dokładnej obserwacji. Typowy eksperyment to np. poddanie bakterii kontrolowanemu działaniu związku chemicznego po to, aby dowieść, że ma on działanie bakteriobójcze....
[click for more]. Einstein w efektach pracy fizyka doszukiwał się matematycznego "piękna". Podkreślał znaczenie intuicji badacza nazywając ją słuchem muzycznymMuzyka – sztuka organizacji dźwięków, które w realizacji przebiegają przede wszystkim w czasie. Jeden z przejawów ludzkiej kultury. Można przyjąć, że muzyka od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w obrzędach, najpewniej również od początku łączona była z tańcem i słowem. Z początku muzyka służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykszt...
[click for more] w dziedzinie nauki. Wierzył w skuteczność swobodnej gry pojęć jako drogi do nowych hipotez fizycznych.
Można powiedzieć, że następujące trzy przekonania leżą u podstaw filozofii fizyki Einsteina:
- Istnieją prawa przyrody, które można odkrywać – czyli Wszechświat jest racjonalny...
[click for more].
- Prawa przyrody są proste i spójne do tego stopnia, że wyrażające je teorie same muszą być proste i spójne.
- Prawa przyrody są prawami matematycznymi.
Światopogląd
Einstein był deterministą. W liście do Maxa BornaMax Born (11 grudnia 1882 - 5 stycznia 1970) - niemiecki matematyk i fizyk. Jedyny syn Gustava Borna i Margarete Kauffmann, dziadek australijskiej piosenkarki i aktorki Olivii Newton-John. Urodził się i wychował we Wrocławiu....
[click for more] pisał tak:
Ty wierzysz w Boga, który gra w kości, ja w panowanie i porządku w świecie obiektywnie istniejącym, który próbuję ująć na drodze dzikiej spekulacji.
W innym miejscu, odpowiadając rabinowi Nowego Jorku...
[click for more] na pytanie czy wierzy w Boga, stwierdził co następuje:
Wierzę w Boga SpinozyBaruch Spinoza (urodzony 24 listopada 1632 - zmarł 21 lutego 1677) - filozof niderlandzki. // ...
[click for more], który ujawnia się w harmonii wszechbytu, a nie w Boga, który interesuje się losem i działaniami ludzi.
W ostatnim roku swojego życia przeszedł na wegetarianizm. Dnia 30 marca // Święta imieniny: Amelia, Aniela, Częstobor, Dobromier, Jan, Kwiryn, Kwiryna i Litobor. Trynidad i Tobago - Dzień Baptystów ...
[click for more] 1954 roku w liście do Hansa Muehsama pisał:
| So I am living without fats, without meat, without fish, but am feeling quite well this way. It always seems to me that man was not born to be a carnivore. |
|
Tak więc żyję bez tłuszczów, bez mięsa czy ryb...
[click for more], ale czyniąc tak czuję się całkiem nieźle. Zawsze wydawało mi się, że człowiek nie narodził się, aby być drapieżnikiem. |
To jest tylko zalążek artykułu. Jeśli możesz, rozbuduj go.
Kalendarium
- 1879: 14 marca urodził się w Ulm w Bawarii. W tym samym roku rodzina przeniosła się do Monachium, a później, gdy Einstein miał 15 lat – do Mediolanu we Włoszech.
- 1900: Ukończył studia matematyczne i fizyczne na politechnice w Zurychu w Szwajcarii.
- 1901: Przyjął obywatelstwo szwajcarskie.
- 1902...
[click for more]: Rozpoczął pracę jako inspektor w szwajcarskim biurze patentowym. W tym czasie rozpoczął wydawać prace dotyczące teoretycznych aspektów i zagadnień w fizyce.
- 1905: Przedłożył swoją szczególną teorię względności. Pokazał, że takie dziwne zjawiska, jak zmiany rozmiarów, masy i tempa upływu czasu, stają się zauważalne, gdy prędkości zbliżają się do prędkości światła.
- 1909: Został profesorem nadzwyczajnym fizyki teoretycznej na uniwersytecie w Zurychu. Stanowisko to stworzono specjalnie dla niego.
- 1911...
[click for more]: Uzyskał stanowisko profesora fizyki na uniwersytecie w Pradze, wtedy pod panowaniem austro-węgierskim.
- 1912: Powrócił na swe poprzednie stanowisko na uniwersytecie w Zurychu.
- 1914: Został dyrektorem Instytutu Fizyki w Berlinie. Ponownie stał się poddanym Cesarza Niemiec, co wiązało się z rezygnacją z obywatelstwa Szwajcarskiego.
- 1915...
[click for more]: Ogłosił ogólną teorię względności, w której stwierdził, że efekty grawitacji i przyśpieszenia są równoważne. Z tej teorii wynika, że grawitacja powoduje ugięcie toru światła i zmienia jego częstotliwość.
- 1919: Zespół pod kierownictwem A. Eddingtona potwierdził obserwacyjnie ogólną teorię względności, dowodząc że Słońce zakrzywia promień światła gwiazdy, znajdującej się poza nim.
- 1921: Otrzymał Nagrodę Nobla za wyjaśnienie zjawiska fotoelektrycznego zewnętrznego i prace teoretyczne w dziedzinie fizyki.
- 1930...
[click for more]: Opublikował książkę About Zionism (O syjonizmie).
- 1934...
[click for more]: Pozbawiony pracy i domu po dojściu nazistów do władzy, Einstein przeniósł się do Ameryki, gdzie został profesorem w Instytucie Studiów Zaawansowanych w Princeton w stanie New Jersey. Coraz głośniej zaczął wyrażać swe poparcie dla utrzymania pokoju na świecie.
- 1939: Wysłał list do prezydenta Stanów Zjednoczonych Franklina D. Roosvelta, namawiając do szybkiego działania w badaniach nad bombą atomową.
- 1940: Przyjął obywatelstwo amerykańskie.
- 1945: Rozpoczął nalegania na ustanowienie międzynarodowej kontroli nad bronią atomową.
- 1950...
[click for more]: Przedstawił jednolitą teorię oddziaływań elektromagnetycznych i grawitacyjnych, której nie zaakceptowali inni fizycy.
- 1952...
[click for more]: Odrzucił zaproszenie do objęcia urzędu drugiego prezydenta Izraela.
- 1955: 18 kwietnia zmarł we śnie w szpitalu w Princeton. Krótko po jego śmierci nowemu sztucznemu pierwiastkowi chemicznemu nadano nazwę einstein.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
